به گزارش شهرآرانیوز، چندی پیش کتاب «سرای امیرکبیر؛ از گذشته تا امروز» در مشهد رونمایی شد و روایت مستند بزرگترین وقف اقتصادی حاج حسین ملک را در اختیار علاقهمندان قرار داد. مرضیه مرتضوی قصابسرایی که چندین سال از عمر خود را صرف تحقیق درباره زندگی این واقف بزرگ خراسان کرده است، بار دیگر کتابی را با محوریت این شخصیت شاخص، نگاشته است. این نویسنده پیشتر نیز با کتاب «حاج حسین آقا ملک» به زندگی شخصی این واقف پرداخته بود و این بار نیز با نگاهی دقیق به سرای امیرکبیر که به عنوان مهمترین و گستردهترین موقوفه این شخصیت ماندگار شناخته میشود، سراغ نگارش اثر تازه و مفصلی رفته است. به بهانه رونمایی از این کتاب، با نویسنده آن به گفتوگو پرداختیم و فرازونشیبهای تألیف آن را جویا شدیم.
ترویج فرهنگ وقف مهمترین دغدغهام بود
سیده مرضیه مرتضوی قصابسرایی در گفتوگو با خبرنگار شهرآرانیوز، تجربه نگارش «سرای امیرکبیر؛ از گذشته تا امروز» را چنین توصیف کرد: این اثر دهمین کتاب من درباره زندگی و موقوفات حاج حسین ملک است. ایده تمامی موضوعاتی که من به واسطه آن به زندگی این شخصیت بزرگ میپردازم، تماماً از دل اشیا و اسنادی برمیآید که در کتابخانه و موزه ملی ملک وجود دارند.
وی افزود: من طی یک بازه چهارساله در بخش اسناد آرشیوی کتابخانه ملی ملک مشغول فعالیت بودم و در آن مدت موفق شدم اطلاعات ارزشمندی را درباره این شخصیت بزرگ به دست آورم؛ به دنبال این تجربه با هدف ترویج فرهنگ وقف به تحقیق بیشتر درباره حاج حسین ملک کردم و دست به نگارش کتاب درباره ایشان بردم.
نویسنده کتاب «سرای امیرکبیر؛ از گذشته تا امروز» در تشریح هدف خود برای تألیف آن عنوان کرد: اولین و مهمترین نیت من برای انتشار این کتاب، ترویج فرهنگ وقف بود. اینکه مردم گوشهای از اموال و داراییهایی خود را، حتی به اندازه یک نهال، از طریق وقف در اختیار ملت بگذارند، اتفاقی بسیار ارزشمند است که گمان میکنم طی کتابهایی که درباره بزرگترین واقف خراسان نگارش کردهام، توانستم تا حدودی به این هدف دست پیدا کنم.
{$sepehr_key_190356}
مرتضوی قصابسرایی با اشاره به تحقیقات چند ساله خود درباره حاج حسین ملک اضافه کرد: من حدود ۲۰ سال درمورد این شخصیت ماندگار تحقیق کردم و در مراحل مختلف و در هر کتاب، قسمتی از زندگی ایشان را بازگو کردم. علتی که باعث شد من بیشتر به شخصیت این واقف جذب شوم و مشتاق تحقیقات گستردهتر درباره ایشان باشم، کمبود شناخت مردم و حتی اهالی خراسان از حاج حسین ملک بود، میخواستم زمینه شناخت مردم را از ایشان فراهم کنم.
توصیفی مستند از بزرگترین موقوفه تجاری در پایتخت
وی درخصوص موقعیت سرای امیرکبیر در تهران اظهار کرد: همانطور که کتابخانه و موزه ملی ملک بزرگترین موقوفه فرهنگی این شخصیت بزرگ در پایتخت است، سرای امیرکبیر نیز عظیمترین موقوفه تجاری ایشان در بازار تهران به شمار میشود؛ موقوفهای که در قلب بازار تهران واقع شده است.
این نویسنده در تشریح بیشتر این موقوفه بزرگ گفت: این سرا، یک کاروانسرای ۱۴ هزار متری است که حدود ۶۷۴ مغازه در آن وجود دارد. سهم حاج حسین ملک از آن، در برخی قسمتها یکونیم دانگ و در برخی مناطق سه دانگ است. بیشترین اصنافی که در این سرا فعالیت میکنند، غالباً قماش و منسوجات هستند که در داخل کشور فعالیت گسترده دارند و محصولاتشان را به خارج از کشور نیز صادر میکنند.
به گفته مرتضوی قصابسرایی، یکی از مهمترین چالشهایی که بر سر راه او برای تألیف کتاب «سرای امیرکبیر؛ از گذشته تا امروز» قرار داشته، کمبود و گاهاً نبود اطلاعات بوده است. او در این باره بیان کرد: من برای نگارش این کتاب حدود یک سال زمان صرف کردم و درپی اطلاعات مفیدی برای محتوای آن در میان اسناد آرشیوی موزه ملک و حتی روزنامههای دوره قاجار بودم، اما با این حال متأسفانه اسناد زیادی در این زمینه وجود نداشت؛ نهایتاً ناچار شدم که در بخشهایی از کتاب، خلأهای اطلاعاتی در اسناد را با تحلیلهای شخصی برطرف کنم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: ماحصل تمام این تحقیقات، یک کتاب کوتاه ۷۲ صفحهای، اما جامع و کاملاً مستند شد که بعید است کسی بتواند مجموعه کاملتری از این موضوع فراهم کند.
گفتنی است این کتاب مستند درباره یکی از مهمترین موقوفات حاج حسین ملک توسط انتشار «بهنشر» به چاپ رسیده و اکنون با قیمت جلد ۱۲۵ هزار تومان، در اختیار علاقهمندان به این شخصیت بزرگ قرار میگیرد.