گروه هنر| روز گذشته همایش رؤسای انجمنهای هنرهای نمایشی کشور برای نخستینبار به میزبانی مشهد مقدس با حضور جمعی از هنرمندان تئاتر و مسئولان کشوری در هتل فردوسی برگزار شد. در این همایش که از ساعت 8 صبح آغاز شده بود و تا 8 شب به طول انجامید، رؤسای انجمنهای کشور به بیان مشکلات و معضلات خود پرداختند. در نهایت نیز با جمعبندی مطالبات بیانیهای آماده شد که در بخش پایانی این همایش قرائت شد.
متولیان تئاتر اهالی آن هستند
«ما توسعهیافتهایم اما توسعه نامتوازن»؛ این جملهای بود که معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی صحبتهای خود را با آن آغاز کرد و در توضیح آن گفت: اگر توسعه ما متوازن بود الان به دنبال خواستههای درجه اول خود نبودیم. به نظر میرسد این چانهزنیها برای دستیابی به خواستهها باعث شده است شرایط را غیرواقعی ببینیم و اعتمادبهنفسمان را از دست بدهیم و به دستاوردهایمان افتخار نکنیم. باید قدری با آرامش به فرصتهایمان نگاه کنیم تا آنها از دست نرود.
سید محمدمجتبی حسینی، با بیان اینکه گردهمایی تئاتری در تیرماه، مثل تیر آرش است که میتواند مرزهای فرهنگی ما را در جغرافیا و تاریخ توسعه دهد، گفت: شبی نیست که تئاتر در اغلب شهرهای کشور روی صحنه نرود؛ حتی شاهد اجرای تئاترهای داخلی در دیگرکشورها هستیم که نشان از رشد تئاترمان دارد.
حسینی با بیان اینکه متولی هر جامعهای، شهروندان آن هستند گفت متولیان تئاتر هم اهالی آن هستند و ادامه داد: نهادهای هنری برای پیشبرد سیاستها و انجام حمایتها تشکیل شدند و انجمن هنرهای نمایشی هم به همین منظور شکل گرفته است و به عنوان یک مؤسسه فرهنگیهنری فعالیت میکند.
به گفته معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انحصارطلبی در یک مؤسسه فرهنگی و هنری خلاف منش هنرمندانهای است که میخواهد از انسانیت سخن بگوید: گمان میکنم باید در هنر تعدد و تکثر صداها و سلیقههای مختلف را داشته باشیم. درنتیجه برای دستیابی به این مهم باید به سمت تشکیل صنف تخصصی حرکت کنیم. تشکیل صنوف از ابتدای دولت یازدهم در دستور کار سازمانهای تخصصی قرار داشته است و ما هم به دنبال تهیه پیشنویسِ تشکیلِ صنوف هنری هستیم.
به نظر حسینی وزارت ارشاد به این سمت رفته است که هنر در استانها را همدوش هنر در پایتخت پیش ببرد و این نشان میدهد که سیاستها به سمت حمایت از شهرستانها متمایل است. به نظر این مقام مسئول، پراکندگی هنرمندان بزرگ در سراسر کشور نسبت به سالهای گذشته بیشتر شده است که این نشاندهنده حمایتهای یکسان از هنر در کل کشور است.
لزوم همراهی بخش خصوصی با تئاتر
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه در جمع خبرنگاران درباره تخصیص بودجه برای تعمیر و ساختوساز سالنهای نمایشی گفت: بودجههای ساختمانی و تأسیسات هنری کشور ذیل بودجههای معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست و مدیریت بودجههای عمرانی به عهده معاونت توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است اما این به آن معنا نیست که صرفا ستاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف به تعمیرات است، بلکه بودجههای عمرانی در استانها نیز میتواند به این موضوع کمک کند و مسئولان استانی نباید این مسئولیت را نادیده بگیرند.
به گفته سید محمدمجتبی حسینی اداراتی تخصصی همچون معاونت هنری وزارت ارشاد مسئول سیاستگذاری، نظارت و حمایت هستند و بودجه آنها به فعالیتهای هنری از جمله تئاتر تعلق میگیرد.
او همچنین درباره ورود بخش خصوصی به تئاتر گفت: بیشترین اعتبارات و بیشترین حمایتهای معاونت هنری به تئاتر اختصاص دارد، اتفاقی که میتواند به عنوان یک خبر خوب تلقی نشود و به این معنا باشد که ما به همراهی بیشتر بخشهای خصوصی با هنر تئاتر احتیاج داریم.
به گفته حسینی در سال گذشته حدود 4 میلیون نفر از جمعیت هشتادمیلیونی کشور توانستند از تئاتر بهرهمند شوند و برهمین اساس باید همچنان برای رشد و پیشرفت تئاتر تلاش کرد، چون هنر تئاتر این ظرفیت را دارد که بتواند توسعه بیشتری داشته باشد.
مهاجرتهای ناکام اهالی تئاتر
محمدرضا الوند، مدیر امور استانهای هنرهای نمایشی کشور، که پیش از این مراسم، در جمع رؤسای انجمنهای هنرهای نمایشی استانها، خود را از خبرهای مراکز هنرهای نمایشی مطلع دانست، گفت: سیاستهای مرکز هنرهای نمایشی حول رویکردهای حمایتی و هدایتی تعریف شده است و باید این 2 رویکرد را به بهترین شکل انجام دهیم.
الوند سامان گرفتن پرداختهای مالی را خبر خوشی برای همه انجمنهای استانی دانست و گفت: پیشتر مسئولان مراکز، بودجههای تئاتر را به حساب انجمنها واریز میکردند، درحالیکه رؤسای انجمنها از مقدار واریزها و اینکه کجا باید هزینه شود بیخبر بودند.
به گفته او در تهران هرچه تلاش کنیم، باز هم نواقصی در شهرستانها وجود دارد و باید با همت خود هنرمندان هر استان رفع شود.
مهاجرتهای ناکام موضوع بخش دیگری از صحبتهای الوند بود: شاهدم افرادی که سابقه فعالیت در شهر خود را دارند، از همین مشهد و شهرستانهای دیگر، به تهران میآیند تا در پایتخت پیشرفت کنند اما بعد از مهاجرت به تهران با شکست روبهرو میشوند و به شهر خودشان بازمیگردند.
به گفته الوند در تهران 150 تماشاخانه وجود دارد که هرشب اجرا دارند و هنرمندان کار خود را انجام میدهند. هنرمندان در شهرستان باید وظیفه خودشان را در قبال شهرشان ادا کنند. شهرستانها باید به سمتی بروند که بتوانند اجراهایشان را زودتر از موعد پیشفروش کنند و مخاطب از آنهااستقبال کند و این جز با خودباوری محقق نخواهد شد: باید باور کنیم که ما در هرجای این کشور فعالیت میکنیم تأثیرگذار و مهم هستیم.
برابری تهران با شهرستانها
مطالبه تجهیز سالنهای نمایش که همیشه در رأس مطالبات انجمنهاست اولین موضوعی بود که شهرام کرمی، مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی کشور در این جلسه مطرح کرد و گفت: تجهیز سالنها در حوزه وظایف اداره کل هنرهای نمایشی کشور نیست و انجمن هنرهای نمایشی در این حوزه نمیتواند ورود کند.
کرمی همچنین به کمکهایی که برای تولید آثار نمایشی به انجمنها میشود اشاره کرد و گفت: برخی تصور میکنند که در حوزه تولید هنرهای نمایشی اعتبار بیشتری برای تهران صرف میشود اما باید تأکید کنم به همان اندازه که برای تهران هزینه میشود، برای شهرستانها هم هزینه میکنیم.
حمید نیلی، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی کشور، هم که گزارشی از این همایش را به حاضران در مراسم ارائه کرد، مشکلات و معضلاتی را که اغلب گروههای تئاتر در همه استانها با آن روبهرو هستند به 3 دسته تقسیم کرد و گفت: «ثبت گروههای نمایشی»، «سپردن تصدی سالنهای تئاتر به غیر از اهالی تئاتر» و «ساماندهی تفاهمنامههایی که برای پشتیبانی از گروههای تئاتر وجود دارد» از مهمترین دغدغههای انجمنهای هنرهای نمایشی در استانهاست. او همچنین در جلسه بعدازظهر دیروز از مسئولان اجرایی خواست تا از بدنه تئاتر کشور در کارهای اجرایی بهرهبرداری کنند و وجود یک تفاهمنامه برای ایجاد خط و ربط میان تعاملات انجمنهای هنرهای نمایشی با مرکز را ضروری دانست.
تئاتر یک سبک زندگی است
مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز در این مراسم از میزبانی مشهد برای برگزاری این رویداد فرهنگی ابراز خرسندی کرد و گفت: مشهد قطب دوم تئاتر مشهد است و فعالان در این حوزه باعث فخر ما و هنرهای نمایشی کشور هستند.
چابکی حوزه هنر و واگذاری کارها به خود هنرمندان از مهمترین دغدغههایی بود که جعفرمروارید به آن اشاره کرد و از بیانیه گام دوم انقلاب سخن به میان آورد: این بیانیه نگاه اداری ندارد و ناظر به ظرفیتهاست. به همین ترتیب ما جشنوارهای را با همت انجمن هنرهای نمایشی استان و کشور تدارک دیدیم که اولین قدم در استفاده از زبان زیباییشناسانه هنر در بیان آسیبشناسانه معضلات خواهد بود.
او همچنین با بیان اینکه تئاتر مجموع هنرهاست و در دوره کنونی نگاه ما به تئاتر، نگاه خرد ایرانیاسلامی است، گفت: چکیدهای از افکار اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را که در ترسیم آینده ایران رویکردی نقادانه و متعهد دارد، در تئاتر و نمایشنامه میبینیم. ازاینرو تئاتر یک فن و هنر نیست، بلکه یک سبک زندگی
است.
مروارید از همکاری دانشگاه و تئاتر هم یادی کرد و گفت: ما در مشهد تفاهمنامهای را برای بهرهگیری از تجربهها و فضاهای مشترک و تدریس تئاتر در دانشگاهها منعقد کردیم که به زودی عملیاتی خواهد شد.
مطالبهگری اهالی تئاتر از معاون وزیر
اما در بخشی از این جلسه، طی بیانیهای نتایج بهدست آمده از کارگاهها و نشستهای تخصصی این همایش اعلام و از سید محمدمجتبی حسینی مطالبه شد.
در این بیانیه که جهانشیر یاراحمدی، رئیس انجمن هنرهای نمایشی بوشهر، آن را قرائت کرد، به مواردی چون ترک تشریفات، مزایده و درآمدزایی سالنها، انحصار تولید آثار نمایشی برای انجمنهای نمایش، تجهیز سالنهای تئاتر و حمایت از تئاتر استانها تأکید شد.