فرهاد دوایی در گفت و گو با خبرنگار شهرآرانیوز؛ با ترسیم تصویری نگرانکننده از وضعیت بازار سفر گفت: گردشگری ایران زیر سایه جنگ، گرانی ارز و کاهش پروازها به مرز فروپاشی رسیده است؛ صنعتی که بیش از ۶۰ هزار شغل مستقیم را در معرض تهدید قرار داده و در مشهد حتی نوروز ۱۴۰۵ نیز تاکنون با رزروهای نزدیک به صفر مواجه شده است.
آزادسازی نرخ بلیت یا آغاز گرانی پنهان؟
دوایی درباره افزایش قیمت بلیت هواپیما گفت: قیمتها بهظاهر گران نشده، بلکه بر اساس برنامه هفتم توسعه، آزادسازی نرخ انجام شده است. قرار بود ایرلاینها متناسب با خدمات قیمتگذاری کنند، اما در عمل نرخ کف تعیین شده و برای مسیر مشهد–تهران عددی حدود ۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بهعنوان سقف فروش اعلام شده است.
او با تأکید بر اینکه مشکل اصلی تنها نرخ بلیت نیست، بلکه کاهش شدید پروازهاست، ادامه داد: از حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ فروند هواپیمای کشور، عملاً ۱۵۰ تا ۱۷۰ فروند فعال هستند. وقتی عرضه کم میشود، تعادل بازار بههم میریزد.
دلار ۷۴ هزار تومانی، ۱۳۳ هزار تومان شد
دبیر انجمن صنفی دفاتر مسافرتی خراسان رضوی با اشاره به جهش نرخ ارز اظهار کرد: ارزی که برای بلیتهای خارجی با نرخ حدود ۷۴ هزار تومان محاسبه میشد، امروز به ۱۳۳ هزار تومان رسیده؛ یعنی نزدیک به دو برابر. فقط در بخش بلیت خارجی، افزایش ۶۰ تا ۱۰۰ درصدی را تجربه کردهایم.
به گفته دوایی، این جهش قیمتی در شرایطی اتفاق افتاده که بازار تقاضا عملاً قفل شده است.
در سایه جنگ، گردشگری نفس نمیکشد
دوایی فضای کشور را «ملتهب» توصیف و تصریح کرد: وقتی هر روز صحبت از احتمال درگیری و لغو پروازهاست، مردم نمیتوانند برای سفر تصمیم بگیرند. گردشگری اولین صنعتی است که با بحران زمین میخورد و آخرین صنعتی است که بلند میشود.»
وی اضافه کرد: پروازهای فعلی بیشتر بیزینسی هستند؛ افرادی که کار اداری دارند سفر میکنند، نه گردشگران. رزرو هتلها به حداقل رسیده و ضریب اشغال به حدود ۱۵ درصد رسیده است. این یعنی هشدار جدی ورشکستگی.
۶۰ هزار شغل در معرض بیکاری
دوایی با اشاره به وجود حدود ۶ هزار دفتر گردشگری فعال در کشور تاکید کرد: اگر هر دفتر بهطور میانگین ۱۰ نیرو داشته باشد، بیش از ۶۰ هزار نفر مستقیم در این صنعت مشغولند. امروز همه این افراد در معرض بیکاریاند.
او وضعیت دفاتر را «مرگ تدریجی» توصیف کرد و هشدار داد: ما معیشت روزانه داریم؛ باید حقوق بدهیم، مالیات بدهیم، بیمه بدهیم. وقتی فروشی نیست، چطور ارزش افزوده پرداخت کنیم؟
نوروز ۱۴۰۵؛ مشهد بدون رزرو
دبیر انجمن صنفی دفاتر مسافرتی خراسان رضوی درباره پیشبینی نوروز هم اظهار کرد: گزارشها نشان میدهد رزرو نوروزی تقریباً وجود ندارد. اگر هم موردی باشد، بسیار محدود است. مردم میترسند رزرو کنند و نتوانند سفر کنند.
دوایی با یادآوری اینکه ۵۵ درصد تأسیسات اقامتی کشور در مشهد قرار دارد، هشدار داد: اگر نوروز مشهد آسیب ببیند، عملاً بخش بزرگی از گردشگری کشور دچار بحران میشود.
سفر از سبد معیشت حذف شد
دوایی عنوان کرد: قبلاً سفر شاید در رتبه پنجم هزینههای خانوار بود، اما امروز به رتبههای پایینتر سقوط کرده است. مردم اولویت را به معیشت روزمره میدهند.
وی تاکید کرد: حتی اگر برخی زائران با خودروی شخصی به مشهد بیایند، این سفرها لزوماً به معنای رونق هتلها و آژانسها نیست.
مطالبه فوری از دولت: امروز اقدام کنید، فردا دیر است
دبیر انجمن صنفی دفاتر مسافرتی خراسان رضوی تأکید کرد: انتظار ما عجیب نیست؛ تقاضا داریم اقساط بانکی حداقل یک سال امهال شود، مالیات و ارزش افزوده تعلیق شود و فشار بیمه کاهش یابد. اگر همین حالا اقدامی نشود، فردا چیزی برای حمایت باقی نمیماند.
وی با اشاره به برآورد خسارت بیش از دو هزار میلیارد تومانی به دفاتر خدمات مسافرتی در کشور افزود: گردشگری کمتر از نفت نیست. اگر نفت نفروشیم، اقتصاد آسیب میبیند؛ اگر گردشگری را از دست بدهیم، اشتغال، دیپلماسی و تصویر آینده کشور ضربه میخورد.
وضعیت امروز، بدتر از کروناست
دوایی در پایان هشدار داد: در دوران کرونا میدانستیم بحران تا چه زمانی ادامه دارد و پس از مدتی پروازها بازگشت. امروز اما افق روشنی نداریم. اگر حمایت فوری صورت نگیرد، نوروز ۱۴۰۵ را از دست میدهیم و موج بیکاری گستردهای در راه خواهد بود.