رئیس سازمان بهزیستی کشور: ۴۰.۷ درصد معلولیت‌ها «علل ژنتیکی» دارند | ایران بیش از ۱۰ میلیون شهروند معلول دارد

به گزارش شهرآرانیوز؛ سید جواد حسینی در نشستی با خبرنگاران ضمن گرامیداشت فرا رسیدن روز و هفته جهانی افراد دارای معلولیت گفت: در راستای فراگیر سازی جامعه و تلفیق اجتماعی افراد معلولیت، از یک سو و تحقق قانون حمایت از معلولان و بندهای ۳۴ گانه آن از دیگر سو و رویکرد عدالت‌خواهانه ریاست جمهور با تاکید بر مشارکت جویی ، در سازمان بهزیستی ۱۳ چرخش تحول آفرین و ۱۲ راهبرد مشارکتی را تهیه کردیم.

۱۱.۸ درصد؛ میزان شیوع معلولیت در ایران | وجود ۱۰.۵ میلیون معلول در ایران

وی با مرور وضعیت معلولیت در دنیا و ایران افزود: در دنیا یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون فرد دارای نوعی از معلولیت هستند و در ایران بر اساس آخرین برآوردها، ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر دارای معلولیت هستند. در دنیا معلولیت بالای ۱۵ درصد و حدود ۱۶ درصد شیوع دارد و در ایران با توجه به این عددی که گفتم نزدیک به ۱۲ درصد یا دقیق ۱۱.۸ درصد افراد دارای معلولیت هستند.

حسینی ادامه داد: ۴.۴ درصد از معلولان در دنیا زیر ۱۵ سال و ۳۳ درصد بالای ۶۵ سال دارند.

بیش از ۱.۵ میلیون معلول تحت پوشش خدمات بهزیستی قرار دارند

به گفته وی در ایران یک میلیون و ۶۴۵ هزار و ۶۳۷ هزار نفر از افراد دارای معلولیت تحت پوشش خدمات سازمان بهزیستی دارند که بیشترین آنها در سنین ۳۵ تا ۴۵ سال قرار دارند. تعداد معلولان ۶۰ سال به بالاها نیز ۲۴۲ هزار نفر هستند.

وی گفت: ۲۶۰۰۰ هزار نفر از افراد دارای معلولیت زیر ۴ سالند به طوریکه ۲۱۴ هزار و ۵۶۷  کودک دارای معلولیت هستند.

۴۰ درصد معلولیتها علت ژنتیکی و بیش از ۵۹ درصد اکتسابی هستند

حسینی با بیان اینکه از نظر نوع معلولیت نیز در سطح دنیا ۱.۸ درصد، معلولان روان و رفتار هستند گفت: ۴.۶ درصد از معلولان جسمی حرکتی،  ۱.۸ درصد معلولان شنوایی،  ۳.۶ درصد معلولان بینایی و معلولیت صوت و گفتار نیز شامل هشت دهم درصد هستند.

به گفته وی در مجموع ۴۰.۷ درصد معلولیت ها علل ژنتیکی دارند که در ایران چهار میلیون و ۳۰۶ هزار نفر را شامل می‌شوند و ۵۹.۳ درصد معلولیتها علت های اکتسابی دارند که ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار معلول را تشکیل می‌دهند.

بیشترین معلولان تحت پوشش بهزیستی، معلولان شدید هستند

وی ادامه داد: بیشترین معلولان ما معلولین شدید هستند که ۶۲۱ هزار و ۲۱۴ هزار تحت پوشش قرار دارند؛ سپس معلولان خفیف و بعد معلولان متوسط هستند و در آخر معلولان خیلی شدید را شامل می شوند که بیش از ۱۰۶ هزار نفر از جمعیت معلولان تحت پوشش سازمان بهزیستی را تشکیل می‌دهند.

رییس سازمان بهزیستی با بیان اینکه در معلولین تحت پوشش، تعداد مردها بیشتر از زنان است یعنی بیش از یک میلیون معلول مرد و بیش از ۶۲۰ هزار معلول زن را تحت پوشش داریم گفت: از حیث تک معلولیتی و چند معلولیتی، از ۱۲ درصد معلولان کشور، ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر تک معلولیتی هستند (یعنی ۷.۵ درصد از ۱۲ درصد) و تنها ۴ درصد چند معلولیتی هستند. تک معلولیت‌های تحت پوشش یک میلیون و ۲۵۵ هزار و ۷۷ نفر هستند و چند معلولیت‌های تحت پوشش سازمان بهزیستی ۳۹۰ هزار و ۵۶۰ نفر هستند.

خودکشی در ایران از میانگین جهانی خیلی پایین‌تر است

حسینی با تاکید بر اینکه در مقابل یک مورد خودکشی موفق، ۲۰ مورد خودکشی ناموفق داریم که نباید رها شوند گفت: تمام مطالعات دنیا نشان می دهد ریسک میزان خودکشی در آنهایی که خودکشی ناموفق داشته‌اند ده‌ها برابر بیشتر از کسانی است که افکار خودکشی دارند یا خودکشی نکردند، برای همین باید مداخله کنیم.

وی افزد: در مرکز مشاوره طرحی را در تهران در حال انجام هستیم برای کسانی که خودکشی ناموفق داشتند یا زمینه خودکشی دارند تا طرحی ویژه پیاده کنیم، مطمئن باشید طرح ما اگر پیاده شود حداقل ۵۰ درصد، خودکشی کاهش پیدا خواهد کرد.

افزایش اعتبارات اجرای قانون حمایت از معلولان

حسینی در ادامه به قانون جامع حمایت از حقوق معلولان اشاره کرد و گفت: این قانون در سال ۱۳۹۷ توسط دولت وقت ابلاغ شد که دارای ۳۴ ماده و ۲۹ تبصره و ۱۰ فصل است.

وی ادامه داد: برای اجرای این قانون اعتباراتی که دولت ها اختصاص می دهند مهم است. در بودجه امسال این اعتبارات ۸۱ درصد رشد داشت یعنی از سالی که دولت چهاردهم دولت را تحویل گرفت ۲۰۰۰ میلیارد برای این قانون داشتیم و در سال ۱۴۰۴ این اعتبار به ۲۳۸۰۰ میلیارد تومان رسیده یعنی اعتبارات ۷ برابر شده است.

رییس سازمان بهزیستی با بیان اینکه سال ۱۴۰۳ یعنی سال گذشته، ۱۳ هزار میلیارد تومان اعتبار بود که ۱۶ درصد نیاز قانون را برطرف می‌کرد گفت: امسال ۲۲ درصد رشد، حداکثر نیاز اعتبار را برطرف می کند.

پرداخت حق پرستاری و حداقل دستمزد به معلولان شدید و خیلی شدید و نیازمند افزایش اعتبارات

حسینی عنوان کرد: وظیفه داریم در ستاد مناسب سازی و کمیته هماهنگی و نظارت بر اجرای قانون، وظایف دستگاه را رصد کنیم، که از بررسی ۳۴ ماده که به کمیسیون اصل ۹۰ هم با تقاضای خودمان گزارش را ارائه دادیم، ۲۸ ماده یعنی ۸۲ درصد در مرحله اجرا قرار دارد، از این تعداد ۶۱ درصد این مواد کامل اجرا می شود اما ۲۱ درصد کامل اجرا نمی شود یعنی نیاز به اعتبار ویژه دارد که عمده ترین آن هم ماده ۲۷ و ماده ۷ است؛ در واقع معلولین شدید و خیلی شدید که فاقد درآمدند از حداقل دستمزد باید برخوردار باشند و ماده ۷ نیز حق پرستاری است. این دو ماده خیلی نیاز به اعتبار بیشتر دارد.

برخی مفاد قانون حمایت از معلولان نیازمند ابهام زدایی است

رییس سازمان بهزیستی با بیان اینکه برخی از مواد این قانون نیاز به ابهام زدایی برای اجرا دارند گفت: باید اماکن ورزشی و میراث فرهنگی رایگان در اختیار  معلولان قرار بگیرد درحالیکه بسیاری به بخش غیر دولتی سپرده شده و برای بخش غیر دولتی قانون تقریبا ساکت است. ماده ۲۹ قانون نیز می‌گوید سرشماری معلولین را باید مرکز آمار ایران داشته باشد، سرشماری نفوس و مسکن برگزار نمی‌شود و به صورت ثبت مبنا و سامانه‌ای است. دو تا از مواد هم به اعتبار خاص نیاز دارد از جمله اینکه گفته شده دستگاه ها باید اماکن و شرایطشان را مناسب سازی کنند اما در بودجه به طور مشخص این بحث نیامده است. یا گفته شده باید کمک هزینه کارآموزی به مراکز فنی حرفه‌ای داده شود اما برای مراکز فنی و حرفه‌ای مشخصا برای این موضوع، اعتباری تعلق نگرفته است.

رییس سازمان بهزیستی با بیان اینکه ۱۳ چرخش تحول آفرین را هدف گذاری کرده‌ایم گفت: چرخش از سیاست‌های مستمری پرداز و یارانه بگیری صرف به سمت توانمند سازی، فرصت آفرینی و استقلال گرایی جامعه هدف، چرخش از رویکردهای مرکزگرا و موسسه محور به سمت خانواده محور، چرخش از سیاست‌های قطبی ساز نابرابر به سمت سیاست‌های عدالت محور مبتنی بر فرصت‌های برابر، چرخش از سیاست‌های متمرکز و متصلب به رویکردهای مشارکت جویانه تمرکززدا، چرخش از سیاست‌های ساختارگرای سازمان و اداره محور به سمت سیاست‌های معلم محور و دسترس پذیری و اجتماع محور، چرخش از رویکردهای غیر اجتماعی انزواجویانه به سیاست‌های اجتماعی سازانه، چرخش از سیاست‌های تفکیک گرایانه به سیاست‌های فراگیر و تلفیق سازانه، چرخش از نگاه پاتولوژیک و آسیب شناسانه به رویکرد رشد مدار پیشگیرانه، چرخش از رویکردهای توانبخشی مرسوم و معروف به توانبخشی‌های معنوی، هنری و ورزشی، چرخش از نظام تصمیم‌گیری محفلی هیجان زده سیاست گرایانه به نظام تصمیم گیری دانش بنیاد و علم محور، چرخش از رویکرد سالمندی مخاطره آمیز به سیاست‌های مبتنی بر سالمندی سالم، چرخش از سیاست‌گذاری‌های مبتنی بر تکه سِر بر منابع دولتی به سیاست‌های خلق فرصت‌های متنوع و جدید و چرخش از سیاست‌های مبتنی بر مدیریت اداری و سنتی به سمت فناوری های نوین و مبتنی بر هوش مصنوعی ۱۳ جهت گیری چرخش‌هایی‌ است که تلاش می‌کنیم محقق کنیم.

حسینی افزود: روز ۱۱ و ۱۲ آذر و در همایشی در سالن سران توانمندی ها و ظرفیت سازمان بهزیستی برای تحقق این سیاست‌های اجتماع محور نشان خواهیم داد.

تسریع روند صدور مجوزهای مشارکت محور

وی ادامه داد: برای اجرای سیاست های مشارکت محور و اجتماع گرا و محل محور ۱۲ رویکرد مشارکتی تحت عنوان نظام استقرار اکوسیستم و زیست بوم مشارکت در سازمان بهزیستی طراحی کردیم که عناوین آن مشارکت تشکل‌های غیر دولتی مردمی تحت عنوان توسعه موضوعی، توسعه جغرافیایی، توسعه قشری، به این نتیجه رسیدیم که هر چقدر این تشکل ها در قلمروهای موضوعی گوناگون شبکه سازی شوند هم افزاتر شده و قدرتمندانه تر عمل می کند، برای اینکه تحریک و تعریض بشوند نیاز به برندسازی داشتیم بنابراین جشنواره های سالانه برندسازی را در دستور کار داریم تا جامعه تشویق و تعریض شوند برای انجام کارهای سخاوتمندانه و نیکوکارانه تشکیلاتی، برای اینکه تشکلی شکل بگیرد و کار داوطلبانه کند، روند مجوز دهی کند بوده است پس سرعت مجوز دهی را به عنوان سیاست ششم در دستور کار قرار دادیم و کارهایی انجام دادیم که رشد مجوز دهی در سر موعد مقرر از ۳۶ درصد به ۹۸ درصد ارتقا پیدا کند.

با وجود ۱۷ ـ ۱۸ هزار نیرو قادر به نظارت دقیق بر تمامی مراکز نیستیم 

حسینی افزود: توسعه سی اس آر یعنی توسعه مسئولیت های اجتماعی و نقشه جامع مسئولیت اجتماعی کشور را به تفکیک استان ها در حال طراحی داریم. برای چهار استان طراحی کردیم بقیه استان نیز در حال طراحی هستند. در عرصه بهزیستی در حال حاضر ۲۳ هزار مرکز موسسه و تشکل مجوز گرفته و فعال هستند. قادر نیستیم با ۱۷ هزار یا ۱۸ هزار کارمند بهزیستی نظارت دقیق برای تمامی فعالیت‌ها داشته باشیم.

به گزارش ایسنا، وی ادامه داد: با شبکه سازی تشکل‌ها و با استفاده از توانمندی و مشارکت خودشان، نطارت بر آن‌ها را انجام می دهیم. نهمین استراتژی نظام نامه تعامل و مشارکت بخش غیر دولتی با دولت و بخش عمومی است و دهمین کاری که انجام دادیم  توسعه شبکه داوطلبان است، ۱۲۰ هزار داوطلب متخصص در سازمان بهزیستی اعم از پزشک و روانپزشک و مددکار و روانشناس و پرستار و فیزیوتراپ و کار درمان و غیره داریم که در ۱۱ هزار گروه بصورت اجتماع محور و معلم محور فعالیت می کنند اما شبکه داوطلبان نداشتیم؛ قصد داریم شبکه داوطلبان ایجاد کنیم تا در دل این شبکه داوطلبان، نظام بدهیم، ضریب نفوذ فعالیت آنها را افزایش دهیم، شبکه سازی کنیم، بر تعداد آنها بیفزاییم تا بتوانیم عنصر تمامیت را به دل محلات ببریم و محلات را از این خدمات بهره مند کنیم. شبکه داوطلبان طراحی و در ۹ قلمرو فعالیت را آغاز و ۴ استان پایلوت کار هستند.

حسینی عنوان کرد: برای تحقق اکوسیستم مشارکت و زیست مشارکت، فعالیت‌های زیادی طراحی شده اما در همین حد ۴۰ درصد مشارکت را افزایش دادیم و فقط سال گذشته نزدیک به ۶۰۰۰ میلیارد و امسال هم تا همین الان بیش از ۳ هزار میلیارد مشارکت مردمی را سازمان بهزیستی داشته است. سال گذشته ۶۰۰۰ جهیزیه با همین مشارکت ها به معلولین و افراد داده و امسال این عدد به 10 هزار خواهد رسید.

وی به طرح سلام اشاره کرد و گفت: به صورت پایلوت در ۳۱ استان طرح سلام را اجرا کردیم و هم اکنون سه طرح در دل سلام به طور ویژه پاسخ سالمندی یا مراکز مهر گفتگو، غربالگری استعدادیابی نوجوانان و مهارت آموزی آنان و سه طرح سی بی آر شهری که ۲۰۰ پایگاه شهری را اضافه و قرار است ۶۰ درصد فعالیت های سی بی آر افزایش داده شود را آغاز کردیم. در داخل مدارس این سه فعالیت آغاز شده است. همچنین حساب امید توسط بانک رفاه در آنجا شکل خواهد گرفت و باشگاه مهارت آموزی و کارآفرینی شکل می گیرد .

غربالگری چشم سالمندان

رییس سازمان بهزیستی کشور افزود: غربالگری چشم سالمندان را هم آغاز کردیم که بتوانیم با این ۱۱ هزار گروه و ۱۲۰ هزار داوطلب و ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی، فعالیت‌های گروه‌های همیار سلامت اجتماعی روانی را که ۲۰۰۰ گروه و ۲۰ هزار داوطلب دارند، گروه های خرد مالی را که ۵۳۰۰ گروهند، گروه های محبت را که ۱۱۴۶ تیم فوریتی هستند، وسی بی آر که ۶۱۰ هزار معلول شهری و روستایی را تحت پوشش دارند و در ۴۷ هزار منطقه شهری و روستایی فعال هستند، ۱۴ هزار تسهیلگر میانی، محلی و داوطلب را سامان دهی کردند. همچنین در طرح مانا که ۷۰ هزار نوجوان و طرح خاتم که ۱۰۰ هزار دختر و مادر را تحت پوشش قرار داده را از این طریق بتوانیم پوشش دهیم.