فرزانه شهامت - چند واحد صنعتی راکد، نیمهراکد و در معرض ریزش اشتغال در خراسان رضوی وجود دارد؟ چرا با وجود تعدد واحدهای صنفی، همچنان اتحادیهها ناگزیر به صدور گواهی کسب جدید هستند؟ آیا اختیارات ملی تازهای به سازمان صمت استان تفویض میشود؟ از برگزاری میزهای تجاری مشترک با کشورهای همسایه چه خبر؟ اینها تعدادی از سؤالاتی بود که در نخستین نشست خبری رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، از سوی خبرنگاران مطرح و پاسخ به آنها به جلسه بعدی موکول شد. حدود 40 روز از انتصاب محمدرضا مسفروش میگذرد و جلسه دیروز او با خبرنگاران بیش از آنکه جنبه خبری داشته باشد، به بیان مباحث کیفی و پرسش و پاسخهای جسته و گریخته گذشت.
واحدهای تولیدی مشکل دار
از او پرسیدیم آیا وجود 77 واحد تولیدی استان را که با اشتغال 10 هزار نفر که دچار چالش شدهاند و در آستانه ریزش اشتغال هستند تأیید میکند. این مقام مسئول گفت واحدهای یادشده بیشتر از این تعداد است اما در مورد آمار دقیقشان حضور ذهن ندارد. او بر شفافیت در ارائه آمار و پذیرش نقد رسانهها تأکید کرد و گفت که بنا ندارد از ضعفهای کنونی چشمپوشی کند و آنها را به گردن دستگاههای دیگر بیندازد.
مسفروش بر اظهار نظر یکی از خبرنگاران مبنی بر نامتناسب بودن برخی صنایع استان با اقلیم خراسان رضوی مانند صنایع آببر فولاد صحه گذاشت و گفت: حرف درستی است. گاهی در کشور بنا بر انجام کارهای بزرگی گذاشته است و مجوزها دریافت میشود. بعد میبینیم آن کار متناسب با شرایط آنجا نیست. مثلا آب، برق، سوخت یا راههای مواصلاتی مورد نیاز در نظر گرفته نشده است. در مورد صنایع فولاد استان مجوز هیچکدام در استان صادر نشده است بلکه همگی در قالب طرح توازن منطقهای، مجوز خود را به طور مستقیم از وزارتخانه دریافت کردهاند.
او اضافه کرد: تا این مرحله از تولید صنایع فولاد، مشکلی در تأمین آب و دیگر زیرساختهای مورد نیاز نداشتهایم اما اگر بنا به توسعه باشد، باید نخبگان برای تغییر روشهای تولید به طوری که از آب کمتری استفاده شود ورود کنند. با توجه به اهمیت تولیدات صنایع فولاد در توسعه و ظرفیتهای معدنی موجود، نباید روی این صنایع خط قرمز بکشیم بلکه باید فناوری کنونی را با روشهای بهتر جایگزین کنیم.
به نام و کام همسایه
مسفروش وقتی که پای اولویتهای کاری در دوره جدید مسئولیتش به میان آمد، گفت اعتقادی به انجام کارهای ناتمام روزانه اداری از سوی کارشناسان ندارد. این دست کارها باید به سامانه سپرده شود و کارشناسان وقت خود را صرف کارهای بزرگ کنند، هرچند کمتعداد. او با اشاره به وجود 2029 ناحیه معدنی در استان گفت: اگر معدنکاری در 100 مورد از اینها اقتصادی باشد و حتی یکی دو مورد آن نظیر معدن مس رفسنجان باشد، برای متحول کردن اقتصاد استان کافی است. رئیس سازمان صمت استان توجه به تولید بدون کارخانه را از رویکردهای خود دانست و در مورد دیگر اولویتهای صنعتیاش اظهار کرد: سازمان صمت تا جایی که توان مقاومت داشته باشد و به او انگ زده نشود، از صدور مجوز واحدهای تولیدی جدید که مشابه آنها در استان وجود دارد و راکد، نیمهفعال یا با ظرفیت ناقص است خودداری میکند. اولویت نخست ما تکمیل ظرفیت واحدهای کنونی است. فرصتها و تهدیدهای همجواری با افغانستان نکته دیگری بود که مسفروش به آن اشاره کرد و در مورد یکی از تهدیدهای بالقوه موجود به محصول راهبردی زعفران اشاره کرد. او گفت: ما پیاز زعفران را به افغانستان دادیم. روش کشت را هم ما یادشان دادیم. اگر آنها به ثبت جهانی زعفران اقدام کنند، کاری که ما نکردیم، باید فعالیتهای صادراتی ما و کشورهای دیگر مانند اسپانیا و ایتالیا از طریق افغانستان باشد. شورای ملی زعفران باید برای این موضوع فکری بکند.
نظام بانکی و تولید
مسفروش در صحبتهای خود به موضوعی اشاره کرد که از سیاستهای متفاوت نظام بانکی در نقاط مختلف کشور حکایت دارد. او به پیشنهادی اشاره کرد که اگر اجرا شود، به بنگاههای اقتصادی در تأمین سرمایه درگردششان کمک میکند. پیشنهاد این است که اگر فعال اقتصادی مبلغی را به عنوان ودیعه در یک بانک سپردهگذاری کرد و وام گرفت، برای گرفتن وامی دیگر از بانکی دیگر، وثیقه یادشده مورد قبول باشد و نیازی به سپردهگذاری جدید نباشد. به گفته وی، این طرح در تهران اجرا شده است اما برای اجرای آن در مشهد سختگیری میشود. نسبت پایین مصارف به منابع بانکی در استان جزو معدود آمارهای ارائهشده در این جلسه بود که مسفروش در مورد آن گفت: این میزان در تهران 97.7 درصد، در کل کشور به طور میانگین 83 درصد و در خراسان رضوی 56 درصد است. عملکرد کنونی بانکهای استان ما این است هرچند که به اصلاح آن امید دارم. او تأکید کرد که در جلسه آینده خود با خبرنگاران، با آمار میآید و مباحث، کمّیتر مطرح خواهد شد.