آداب و رسوم حضور در میهمانی خدا از زبان امام رضا(ع) | چگونه میهمان شایسته سفره الهی باشیم؟

به گزارش شهرآرانیوز؛ ماه مبارک رمضان به‌عنوان اعظم و بافضلیت‌ترین ماه‌ها که نامش در قرآن نیز آمده است، در آموزه‌های دینی جایگاهی ویژه و خاص دارد، تاجایی‌که به تصریح روایات، رمضان ماهی بابرکت، رحمت و مغفرت است و نزد خدا بهترین ماه‌هاست. روزهایش بهترین روزها، شب‌هایش بهترین شب‌ها و ساعاتش، بهترین ساعات هستند.

تعبیر جالب آنکه ما در این ماه به میهمانی خدا دعوت می‌شویم و او، ما را اهل کرامت قرار می‌دهد، پس باید آداب و رسوم این میهمانی را بدانیم و آنها را به‌جای بیاوریم تا بهترین حظ و بهره را از این میهمانی ببریم. امام‌رضا (ع) راه‌های این امر مهم را به ما یاد داده‌اند.

آداب تشرف به ضیافت‌الله

همان‌طور که حضور در هر میهمانی آداب و رسوم خود را دارد، ماه مبارک رمضان هم که ماه میهمانی خداست، به آمادگی‌های خاص خود نیاز دارد؛ اباصلت هروی روایت می‌کند در جمعه آخر ماه شعبان به محضر امام‌رضا (ع) رفتم و ایشان فرمودند: «اى اباصلت!

اکثر ماه شعبان رفت و امروز جمعه آخر ماه است، پس تقصیر‌ها و کوتاهى هاى گذشته را در بقیه این ماه جبران کن و به آنچه براى تو سودمند است، روى آور؛ بسیار دعا و استغفار کن و قرآن را بسیار تلاوت کن و از گناهان خود توبه کن تا وقتى که ماه رمضان‏ داخل مى‏‌شود، خود را براى خدا خالص ساخته باشى و هر دین و امانتى برعهده دارى، ادا کن و کینه هرکسی که در دل دارى، بیرون کن و گناهانى را که انجام می‌دادى، ترک کن و از خدا بترس و در امور پنهان و آشکار خود بر خدا توکل کن که هرکه بر خدا توکل کند، خداوند، امور او را کفایت مى‏‌کند و در بقیه این ماه، این دعا را بسیار بخوان اَللّهُمَّ اِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنا فیما مَضى مِنْ شَعْبانَ فَاغْفِرْ لَنا فیما بَقِىَ مِنْهُ.»

هر کار خیر در رمضان، مقبول است

امام رضا (ع) در بیان عظمت و جایگاه منحصر‌به‌فرد ماه مبارک رمضان می‌فرمایند: «الْحَسَناتُ فی شَهْرِ رَمَضانَ مَقْبُولَه»؛ یعنی هر کار خیر و نیکی در این ماه اعم از صدقه، محبت به دوستان و خانواده، کار مثبت اجتماعی و... به‌طور مطلق، مقبول خداوند متعال است؛ امری که درباره دیگر ماه‌ها صدق نمی‌کند و چه‌بسا کار‌های خیر و خوبی که خدا از ما نپذیرد، اما رمضان به فرموده امام‌رئوف (ع)، فرق می‌کند و هر کار خوب ما هرقدر کوچک، پذیرفته است و همین، مسیر رحمت و مغفرت را به روی ما باز می‌کند.

بهترین اعمال ماه مبارک رمضان

امام‌رضا (ع) ضمن معرفی ماه مبارک رمضان به‌عنوان ماه توبه می‌فرمایند: «ماه رمضان ماه برکت است، ماه رحمت است، ماه آمرزش است، ماه توبه است و ماه بازگشت (به‌سوی خدا) است. هرکه در ماه رمضان آمرزیده نشود، در کدام ماه دیگر مشمول آمرزش قرار می‌گیرد؟» (بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۳۴۱).

این سخن امام‌رئوف (ع) ضمن برشماری ویژگی‌های ذاتی و ظرفیت بی‌نظیر رمضان‌المبارک، به ما یاد می‌دهد که چگونه با توبه و استغفار، خود را در معرض باران رحمت و مغفرت الهی قرار دهیم و از میهمانی خدا، آمرزیده و طاهر خارج شویم؛ البته باید توجه کرد که استغفار صرفا بیان ذکر نیست، بلکه یک خواسته قلبی همراه با عمل است؛ برای همین هم از آن به بهترین اعمال رمضان‌المبارک تعبیر می‌شود.

روزه جسم و جان

امام رضا (ع) صرف نخوردن و نیاشامیدن را روزه نمی‌دانند، بلکه بر کنترل اعضا و جوارح و بالاترین درجه تقوا یعنی ورع تأکید می‌کنند و می‌فرمایند: «هنگامی که روزه می‌گیری، باید گوش و چشم و پوست و مویت نیز روزه‌دار باشند» و نیز تأکید می‌کنند: «از خداوند بخواهید که در این ماه، روزه شما را بپذیرد و آن را آخرین رمضان شما قرار ندهد و شما را بر طاعت خویش، توفیق دهد و از نافرمانى خود نگه دارد؛ زیرا او بهترین کسى است که از او درخواست مى‌شود.»

 این توصیه‌های حضرت، نسخه عملی پذیرش و اثرگذاری روزه‌های ماست و به ما کمک می‌دهد اعمال و عبادت‌هایمان را در ماه مبارک رمضان، به مقصد مقبولیت خداوند برسانیم و صرفا گرسنگی و تشنگی را تحمل نکنیم.

در رمضان قرآن را بغل کنیم

رمضان، بهار قرآن و ماه نزول آن است و به انس با قرآن در این ماه توصیه فراوان شده است. حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) نیز برای آنکه از ضیافت‌الله بهره حداکثری ببریم، ما را به قرائت قرآن توصیه کرده و فرموده‌اند: «هرکه در ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند، مثل این است که در ماه‌هاى دیگر تمام قرآن را خوانده باشد.» (بحارالانوار، ج‌۹۳، ص ۳۴)؛ این ارزش‌افزوده‌ای که انس با قرآن در ماه مبارک رمضان دارد، فرصتی است تا خود را در معرض نسیم روحبخش کلام خدا قرار بدهیم و شیرینی این انس را بچشیم و با قرآن دوست شویم که به تصریح روایات، بهترین مونس در تنهایی‌هاست.

{$sepehr_key_190395}

از دیگران غافل نشویم

امام رضا (ع) همچنین آداب حضور در ضیافت‌الله را به ما یاد داده‌اند. در حدیثی از ایشان آمده است: «هرکه در این ماه، به صورت برادر مؤمنش بخندد، خدا را در قیامت دیدار نخواهد کرد؛ مگر آنکه در چهره او خواهد خندید و به بهشت، مژده‌اش خواهد داد و هرکه در آن ماه، مؤمنى را یارى کند، خداوند، او را بر گذشتن از صراط در آن روز که قدم‌ها بر آن مى‌لغزد، یارى خواهد کرد و هرکه در آن، خشم خود را نگه دارد، خداوند نیز روز قیامت، خشمش را از او نگه خواهد داشت و هرکه در آن، ستم‌دیده‌اى را یارى کند، خداوند، او را در دنیا بر ضد کسى که با وى دشمنى کند، یارى مى‌کند و روز قیامت نیز هنگام حساب و میزان، یارى‌اش مى کند.» (بحارالأنوار: ۵/۳۴۱/۹۶)

اسرار روزه‌داری

با توجه به آنکه رمضان ماه روزه‌داری است و قرآن هم از آن به ماه صیام تعبیر می‌کند، امام‌رضا (ع) برای روزه‌داری مقبول، هم توصیه‌هایی دارند که به ما کمک می‌کند از طریق نخوردن و نیاشامیدن و مراقبت‌های نفس، راه صدساله را یک ماهه برویم؛ حضرت درباره چرایی وجوب روزه می‌فرمایند: «روزه در راستای اسرار و عللی بر افراد واجب شده است. بدین وسیله انسان به درد و رنج گرسنگی و تشنگی آگاه می‌شود و به فقر آخرت پی می‌برد و در نتیجه دربرابر گرسنگی و تشنگی، خاضع، آرام، مأجور، حسابگر، عارف و شکیبا شده، بدین‌ترتیب مستحق ثواب می‌شود.»