اعتیاد همیشه به دنبال خود معضلات و آسیبهای اجتماعی مختلفی را چه در جامعه و چه در نهاد خانواده به دنبال دارد. زنان سرپرست خانوار با کار خانگی بخشی از این اثرات است. آنها باید هزینه زندگی خود، فرزندان و بعضا همسرانشان را تأمین کنند. با حضور در جلسات شورای اجتماعی محله مهدیآباد متوجه شدیم به رغم نبود مکانهای فرهنگی و آموزشی، ورزشی و فضای سبز در مهدیآباد کانون فرهنگی تربیتی پایگاه بسیج مبارکه در حال برگزاری کلاسهای آموزشی تربیتی برای بانوان محله است. گفتوگوی زیر خلاصه بخشی از صحبتهای ما با مسئول این پایگاه است.
به همراه مسئول کانون تربیتی و فرهنگی مسجد صاحب الزمان(عج) به طبقه بالای مسجد میرویم تا از کلاس آموزش بافتنی دیدن کنیم. ساختمان پایگاه در طبقه اول ویژه آقایان است و بیشتر شبیه انباری است و طبقه دوم که قسمت پایگاه بانوان است کمی خلوتتر از طبقه پایین است. با این حال هنرآموزان در فضایی صمیمی مشغول بافت کیفهای زنانه زیبا هستند. همراه با یکدیگر به طبقه پایین میآییم تا درباره فعالیتهای پایگاه و کانون صحبت کنیم.
آمنه جونابادی، عضو شورای اجتماعی محله مهدیآباد، فرمانده پایگاه بسیج مبارکه و مسئول کانون تربیتی و فرهنگی مسجد صاحب الزمان(عج) است و 15سال در مهدیآباد سکونت دارد. جونابادی میگوید: «5 سال است که به عنوان فرمانده در این پایگاه فعالیت دارم. با شروع فعالیتها متوجه شدیم که اطلاعات و فرهنگ مخاطبان ما در موضوعهای مختلفی چون احکام و مباحث تربیتی و اخلاقی پایین است و تقاضای تشکیل کلاسهای آموزشی مختلف را داشتند، به همین دلیل کانون فرهنگی تربیتی پایگاه بسیج مبارکه را تشکیل دادیم. با مربیان آموزشی مکتب نرگس صحبت کردیم و توانستیم با استاد عظیمی کلاس احکام و اخلاق و با استاد شاه محمدی کلاس مسائل سیاسی را در پایگاه برگزار کنیم. برای کودکان نیز کلاسهای آموزش روخوانی قرآن، تجوید و حفظ را برگزار کردیم و توانستیم در این 5سال حافظان زیادی را به جامعه قرآنی بسپاریم تا جایی که حالا خودشان مربیان آموزشی در همین کانون هستند و هر کدام به یک گروه سنی آموزش روخوانی و مسائل اخلاق و احکام را میدهند.»
کلاسهای کانون مهارتهای آموزشی مثل بافتنی، خیاطی، آشپزی، ماساژ و مهارتهای زندگی را نیز دارد. زهره حسنزاده، نیروی انسانی پایگاه بسیج مبارکه، یک سال است که با خانم جونابادی همکاری میکند، میگوید: « این کلاسها را با همکاری شهرداری یا مکتب نرگس برگزار میکنیم. کلاسها رایگان است. حلقههای صالحین که به صورت ثابت در روزهای هفته برگزار میشود بخش دیگری از فعالیتهای پایگاه و کانون است. هر حلقه به اسم یکی از شهدای محله است. در این حلقهها وصیت نامه شهدا را میخوانیم یا در ایام خاص به دیدار خانوادههای آنان میرویم.»
جونابادی، مهمترین مشکل بانوان محله را اعتیاد همسران آنها بیان میکند و میگوید: «بیشتر خانمهای این محله به همین علت در خانه کار میکنند و وضعیت اقتصادی خوبی ندارند. اگر بتوانیم با کمک خیران یا سازمانها پایگاه را تجهیز کنیم و تعدادی چرخ خیاطی اینجا قرار دهیم خانمها استقبال خوبی از راستهدوزی میکنند و درآمدشان بهتر میشود. ایجاد کارگاههای کارآفرینی کمک به ساکنان محله است و بازخورد خوبی دارد. اکنون بیشتر خانمها زنجیر میزنند. این زنجیرها مربوط به ایام محرم است و آنها را برای هیئتهای مذهبی درست میکنند. یک کیسه پنجاه یا صد کیلویی را به سختی و با زحمت زیاد به تعداد مورد نظر آماده میکنند، معمولا هم مبلغ اندکی دریافت میکنند اگر دستشان تند باشد 5هزارتومان اگر کند کار کنند، 2هزارتومان در روز درآمد دارند. فصل زعفران هم آنها را پاک میکنند.»
ازدواج دخترها اینجا زودهنگام است و بیشتر دختران دبستانی از کلاس چهارم به بعد عقد میشوند. خانم حسنزاده میگوید: «همکلاسی دختر من 12سال دارد و الان ازدواج کرده است. ازدواج دختران اینجا به نوعی چشم و همچشمی است. وقتی خانوادهها میبینند که دختران همسایه و فامیلشان ازدواج کردند، میترسند از آنها عقب بمانند و سریع با رسیدن اولین خواستگار آنها را عروس میکنند. بیشتر پسرها هم نوجوان هستند و خیلی از آنها سربازی هم نرفتند و کار مشخصی ندارند. بیشتر ازدواجها به طلاق منجر میشود و هنوز زمان کوتاهی نگذشته که دوباره ازدواج میکنند. کلاسهای زیادی برای آگاهی بخشی به خانوادهها در این زمینه برگزار کردیم ولی استقبال نمیشود و مادران درگیر وضعیت نامطلوب اقتصادی و کار هستند و در کلاسها شرکت نمیکنند.»
خانم جونابادی با توجه به این مشکلات و نیازهایی که این محله از لحاظ فرهنگی و اجتماعی دارد، همکاری سازمانها، مردم و خیران را برای تکمیل مکان پایگاه و فراهم کردن امکانات برای مردم محله به ویژه بانوان میخواهد تا بتوانند با آموزشهای لازم سطح فرهنگی و آموزشی خانوادهها را بالا ببرند.