اتوبوسی نیست که بخریم

زهرا اسکندریان - «هزینه هر دستگاه اتوبوس بیش از یک‌میلیارد و ۷۰۰میلیون تومان است؛ این در حالی‌است که سال گذشته همین موقع قیمت هر دستگاه اتوبوس ۵۵۰میلیون تومان بود؛ اما باید این را گفت که حتی اگر پول هم برای خرید اتوبوس وجود داشته باشد، دیگر اتوبوسی در کشور نیست که بخریم.» این‌ها بخشی از اظهارات مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد درباره مشکلات تأمین اتوبوس در کلان‌شهرهاست.
سیدمهدی حسینی‌پویا در نشست خبری دیروز خود با ارائه آماری از سال‌های گذشته تاکنون، به خطر کاهش تولید اتوبوس و فرسایش روزبه‌روز این وسایل حمل‌ونقل عمومی پرداخت و افزود: به دلیل تحریم‌ها، واردات قطعات از جمله موتور، گیربکس و... امکان‌پذیر نیست و این موضوع در کاهش تولید اتوبوس تأثیر زیادی گذاشته است. اکنون فقط یک کارخانه در تبریز می‌تواند موتور یورو3 تولید کند که استفاده از این موتور در کشور به دلیل ایجاد آلودگی هوا ممنوع است.
به گفته او در سال۹۲ تعداد اتوبوس‌های درون‌شهری در کشور، 26هزار دستگاه بوده که اکنون این عدد به 16هزار دستگاه رسیده است.
حسینی‌پویا با بیان اینکه با این وضعیت پیش‌بینی می‌کنیم تا سال1404 فقط 1500دستگاه اتوبوس در کشور قابل استفاده باشد، افزود: در سال92 در شهر مشهد ۲۱۳۰دستگاه اتوبوس وجود داشت، اما اکنون تعداد این ناوگان به ۱۷۳۳دستگاه رسیده است. این را هم باید اضافه کرد که تا پایان امسال باید یک‌سوم این ناوگان، یعنی حدود 600دستگاه اتوبوس به علت پایان عمر مفید، از رده خارج شوند.
با این حال او این را هم اضافه کرد که دست‌کم در حوزه عمر ناوگان اتوبوس در مشهد، نسبت به میانگین کشوری وضعیت بهتری داریم؛ به‌طوری که عمر این ناوگان در کشور بیش از ۱۲سال و در مشهد بیش از 7سال است.


درانتظار دریافت ضمانت‌نامه فروشنده
مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد این خبر خوش را هم داد که برای خرید 100دستگاه اتوبوس با موتور یورو5 قرارداد منعقد شده و شهرداری فقط منتظر دریافت ضمانت‌نامه فروشنده است. قیمت تمام‌شده خرید هر دستگاه اتوبوس یک‌میلیارد و 280میلیون تومان است که برای خرید این دستگاه‌ها با وزارت دفاع قرارداد بسته‌ایم.
به گفته او سال گذشته ۱۰۰دستگاه مینی‌بوس خریداری شد و برای ۱۰۰دستگاه دیگر نیز قرارداد بسته شده است که تاکنون ۵۰درصد مبلغ پرداخت شده و برای باقی‌مانده هزینه قرار است از تسهیلات بانکی استفاده شود.
حسینی‌پویا با بیان اینکه به وزارت کشور پیشنهاد شده تا کلان‌شهرها بتوانند اتوبوس‌های دست‌دوم از خارج کشور وارد کنند، ادامه داد: اگر این موضوع تصویب شود، می‌توان دست‌کم به‌صورت مقطعی مشکل را حل کرد؛ زیرا آمار تولیدی سال‌های گذشته در مجموع به ۱۵۰۰دستگاه هم نمی‌رسد. اکنون به 10هزار اتوبوس شهری در کشور نیاز است و هر چقدر هم که اتوبوس تولید شود، آن‌قدر کمبود داریم که به رفع نیازها نمی‌رسد.
او قیمت اتوبوس‌های وارداتی دست‌دوم را حدود ۷۵۰میلیون تومان تخمین زد و گفت: بر اساس برنامه پنج‌ساله باید جابه‌جایی حمل‌ونقل عمومی ۷۵درصد باشد که سهم اتوبوس‌رانی ۴۰درصد تعیین شده است، اما به دلیل مشکلات موجود در کمبود ناوگان و همچنین نبود فرهنگ استفاده از حمل‌ونقل عمومی، سهم اتوبوس در حمل‌ونقل عمومی به ۱۷درصد رسیده است.
مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد درباره استفاده از اتوبوس‌های بازسازی‌شده بیان کرد: سال گذشته ۱۳۰اتوبوس گازی که در پارکینگ بدون استفاده بودند و بیشتر از 5سال کار نکرده بودند، وارد چرخه بازسازی و نصب کولر شدند. این دستگاه‌ها در گذشته به دلیل برخی مشکلات مانند تأمین سخت قطعات و هزینه بالا، در شهر متوقف شده بودند. بر همین اساس از اسفندماه سال گذشته تصمیم گرفتیم تا این اتوبوس‌ها را که موتور خوبی دارند، بازسازی کرده و برای نصب کولرشان مناقصه برگزار کنیم. بیش از 2ماه است که اتوبوس‌های گازی در ناوگان قرار گرفته و قرار است در همه آن‌ها کولر نصب شود.


250 اتوبوس بدون کولر
حسینی‌پویا در ادامه به نبود کولر در برخی ناوگان اتوبوس‌رانی اشاره کرد و گفت: از تمام اتوبوس‌های فعال در شهر، ۲۵۰دستگاه کولر ندارند، اما با تمهیدات و بازسازی اتوبوس‌ها قرار شده تا همه مجهز به کولر شوند. برای ۱۰۰دستگاه کولر تأمین و برای نصب کولر در باقی موارد مناقصه برگزار شده است.


1900 ایستگاه بدون سایه‌بان
مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد با بیان اینکه از ۳۳۱۲ایستگاه اتوبوس در شهر، ۱۹۰۰ایستگاه بدون سایه‌بان است، گفت: دلایل نصب نشدن سایه‌بان در این ایستگاه‌ها، مختلف است؛ به‌طوری‌که در برخی موارد ایستگاه آخر است و کسی منتظر اتوبوس نیست، یا به دلیل وجود معارض مانند درخت، حریم کسبه یا کوچک بودن عرض پیاده‌رو، امکان نصب سایه‌بان وجود ندارد. او در ادامه به کاهش آمار جرحی و فوتی در تصادف اتوبوس‌ها اشاره و بیان کرد: در سال۸۹ به‌ازای هر اتوبوس 44/2 تصادف درون‌شهری اتفاق می‌افتاد، اما این آمار در سال گذشته به 38/0 رسیده است.
مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد با بیان اینکه در سال گذشته 17درصد مسافران از پرداخت هزینه سفر خود فرار کردند، گفت: این یعنی 34میلیارد تومان فرار مالیاتی رخ داده است.
او همچنین درباره جابه‌جایی ناوگان مینی‌بوس با اتوبوس در خطوطی که مسافران کمتری دارد، گفت: این موضوع در برخی مواقع باعث ایجاد نارضایتی شهروندان شده است، اما درواقع این‌طور نیست. در 2ماه گذشته جابه‌جایی مینی‌بوس با اتوبوس در 9خط انجام شده است.


مردم و کسبه صبوری کنند
حسینی‌پویا با بیان اینکه بر اساس مطالعات صورت‌پذیرفته 75درصد مردم از خدمات بی‌آرتی رضایت داشتند، افزود: این موضوع به ما نشان می‌دهد که اجرای بی‌آرتی را در مشهد جدی بگیریم. اجرای خط3 بی‌آرتی با مشکلاتی روبه‌رو شد، اما مردم و کسبه باید صبوری کنند؛ زیرا تجربه نشان داده است که شرایط با گذر زمان بهتر می‌شود.
مدیرعامل سازمان اتوبوس‌رانی شهرداری مشهد اضافه کرد: هزینه هر سفر درون‌شهری در مشهد ۱۹۰۲تومان است که 2/34درصد هزینه‌ها را مردم، 8/63درصد آن را شهرداری و ۲درصد این هزینه را دولت پرداخت می‌کند. متأسفانه مردم حدود ۱۷درصد هزینه‌های خود را پرداخت نمی‌کنند که امیدواریم با فرهنگ‌سازی این موضوع بسیار مهم هم حل شود.
وی درباره خدمت‌رسانی ناوگان اتوبوس‌رانی در ابتدای ماه مهر و همچنین ایام پایانی ماه صفر گفت: برای ایام استقبال از مهر، دوره‌هایی به مدت ۳۰روز گذاشته شده که طی آن رانندگان ۴۴نفر ساعت در حال آموزش در این دوره‌ها هستند و برای ایام‌ پایانی ماه صفر با همکاری اداره راهداری، برنامه ویژه‌ای برای جابه‌جایی زائران پیاده خواهیم داشت.