لزوم طراحی فعالیت‌های فرهنگی متناسب با ذائقه، نیاز‌ها و مسائل واقعی جامعه

به گزارش شهرآرانیوز، حسین شهسواری، در مراسم افتتاحیه طرح «رواق امین» که امروز (۷ بهمن ۱۴۰۴) با حضور فعالان فرهنگی، هنری و رسانه‌ای و با هدف ترویج اندیشه‌های رهبر معظم انقلاب به همت ستاد کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد در مشهد برگزار شد، با بیان اینکه پس از حوادث اخیر در کشورمان، توجه عمومی به مساجد افزایش یافت، اظهار کرد: مساجد بار دیگر در کانون توجه مردم قرار گرفتند.

استاد حوزه ترویج اندیشه رهبر معظم انقلاب گفت: فراخوان هوشمندانه و بموقع ستاد کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد برای حضور مردم در مساجد، به‌ویژه در ساعات اولیه، نقش مؤثری در شکل‌گیری این فضا داشت.

وی ابراز داشت: این فرصت ارزشمند، هرچند از دل یک حادثه تلخ به وجود آمد، اما می‌تواند نقطه عطفی برای بازتعریف نقش مساجد باشد و همه کسانی که مسجد را خانه خود می‌دانند، وظیفه دارند از این موقعیت بیشترین بهره را ببرند.

آسیب‌شناسی فعالیت‌های فرهنگی؛ از سطحی‌نگری تا فاصله با مردم

این فعال فرهنگی با اشاره به آسیب‌های موجود در حوزه فعالیت‌های فرهنگی، گفت: فعالیت‌های فرهنگی، به‌ویژه فعالیت‌های میدانی، امروز با چالش‌های جدی مواجه‌اند. یکی از مهم‌ترین این آسیب‌ها، سطحی‌نگری و ضعف فکری برخی فعالان فرهنگی است؛ مسئله‌ای که موجب می‌شود حتی فعالیت‌های جذاب و پرمخاطب، به دلیل ضعف مبانی فکری، از اهداف اسلامی و انقلابی فاصله بگیرند.

شهسواری دومین آسیب را ناتوانی در برقراری ارتباط فرهنگی با عموم مردم دانست و تصریح کرد: بسیاری از برنامه‌های فرهنگی تنها برای طیف‌های خاص مذهبی یا انقلابی طراحی می‌شوند و عملاً ارتباطی با بدنه عمومی جامعه، به‌ویژه نوجوانان، برقرار نمی‌کنند.

وی ادامه داد: سومین آسیب آن است که حتی زمانی که مخاطب، عموم مردم تعریف می‌شود، فعالیت فرهنگی متناسب با ذائقه، نیاز‌ها و مسائل واقعی جامعه طراحی نمی‌شود و همین موضوع باعث کاهش اثرگذاری برنامه‌ها می‌شود.

راهکارها؛ مطالعه، خلاقیت و تعامل فرهنگی بر پایه اشتراکات

شهسواری در ادامه با اشاره به راهکار‌های کاهش این آسیب‌ها گفت: فعال فرهنگی پیش از هر چیز باید به مطالعه مستمر اهمیت دهد؛ موضوعی که متأسفانه در میان بسیاری از کنشگران فرهنگی مغفول مانده است. در کنار آن، طراحی خلاقانه و پرهیز از کلیشه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در اثرگذاری فعالیت‌ها دارد.

وی افزود: خلاقیت به معنای کنارگذاشتن تجربیات موفق گذشته نیست، بلکه به معنای ارتقای آن‌ها از طریق توجه دقیق به جزئیات و طراحی هدفمند است؛ همان‌گونه که در برخی فعالیت‌های موفق، ماه‌ها برای طراحی یک برنامه کوتاه فرهنگی زمان صرف می‌شود.

این فعال فرهنگی، تعامل فرهنگی بر پایه اشتراکات انسانی و فطری را سومین راهکار دانست و تأکید کرد: ارتباط با عموم مردم به‌معنای کوتاه‌آمدن از اصول و ارزش‌ها نیست، بلکه باید بر اشتراکات فطری و انسانی تمرکز کرد. حتی در موضوعاتی مانند عفاف و حجاب، مساجد می‌توانند با رویکرد اقناعی و بر اساس همین اشتراکات، نقش مؤثری ایفا کنند.

اندیشه رهبر انقلاب؛ پشتوانه رفع آسیب‌های فرهنگی

شهسواری با اشاره به نقش اندیشه و گفتمان رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: برای رفع آسیب‌های فرهنگی، باید نسبت خود را با اندیشه روز ولی‌فقیه جامع‌الشرایط به‌درستی تعریف کنیم. قول و فعل رهبر انقلاب برای فعالان فرهنگی مذهبی حجت است و شناخت گفتمان ایشان، یک تکلیف محسوب می‌شود.

وی افزود: رهبر معظم انقلاب علاوه بر جایگاه رهبری سیاسی، یک اسلام‌شناس برجسته و صاحب اندیشه عمیق دینی هستند؛ شخصیتی که از دهه ۵۰ با مباحثی همچون «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» و جلسات تفسیر نهج‌البلاغه، نقش مهمی در تبیین معارف اسلامی ایفا کرده‌اند.

فعال حوزه ترویج اندیشه و گفتمان رهبر معظم انقلاب تأکید کرد: بازخوانی این ابعاد فکری و معرفتی می‌تواند مسیر فعالیت‌های فرهنگی را اصلاح کرده و به مساجد در ایفای نقش تمدن‌ساز خود کمک کند.

شهسواری با اشاره به غنای فکری آثار رهبر معظم انقلاب اسلامی، گفت: بررسی اجمالی کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» نشان می‌دهد این اثر صرفاً یک متن آموزشی ساده نیست، بلکه چارچوبی عمیق و نظام‌مند از مبانی فکری اسلام ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنای نظری فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و حتی پژوهش‌های دانشگاهی قرار گیرد.

وی افزود: این کتاب در چهار محور اصلی ایمان، توحید، نبوت و ولایت تنظیم شده و به‌ویژه در بخش ولایت، تعریفی کم‌نظیر و قرآنی ارائه می‌دهد که با برداشت‌های رایج و ساده‌انگارانه تفاوت جدی دارد.

{$sepehr_key_184648}

بازتعریف قرآنی ولایت؛ از اطاعت فردی تا هم‌جبهگی اجتماعی

شهسواری با تأکید بر اینکه تعریف ولایت در این کتاب برای مخاطب امروز جذاب و راهگشاست، تصریح کرد: در نگاه رایج، ولایت غالباً به‌عنوان اطاعت از یک فرد حاکم معرفی می‌شود؛ تعریف‌ی که هرچند نادرست نیست، اما کامل و دقیق هم نیست. در حالی که رهبر معظم انقلاب در این کتاب ولایت را به معنای هم‌جبهگی و پیوستگی آحاد جامعه، مرزبندی روشن با دشمن تبیین می‌کنند.

به گفته وی، این تعریف قرآنی آن‌چنان عمیق است که در سال‌های اخیر، مبنای نظری برخی رساله‌های دکتری قرار گرفته و به تولید آثار علمی تراز اول انجامیده است. 

وی در بخش دیگری از سخنان خود، نگاه راهبردی را از مهم‌ترین ویژگی‌های فکری رهبر انقلاب دانست و افزود: این نگاه، مبتنی بر کلان‌نگری، توجه به جزئیات بدون غرق‌شدن در آن‌ها و آینده‌سازی فعال است؛ نگاهی که به‌روشنی در اسنادی همچون بیانیه گام دوم انقلاب و بیانیه «حوزه سرآمد و پیشرو» قابل مشاهده است.

شهسواری تأکید کرد: همین نگاه کلان و راهبردی باعث می‌شود ضعف‌های مقطعی و جزئی، به تحلیل‌های نادرست و ناامیدکننده منجر نشود و مسیر کلی پیشرفت انقلاب اسلامی با امید و آینده‌سازی ترسیم شود.