ملیحه ابراهیمی- اگر قرار است خود را شهرنشین خطاب کنید، لازم و ضروری است که برپایه قوانین و قواعد آن شهر و در سطح وسیعتر جامعهای که به آن تعلق دارید، پیش بروید. حتما به این مهم واقفاید که حقوق شهروندی در همهجا و برای همه یکسان است. هیچکس نسبتبه دیگری برتری ندارد. قانون برای اکثریت با اقلیت تفاوتی قائل نشده، مگر در برخی موارد جزئی که ناشی از شرایط اقلیتهاست. دراینبین هستند کسانی که برپایه قوانین شخصی خود، که ناشی از بروز برخی اختلالهای رفتاری است، حقوق دیگری را ضایع میکنند. با ما همراه باشید تا از رفتارهایی که وسط سیبل حریم شخصی افراد را نشانه گرفته است، آگاهی پیدا کنید.
راحتی برای همه است
این چه استنباطی است؟! چه ربطی دارد؟ پول دادهاید تاکسی سوار شوید که راحت باشید، وگرنه اتوبوس سوار میشدید؟!
خجالت که نه، وقاحت دارد. اگر توجیه شما این است، بد نیست یادآور شویم آن بندهخدایی هم که یک مسیر طولانی خودش را یگ گوشه تاکسی جمع کرده است تا با شما برخورد نکند، پول داده است. مگر راننده تاکسی نذر کرده فقط و فقط آن بندهخدا را مجانی سوار کند؟ کمی جمعوجورتر بنشینید. اگر وزن و اندازهتان کمی بیشتر از حد طبیعی است، حتیالامکان خودرویی را انتخاب کنید که صندلی سرنشین جلو آن، خالی است.
به حق خودت قانع باش
بردارید آن کیف چرم گران قیمتتان را. آن وسیله برای شما قابل احترام است، چون هزینه هنگفتی برای آن پرداختهاید. آنچه در اذهان عمومی احترام تلقی میشود، این است که حقوقشان نادیده گرفته نشود. بههرحال کسی که بهای خدمات وسایل نقلیه عمومی را میپردازد با شما که گاهی زیرآبی میروید و از پرداخت بهای خدمات شانه خالی میکنید، نهتنها فرقی نمیکند، بلکه جایگاهش ارجح از شماست. صندلی خالی، جای گذاشتن وسایل و باروبندیلتان نیست، حتی اگر بهای خدمات را پرداخت کرده باشید. این اتفاق متأسفانه در اماکن عمومی مثل مراکز خرید بسیار مشاهده میشود. طرف کلی پلاستیک خرید دارد و روی صندلیهای آن مرکز ولو میکند و همانطورکه منتظر دیگر همراهانش هست تا از ادامه خرید برگردند، سرگرم گوشی همراهش میشود بیآنکه حواسش به خانمی باشد که بهدنبال یک صندلی خالی است تا فرزند نوزادش را شیر بدهد.
جبران مافات کنید
خداوکیلی خودتان را بگذارید بهجای آن مسافری که اتوکشیده و مرتب وارد مترو میشود. شما باشید حاضر میشوید روی صندلیای بنشینید که مسافر قبلی بهعلت خالیبودن صندلی روبهرو، پایش را با کفش روی آن گذاشته است؟! اول، دوم، سوم، این کار را نکنید. اگر هم ناخواسته مرتکب چنین رفتار ناشایستی شدید، به محض برداشتن پایتان با یک دستمال کاغذی محل خاکیشده را تمیز و از طرف عذرخواهی کنید. باور کنید آسمان به زمین نمیآید.
در حق دیگری اجحاف نکنید
خیلیها معتقدند که جازدن در صف، ریشه ارثی دارد! ما که به این مسئله هیچ اعتقادی نداریم. درست نیست که بیمقدمه وارد یک صف دراز و طویل شوید و اول از حربه آشناییدادن و صمیمیت و بعضا دروغ استفاده کنید و وقتی جوابی نگرفتید، با قلدری، کارتان را پیش ببرید. نکنید این کار را. از جایگاهتان در هر شرایطی آگاهی پیدا کنید و حق پیرمرد و پیرزنی را که دقیقهها در صف ایستادهاند تا دو تا نان بخرند، اجحاف نکنید.
تجاوز به حریم دیگران ممنوع
خانمهای گرامی! لطفا این سناریوی تکراری قدیمی را فراموش کنید که بهدلیل خالیبودن صندلی طرف آقایان در اتوبوس، با این استدلال که کرایه را پرداختهاید، حق دارید روی صندلی خالی بنشینید. جالبی ماجرا اینجاست که بعضی از این افراد هرچه به انتهای خط نزدیکتر میشوند و شاهدند تعداد زیادی از آقایان یک لنگهپا ایستادهاند و با نگاهشان قصد دارند آنها را تا قسمت خانمها مشایعت کنند، با پررویی تمام، رو به شیشه، با خودشان فکر میکنند که چرا برخی مردها اینقدر چشمچران و هیز هستند! نه، بنده خدا! نگاه این قبیل آقایان به این معنی است که به حق خودت قانع باش و به حریم دیگران تجاوز نکن.
در بیماری هم مراعات کن
ای وای! خدا نیاورد آن روزی را که یکی مریضاحوال باشد. روز روزش به حق و حقوق اعتقادی نداشته است که حالا شب تار است.
مورد داشتهایم که در مطب دکتر به بهانه دلدرد و سردرد و هر مرض دیگری، کیفش را زیر سرش روی صندلیهای یکسره که به هم چسبیدهاند گذاشته و یکنفری جای 4نفر دیگر را که با بیماری دستوپنجه نرم میکنند و صبوری میکنند، اشغال کرده است. اینقدر داد و ناله میکند که کمترکسی به خودش اجازه میدهد به وضع موجود اعتراض کند. درست است که حالتان ناخوش است، اما دلیل نمیشود نمک بر زخم دیگران بپاشید.
فضولی یا کنجکاوی، مسئله این است
حتما در محیطی که کار میکنید با افرادی روبهرو شدهاید که منتظر شکار لحظهای هستند که شما از پشت میزتان بلند شوید و مثلا به سرویس بهداشتی یا آبدارخانه بروید یا حتی چند متری را قدم بزنید. آنوقت هزار مدل بهانه میتراشند که پشت میزتان بنشینند و از حریم خصوصیتان، چه اطلاعات روی سیستمتان یا محتویات داخل کشوهایتان، سردر بیاورند. باید مراقب چنین افرادی باشید. اینها از آن دسته افرادی هستند که تجسس خونشان بیشتر از افراد عادی است و بسیار خطرناکاند. دست آخر هم باعث میشوند با برانگیختن احساسات شما یا کاری دست شما بدهند یا خودشان!
به جایگاه دیگران احترام بگذار
این زرنگی نیست که در معابر پرترافیک شهر که حتی در ساعات خلوت شلوغاند، به محض خالیدیدن جای پارک، وسیله نقلیهتان را پارک کنید و به دنبال کارهایتان بروید. اگر با گواهینامه پشت فرمان مینشینید پس حتما کتاب آییننامه را آزمون دادهاید و مطلع هستید که نباید در جای پارک معلولان پارک کنید. اگر هم قصد ندانستن دارید، بدانید که جای آن فرد توانیاب را که معذوریت در تردد دارد، اشغال و یک گره بزرگ در کارش ایجاد کردهاید. نمونه این افراد قانونگریز کم نیست؛ مثل راننده بیدقتی که ماشینش را روی پل یک منزل مسکونی پارک کرده یابه ماهیت خطکشی عابر پیاده اعتقادی ندارد.
سوئد
در سوئد مردم فاصله خود را در حدی مشخص حفظ میکنند و هنگامیکه با هم صحبت میکنند، از تماس فیزیکی با همدیگر خودداری میکنند. این ویژگی از آداب احترام در این کشور است.
اردن
باید بدانید که مردم در اردن زمانیکه با کسی صحبت میکنند در فاصله نزدیکی به هم میایستند. که شما به این کار عادت نداشته باشید. درضمن گاهی در زمان گفتوگو به شانه یا بازوی همدیگر میزنند. اینگونه رفتار از آداب احترام در کشور اردن است.