امین صادقپور - امروز قرار است به شهر بشرویه در استان خراسان جنوبی سفر کنیم و با یکی از خانههای تاریخی این شهر، یعنی خانهی تاریخی مستوفی، که قدمت آن به دوران قاجاریه میرسد آشنا شویم.
«مستوفی» به معنای مواجببگیر است. خوب است بدانید معمار این بنا آقاجواد یزدی است. این خانه از قسمتهای مختلفی تشکیل شده است:
در چهار طرف حیاط چهار فضا احداث شده که هرکدام از آنها مخصوص استفاده در فصلی از سال است. فضایی که در ضلع شمالی خانه بنا شده است، به این علت که بیشترین نور آفتاب را به طرف خودش میگیرد و ارتفاع آن نیز کم است، معمولا در فصل زمستان استفاده میشده است.
روبهروی فضای زمستانی این خانه فضایی تعبیه شده است مخصوص تابستان با بیشترین ارتفاع، و کمترین نور را سمت خود جذب میکند. در فضای تابستانی خانهی مستوفی حوضخانهای به صورت کلاه فرنگی وجود دارد.
قسمت حوض خانه که از زیباترین فضاهای این خانه است، دارای گچبریهایی زیباست. از اجزای دیگر خانهی مستوفی میتوان به حوض مستطیلشکل در وسط حیاط، سهدری، پنجدری و ساباط اشاره کرد. همچنین در زمان گذشته این خانه دارای بادگیر بوده است.
بادگیرهای قدیمی در واقع کولرهای امروزی هستند.
معمولا در فصل پاییز، از اتاقهای موجود در ضلع شرقی به این دلیل که از ظهر تا نزدیکهای غروب آفتابی نسبتا دائمی دارد استفاده میشده است.
روبهروی فضای پاییزی خانهی مستوفی، اتاقهایی نیز راهاندازی شده است که در فصل بهار از آنها استفاده میکردهاند.
خانهی تاریخی مستوفی در سال ۱۳۸۴ به فهرست آثار ملی ایران اضافه و از سوی ادارهی کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی مرمت و بازسازی شده است.