روزگار فرسوده یک محله قدیمی

هانیه حسین زاده - بوی نامطبوعی که از ابتدای ورودمان به «محمدآباد» به مشام می رسد، نزدیکی های بولوار شهید رستمی شدت می گیرد. با اینکه شیشه های ماشین را بالا داده ایم بوی بد به داخل ماشین نفوذ می کند و از خودرو که پیاده می شویم، به شدت آزاردهنده می شود. غلامی یکی از اهالی محل است. او در درباره دلیل این بوی نامطبوع، به حفره ایجاد شده در کانال آبی که در همین نزدیکی است اشاره می کند و می گوید: این حفره محل حضور موش ها و گربه ها شده است و بوی نامطبوع محل هم بیشتر از همین جا منتشر می شود. وقتی به کانال نزدیک می شویم تکه های چوب رها و کمد های چوبی تخریب شده را در اطراف حفره می بینیم. «غلامی» هم که همراه ما آمده است ادامه می دهد: بعضی از ساکنان زباله هایشان را در همین جا -که بین مردم به چاه فاضلاب معروف شده است- رها و به نوعی غذای موش ها را تأمین می کنند. این باعث شده است گاه مجبور شویم خودمان زباله ها را از اینجا جمع کنیم تا شاید کمی این معضل کنترل شود. او در همان لحظه گوشی تلفن همراهش را جلوی ما می گیرد تا فیلمی را که از جولان موش و گربه ها، اطراف این حفره گرفته است نشانمان دهد. در فیلم موش های بزرگی را می بینیم که از حفره خارج می شوند. بخش هایی از فیلم هم از فرار موش ها در پیاده رو گرفته شده است. در جایی از ویدیو هم موش و گربه ای دنبال هم می دوند و صدای خنده مردم به گوش می رسد!
کمی آن طرف تر فروشنده یک فروشگاه دزدگیر خودرو بیرون ایستاده است. او صحبتش را با اقدام اهالی محل برای وصل کردن جوی آب یکی از خیابان ها به کانال آب خیابان اصلی آغاز می کند و با دست آن جوی کوچک را در کوچه شهید رستمی 36 نشان می دهد: چندماه پیش به دلیل بارش باران آب فراوانی در این جوی جمع شد و هیچ خروجی ای به کانال اصلی آب در حاشیه خیابان نداشت. ساکنان با دیدن این وضعیت خودشان دست به کار شدند و با کنده کاری بخشی از پیاده رو، جوی را به کانال اصلی متصل کردند. به گفته او این جوی های کوچک در کوچه های فرعی مشکلات زیادی دارند که تجمع فاضلاب و در نتیجه بوی نامطبوع بخشی از این مشکلات است.


کوچه هایی که نظافت نمی شوند!
در ادامه مسیر به سمت ابتدای خیابان محمدآباد می رویم اما با دور شدن از آن حفره همچنان بوی نامطبوع آزارمان می دهد. پیش از آنکه سراغ کسی برویم و سؤال کنیم، مردی که مقابل یک خودپرداز بانک ایستاده به سراغمان می آید و از ما می خواهد جوی آب عمیقی را که در آن لجن بدبویی جمع شده است ببینیم. بعد می گوید: با شروع فصل تابستان بوی نامطبوع همه محله را برمی دارد و به ویژه با نظافت نشدن خیابان این مسئله دوچندان می شود. با وجود فصل تابستان و ریختن برگ درختان خیابان ها نیاز بیشتری به نظافت دارند اما کسی به پاکیزگی این خیابان اهمیتی نمی دهد و ما نمی بینیم اینجا مرتب جارو شود. آیا نباید در این فصل هر چیزی را که ممکن است ایجاد بیماری و بوی نامطبوع کند از سطح خیابان جمع آوری کنند؟


زباله های بی وقت و بوی همیشگی
محمدی که از ساکنان قدیمی محله است، درباره مشکلات ناشی از انباشت زباله های خانگی در خیابان و جای خالی باکس های ویژه زباله در این محل می‌گوید: مردم به دلیل گرما زباله های خود را تا شب -که زمان بیرون گذاشتن زباله است- داخل خانه نگه نمی دارند و همین می شود که سر بیشتر کوچه ها زباله جمع می شود. این زباله ها غیر از آنکه حشراتی مثل مگس را روانه خانه ها می کنند، بوی بسیار نامطبوعی دارند. شاید بهتر باشد شهرداری با قراردادن ظرف های مخصوص زباله این موضوع را کمی کنترل کند.
نبود ایستگاه بازیافت موضوع دیگری است که او بیان می کند و می گوید: اینجا زباله های تر و خشک با هم مخلوط می شوند. درصورتی که اگر ایستگاه بازیافتی وجود داشت، ساکنان پسماندهای تر و خشک را از هم جدا می کردند؛ بنابراین به نظر من وجود یک ایستگاه بازیافت در این محل لازم و ضروری است، زیرا بازیافت مواد کمک بزرگی به محیط زیست می کند. ضمن اینکه از آلودگی، بیماری و تجمع حشرات در محل جلوگیری می کند.
در ادامه با آقای مفخم، از دیگر اهالی، روبه رو می شویم. او ترجیح می دهد درباره ناهموار بودن آسفالت خیابان های این محل بگوید. به گفته او در برخی نقاط آسفالت خیابان بسیار خراب است و سبب آسیب رساندن به خودروها می شود. بعضی از خیابان ها نیز به دلیل چندین بار آسفالت شدن با جدول هم سطح شده است!


کامل نشدن طرح اگو بعد از 22 سال
آن طرف تر چند نفر بیرون یک دفتر مشاوره املاک نشسته اند و با هم صحبت می کنند. وقتی سراغشان می رویم از طولانی شدن اجرای طرح اگو می گویند. به گفته یکی از آن ها به نام نوروزی سال 76 هزینه فاضلاب شهری از ساکنان این محله دریافت شده است اما در این سال ها هیچ کاری نکرده اند، به جز اینکه در سال های اخیر که طرح اگو در بخش هایی از محله اجرا شد. به گفته این کاسب در قسمت های اجرا‌شده نیز معضل دیگری به وجود آمده، چراکه دریچه های فاضلاب راهی برای خروج سوسک ها باز کرده است. او ادامه می دهد: در خیابان های فرعی هم با وجود گذشت 22 سال، تازه آسفالت را برش داده و آن را رها کرده اند. این موضوع نیز مشکلات بهداشتی فراوانی ایجاد کرده و زندگی مردم را زیر خاک برده است. او معتقد است همه این بی توجهی ها باعث شده است ساکنان محله محمدآباد رنج ببرند.


جای خالی پل عابرپیاده
حسن آقا را از پنجره خانه اش که در حاشیه خیابان واقع شده است می بینیم. او که مردی سالخورده است فرصت را مناسب می بیند تا از امکانات کم محله برای سالمندان بگوید؛ کمبود یک پل هوایی با پله برقی یا آسانسور که امثال او بتوانند به راحتی از آن استفاده کنند. او می گوید در این خیابان تصادف زیاد اتفاق می افتد و همین چندروز پیش هم یکی از اهالی در همین جا تصادف کرد و چند روزی در بیمارستان بستری بود.
برمی گردیم و به امتداد خیابان نگاهی می اندازیم. خودروها با سرعتی معمولی و گاه تند در حال عبورند. شاید عابران جوان بتوانند به راحتی از خیابان عبور کنند اما افراد سالخورده، زن ها و بچه ها احتمالا با خطراتی روبه رو می شوند.


ایستگاه های اتوبوس بدون سایه بان
با خانم اکرمی، در حال خروج از یک کوچه باریک برخورد می کنیم. او در بیان یکی از مهم ترین مشکلات محله از ایستگاه های اتوبوس بدون سایبان سخن می گوید. به گفته او گاهی اتوبوس ها دیرتر می رسند و منتظر ماندن زیر آفتاب واقعا تحمل ناپذیر است. وقتی به ایستگاه های اتوبوس موجود در این محله دقت می کنیم می بینیم تعدادی از آن ها سایبان دارند اما تعدادی هم بدون سایبان اند و مسافران منتظر زیر آفتاب داغ منتظر اتوبوس ایستاده اند.
عزیزی از دیگر اهالی محل به بافت فرسوده محله محمدآباد اشاره می کند. به نظر او در صورتی که مسئولان تسهیلاتی در اختیار مالکان این محله قرار دهند، بافت فرسوده بهسازی می شود و از این راه بسیاری از مشکلات ساکنان برطرف خواهد شد.
صحبت های این شهروند ما را راهی کوچه و خیابان های فرعی تر می کند، کوچه هایی باریک که در بسیاری از آن ها عبور 2 خودرو از کنار یکدیگر ممکن نیست، کوچه هایی که در نگاه اول بن بست به نظر می رسند اما وقتی داخل می شوی و از پیچ و خمشان می گذری هرکدام به کوچه های دیگر راه دارند. کوچه هایی با خانه های کوچک و نقلی و قدیمی که شانه به شانه هم چسبیده اند و چون تماشاگرانی خسته و غمگین گذر عابران را تماشا می کنند.

 

نمای نزدیک

«محمدآباد» محله ای با قدمت بیش از 50‌سال است، محله ای کم برخوردار و از محدوده های نزدیک به بارگاه رضوی. این محله از شمال به ضلع جنوبی بزرگراه بسیج، از جنوب به بولوار شهید شیرودی، از شرق به بولوار شهید رستمی و از غرب به بولوار 17 شهریور می رسد. محمد آبادکه در بافت فرسوده قرار دارد سال هاست از مشکلات بهداشتی ناشی از اجرا نشدن طرح اگو رنج می برد.
این یکی از دلایل بوی آزاردهنده ای است که از ابتدا تا انتهای زمان تهیه گزارش همراه ما بود. بوی نامطبوعی که در تابستان شدت یافته و در برخی موارد نفس کشیدن را سخت کرده
است. قرار داشتن در بافت فرسوده نیز مسئله دیگری است که مشکلات زیادی را برای اهالی رقم زده است. این معضل را می توان در شکل ساخت و سازها و وضعیت جوی ها و کانال های آب وضعیت پیاده رو ها
و ... دید.

 

مهم ترین دغدغه ها

تجمع آب های سطحی در برخی جوی ها و خیابان ها
جولان موش ها در محله
انباشت زباله برسر برخی از کوچه ها
نظافت نکردن حاشیه خیابان محمدآباد
بوی نامطبوع در تمام محله
نبود باکس زباله و ایستگاه بازیافت
نبود پل عابر پیاده
کنده کاری و تخریب آسفالت در خیابان محمدآباد
نبود ایستگاه های اتوبوس با سایه بان
تأخیر در اجرای طرح اگو
بافت فرسوده محله
معابر نا هموار

 

پرداخت تسهیلات تنها بر عهده شهرداری منطقه ‌نیست

حجت ا...حیدری، شهردار منطقه ۶، مشهد با بیان اینکه از دغدغه اهالی محله محمدآباد آگاه است، به برخی از این مشکلات اینطور پاسخ می دهد.
شهرداری منطقه به تنهایی و مستقل نمی تواند تسهیلاتی را در اختیار شهروندان قرار دهد‌. بنابراین سیاست کلی باید از طریق شهرداری مرکز برای بافت فرسوده اعمال شود.
شهروندانی که سال گذشته برای دریافت پروانه ساخت در به شهرداری مراجعه کرده اند از تخفیف پنجاه‌درصدی بهره‌مند شده اند. اما در سال جاری این مزیت وجود ندارد . شهروندان می توانند برای استفاده از تسهیلات پس از کسب اطلاعات از شهرداری برای دریافت وام به بانک مسکن مراجعه کنند.
شکایت های شهروندان در رابطه با وجود موش ها مربوط حد فاصل خیابان رستمی 30 تا 38 بوده است. برای این منظور به صورت روزانه طعمه گذاری و شست وشو انجام شده است و این روند ادامه خواهد داشت.
به منظور رفع بوی نامطبوع و آلودگی جوی های آب، شست و شوی مستمر به 2 صورت دستی و مکانیزه انجام می شود، ضمن اینکه کانال های این محدوده سرپوشیده است.
زباله ها هرروزه از ساعت 6 صبح تا 22 شب جمع آوری می شود، ضمن اینکه این موضوع مستلزم همکاری شهروندان با شهرداری است.
از آنجا که باکس های زباله به منظور جمع آوری زباله حاصل از جاروی پاکبانان تعبیه شده است و از آنجا که این باکس ها منجر به تجمع حشرات، آلودگی ها و بیماری ها می شود تعدادشان افزایش نمی یابد. از این رو از شهروندان انتظار می رود زباله هایشان را سر ساعت معین بیرون از منازل قرار دهند.
آسفالت خیابان محمد آباد بررسی شده است و در صورت نیاز لکه گیری می شود، ضمن اینکه شرکت های خدمات رسان به تازگی آسفالت شکافی نداشته اند.