زهرا زنگنه|شهربانو، نوای زمزمه گروهی «اِنّی سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ...» به گوش میرسد. با صدایی که در جان ما جاری میشود، قدم در این فضا میگذاریم. اینجا مسجد و حسینیه و مراسم روضه نیست. این مکان گوشهای از صحن و سرای وسیع حرم مطهر رضوی است که خادمیاران شیفت امروزش، کار را با قرائت گروهی زیارت عاشورا آغاز میکنند. همه دلدادگان حضرتش دل در گرو این گوشه از حرم مطهر دارند، چه آنان که دنبال فرصت خدمت هستند و چه آنان که زائر کویش میشوند. مهمانسرای حضرت رضا(ع) علاوه بر طعم خوش غذا که به زائران و مجاوران عرضه میکند، حالوهوای جاریشدن برکت در سفره و زندگی را به مشتاقان امام مهربانی میدهد.
در شیفت خدمتی پنجم مهمانسرای حضرت رضا(ع) با خادمیاران بانوی این مجموعه همراه شدهایم تا مروری بر یک روز خدمتیشان داشته باشیم، بانوانی که بسیاری از امور این مجموعه را پیش میبرند تا سفره پربرکت امام هشتم شیعیان پیش زائر و مجاور پهن شود.
همه یکی میشوند
ساعت ۷ صبح، یعنی آغاز خدمت. لحظهای که بانوان خادمیار برای آن لحظهشماری میکنند. به قول خودشان هفته را به امید این لحظه سپری میکنند، شب قبل از شیفت دعا میخوانند، لباس خدمتشان را میشویند و اتو میکنند، صبح نماز شکر میخوانند و با وجودی سرشار از شوق خدمت، قدم در بارگاه منور رضوی میگذارند و مسیر صحن غدیر و مهمانسرای غدیر را در پیش میگیرند. بانوانی که از نقاط مختلف شهر و با مشاغل و حرفههای متفاوت راهی مهمانسرا میشوند تا از یک شیفت خدمتی در بارگاه منور رضوی بهرهمند شوند.
بعد از قرائت زیارت عاشورا و صلوات خاصه حضرت رضا(ع)، کار در فضایی معنوی و با همت خادمیاران مهمانسرا آغاز میشود، ۱۲۰ بانوی خادمیار شیفت پنجم مشغول خدمت میشوند. به هر گوشه از سالن آمادهسازی که نگاه میکنیم، تعدادی خانم دور میز کارها جمع میشوند تا پاککردن و آمادهسازی مواد اولیه غذاها را انجام دهند. مواد اولیهای که در نهایت به آشپزخانه منتقل میشود و زیردست آشپزباشی و همکارانش به غذای خوشمزه حضرتی تبدیل میشود.
روی یک میز کار لوبیا خالی شده است، روی میز دیگری سبزی، روی میز دیگر برنج. دور هر میز هم حدود هفت بانو نشستهاند و مشغول پاککردن مواد اولیه هستند. هر چند دقیقه هم صدای صلوات در فضا میپیچد. وقتی با یکیدو خانم خادمیار گوشهوکنار سالن به گفتوگو مینشینیم، تعریف میکنند بعضی از آدمهایی که الان پیش چشم ما مشغول کار هستند در خانه برای خود خدمه دارند و دست به سیاه و سفید آشپزخانه نمیزنند، ولی وقتی اینجا قرار است کار کنند، با ذوق و شوق پای میز کار مینشینند. اینجا فرقی نمیکند چه کسی هستی و چه کارهای، اینجا همه خادم امام رضا(ع) هستند.
پاداش خدمتم را یکجا گرفتهام
از فرهنگی و خانهدار و پزشک گرفته تا مهندس و پرستار و خیاط همه پای کار هستند. همه شوق خدمت داشته، فرم پرکردهاند، مصاحبه رفتهاند و ماهها انتظار کشیدهاند تا سرانجام فرصت خدمت را به دست آورند. فاطمهسادات واعظی یکی از این بانوان است که معلم بازنشسته است. بیش از سی سال است توفیق خدمت در حرم در مشاغل مختلف را دارد و حالا یکسالی است که از مهمانسرا، برکت خدمت را به خانه و زندگی میبرد. کاری که حالا با هیچ چیز عوض نمیکند و معتقد است اینجا به آرامش رسیده است.
به گفته خودش سال به سال بر سنش اضافه میشود و باید قاعدتا از توان او کم شود، اما واقعیت این است که کار در اینجا برای او خستگی ندارد. او میگوید: هر لحظه باید به این فکر کرد که برای چه کسی و در چه وضعیتی کار میکنیم. برکت کار در این دمودستگاه هم که خودش میآید.
خانم واعظی از خدمت در اینجا بزرگترین نعمت و پاداش را برای خانوادهاش برده است. او میگوید: دامادم گرفتار بیماری سختی بود. من و خانوادهام سلامتیاش را از صاحب این حرم و بارگاه گرفتیم و معتقدم من پاداش خدمتم را یکجا گرفتهام.
بانوان فعال در مهمانسرای حضرت، معتقدند که وسیله هستند تا این سفره بسیط پهن باشد و چه بهتر از اینکه وسیله خدمت به زائران و مجاوران حضرت باشند. زهرا حیرانی که هفت سال سابقه یاری رساندن و مهیاسازی مواد اولیه آشپزخانه را دارد میگوید: درست است که خادمان زیادی در این فضا مشغول به کار هستند، اما واقعیت این است که تمام این امور زیرنظر توجه خود حضرت پیش میرود، اینکه همه امور بدون کم و کاست اجرا میشود، یک انرژی بیرونی دارد و از توان ما خارج است.
حیرانی مانند بسیاری از خادمیاران معتقد است عشق ورزیدن به این نوع خدمت باعث شده تا کار در حرم هیچوقت برای خادمیاران شغل یا حرفه دشوار یا خستهکنندهای به نظر نرسد.
{$sepehr_key_196273}
همدلی برای کار خیر
حیف است این همه معنویت و کار خیر در این فضای صمیمی و دوستانه رقم بخورد و ما از آن ننویسیم. سرکشیک پنجم خادمیاران بانوان مهمانسرای غدیر درباره این اقدامات میگوید: کار مهمانسرا برای خادمیاران در انجام امور آمادهسازی خلاصه نمیشود، چند سال کار کردن در کنار یکدیگر سبب شده تا این بانوان اهداف دیگری هم برای چهارشنبههای خود تعیین کنند. ما صندوقی تدارک دیدهایم که هر هفته هر کدام از خادمیاران در حد توان و به میل خود، رقم ریالی به آن اختصاص میدهد، زمانی که موجودی این صندوق به عدد مناسبی رسید، صرف آزادسازی زندانیان میشود که تاکنون، این اتفاق در چند مرحله رقم خورده است.
فاطمه زبردست ادامه میدهد: همچنین بانوان خادمیار در این مجموعه با یکدیگر همراه هستند تا در زمانی که بانویی در جمع ما در آستانه مادر شدن قرار گرفت، تکههایی از سیسمونی فرزندش را تهیه کنند. این موضوع در زمان ازدواج فرزندان همکاران هم تکرار میشود. همه ما میدانیم اینها از لطف حضرت رضا (ع) است و برکتی که خدمت در اینجا بر زندگی ما جاری میکند. جمعآوری مبالغی برای قربانی گوسفند و توزیع گوشت در بین نیازمندان هم دیگر اقدامی است که با همدلی بانوان خادمیار رقم میخورد.
دوست دارم فرزندم در این فضا رشد کند
بین جمعیت پرشور خادمیاران حضرت به بانویی میرسیم که برای ما سؤال است چگونه میتواند اینجا بایستد و کار کند. حدود دو سال است که توفیق خدمت در بارگاه منور رضوی نصیبش شده است. خیلی هم زود مزد خدمتش را گرفته است. امام رضا (ع) به او فرزندی داده که انشاءا... تا دو ماه دیگر به دنیا میآید. عاطفهسادات حسینی با این وضعیت و در میان بوی سیر و پیاز و ... کار میکند و در آخرین ماههای بارداری بیخیال شیفت خدمتیاش نشده است. او میگوید: تا روزی که توان داشته باشم و مشکلی برای خودم و فرزندم پیش نیاید، از این فرصت خدمتی نمیگذرم و دوست دارم فرزندم در این فضا رشد کند و از انرژی اینجا بهرهمند باشد.
لابهلای امور مهمانسرا مراسم معنوی مختلفی از سوی بانوان خادمیار برگزار میشود. از نماز زیارت گرفته تا دعا برای ظهور و سلامتی بیماران و. عاطفهسادات هم که این روزها حال و هوای متفاوتی را در زندگیاش تجربه میکند در این فریضههای معنوی یک دعای ثابت دارد. او همیشه از امام رضا (ع) میخواهد که شفاعت زوجینی که آرزوی بچهدار شدن دارند پیش خداوند تبارک و تعالی بکند. این خادمیار دوست دارد طعم رسیدن به این آرزو را و بقیه زوجین هم مانند او بچشند.
عاطفهسادات معتقد است هفته برای او و همسرش از چهارشنبه شروع میشود، چرا که در این روز و با خدمت در مهمانسرا، انرژی لازم برای یک هفته را میگیرند. در این روز همسرش هم مانند خودش در مهمانسرا خادمیار است.
در انتظار چهارشنبه بعد
وقتی ساعت از چهار عصر میگذرد، خادمیاران مهمانسرا، فضای سالن آمادهسازی، میزهای کار، ابزار و اتاق لباس را مرتب میکنند و خارج میشوند، بسیاری از آنها ناهار خود را نخوردهاند و با خود میبرند، یکی قول غذا را به دوستش داده، یکی به همسایه بیمارش، یکی به زائری که دم در التماس دعا داشته و. خلاصه اینجا خدمت و معنویت در ساعتهای پس از شیفت هم ادامه دارد، خادمیاران بعد از حدود ۱۰ ساعت خدمت، خود را مأمور میدانند غذای تبرک حرم را به دست دلدادگان حضرتش برسانند.
آنچه خیلی از ما به واسطه تشرف به مهمانسرای حضرت با عنوان غذای حضرتی میل میکنیم، فقط محصول بار گذاشتن گوشت و برنج و... نیست. این غذا که همه به عشق تبرکی میخوریم، محصول معنویت و ارادت قلبی چندصد خادم در بارگاه منور رضوی است که ذیل توجه حضرت علیبنموسیالرضا(ع) مهیا میشود.
سلام آخر در جلو مهمانسرا اتفاق میافتد، دستها روی سینه قرار میگیرد، هم سلام میدهند و هم شاکرند به واسطه فرصت خدمتی که نصیبشان شده است. برخی از آنها با چشمان بارانی مهمانسرا را ترک میکنند. خادمیاران مهمانسرای حضرت، در پایان یک دعای مشترک هم دارند، «امامرضاجان، زودتر چهارشنبه بعد را برسان.»