خانواده زندانیان با اینکه بیرون از زندان هستند، انگار آن ها نیز همراه با زندانی، حبس می کِشند؛ حبسِ مشکلات مالی و عاطفی. نبود پدرِ، تکیه گاه را از یک خانواده می گیرد و در نبود مادر، حمایت عاطفی و روحی کم رنگ می شود.
شاید خیلی از ما ندانیم که حتی روزی به عنوان «نسیم مهر» برای حمایت از خانواده زندانیان در تقویم داریم. این موضوع نشان از اهمیت حمایت و رسیدگی به خانواده زندانیان دارد تا در گیر آسیب های اجتماعی نشوند.
با اقدامات کم و بیشی که برای حمایت از خانواده‌های زندانیان وجود دارد، این خانواده‌ها هر قدر هم بخواهند دوام بیاورند، کمرشان زیرِ بار مشکلات مالی، عاطفی و ... خم می شود و اگر به طور جدی، حمایتی از خانواده های زندانیان صورت نگیرد، باید نگران افزایش آمار آسیب ها و تعداد بزهکاران در آینده باشیم.
در این باره، روان شناس و مددکار زندان مرکزی مشهد در گفت وگو با خبرنگار شهرآرا می گوید: نبود والد، چه مرد و چه زن، در یک خانواده، آسیب های جدی به زندگی و فرزندان می زند. به طور کلی آسیب های پش روی خانواده زندانیان بسیار زیاد است، به خصوص اگر مرد به زندان بیفتد؛ زیرا در این صورت مشکلات مالی نیز به خانواده فشار وارد می کند. متأسفانه حتی ممکن است برای تأمین هزینه هایشان درگیر روابط غیراخلاقی شوند.
مهدی خادمی بیان می کند: ما همیشه به زندانیان می گوییم شرایطشان از خانواده هایشان بهتر است، چون در زندان غذا و جای گرم دارند، اما خانواده های آن ها گرفتار مشکلات مالی و آسیب های اجتماعی می شوند. به نوعی می توان گفت خانواده‎ها بیشتر زندانی هستند. تصور کنید مدیر مدرسه، پدرِ بچه را بخواهد و بچه خجالت بکشد بگوید پدرش زندان است؛ این موضوع برای بچه بار روانیدارد.
وی ادامه می دهد: معمولا خانواده زندانیانی که حبس طولانی مدت دارند، تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی قرار می گیرند. البته انجمن حمایت از زندانیان نیز می‌کوشد تا حد امکان به خانواده زندانیان کمک کند؛ به طور مثال در ماه رمضان، بسته موادغذایی به خانواده ها می دهند، گاهی پوشاک و مبالغ نقدی هم به خانواده ها ارائه می شود.
خادمی با اشاره به اینکه مددکاری، قلب زندان است، می گوید: مددکاران، حلقه واسط بین زندانی و خانواده او هستند و بیشتر رسیدگی به مشکلات آن ها از طریق مددکاری صورت می گیرد. مددکاران تا جایی که بتوانند، خانواده های زندانیان را راهنمایی می کنند. به طور مثال در بعضی موارد، اگر خانواده زندانیان، بیمار باشند و نیازمند درمان، آن ها را با بیمارستان ها ارتباط می دهیم.
وی اظهار می کند: من 7سال در حوزه مددکاری زندان خدمت کرده ام و نمونه های زیادی از آسیب در خانواده زندانیان به خاطر دارم. زندانی ای داشتیم که به جرم مواد مخدر محکوم به 7سال حبس بود و 3سال از حبس را گذرانده بود، اما دادگاه او را احضار کرد. نمی دانستیم دادگاه برای چه او را خواسته است. زمانی که زندانی از دادگاه برگشت، خیلی گریه کرد و گفت: «دخترم را با 5 مرد در یک باغ دستگیر کرده بودند. گفتند اگر به عنوان پدر دختر شاکی باشم، علاوه بر آن ها دختر خودم را هم به زندان می فرستند؛ اگر رضایت دهم با مجازات شلاق آزاد می شوند. به دلیل اینکه نمی خواستم دخترم به زندان بیفتد، رضایت دادم. زمانی که زندان نبودم، از صبح تا شب در خانه پای بساط بودم، اما هیچ کدام از بچه هایم جرئت نداشتند دست از پا خطا کنند، حالا که در زندان هستم، به شب نشینی می روند.».
خادمی اضافه می کند: در حال حاضر فردی داریم که به جرم قتل در زندان است و در همین مدت 2بار پسرش را به جرم مرتبط با مشروب به زندان آورده اند.
وی می گوید: زمانی بیشتر زندانی ها، بزهکاران و افراد شرور بودند، اما حالا بدهکاران خیلی زیاد شده اند. بسیاری از آن ها آدم های خوبی هستند که گرفتار شده اند. از خیران می خواهیم برای حمایت از زندانیان و خانواده های آن ها به انجمن حمایت از زندانیان و مددکاری زندان کمک کنند.