صحت‌وسقم اخبار جنگ در عصر هوش مصنوعی چگونه است؟

به گزارش شهرآرانیوز، در طول تاریخ جنگ‌هایی که در جهان اتفاق افتاده است، به دلیل نبود اینترنت و محدودیت دسترسی مردم دنیا به اخبار و رویدادها، شاید بسیاری از وقایع حتی شنیده یا دیده نشده باشد، اما در عصر اینترنت فضا کاملاً متفاوت است و در سریع‌ترین‌ زمان ممکن اطلاعات به دست مردم دنیا می‌رسد. 

در این میان و در عصر هوش مصنوعی اما داستان کاملاً متفاوت است. این ابزار می‌تواند در رساندن اطلاعات به مخاطب اختلال ایجاد کند و یک روایت دروغ را واقعی جا بزند و برعکس.

به همین منظور، با البرز پورصیاد، کارگردان و فعال حوزه هوش مصنوعی، به گفت‌وگو نشستیم تا بیشتر با کاربرد هوش مصنوعی در جنگ آشنا شویم.

آقای پورصیاد با توجه به اینکه این روزها ابزاری چون هوش مصنوعی در تمامی زوایای زندگی انسان حضور دارد، آیا در جنگ‌ها هم توانسته نقش مؤثری داشته باشد؟

قطعاً نقش مؤثری دارد، علاوه بر استفاده هوش مصنوعی در حین جنگ و تأثیر روانی آن در بین مردم کشورها، امروزه به عنوان ابزاری جدید، نقشی اساسی در لحظه‌های حساس جنگی، دارد؛ برای مثال ویدئویی از اصابت موشک و انفجار شدید در محدوده تجریش که در جنگ ۱۲روزه بازتاب‌های زیاد و متفاوتی در بین مردم داشت و همچنین ویدئوهایی از نتانیاهو که اخیراً منتشر شد.

چقدر هوش مصنوعی در جنگ روایت‌ها مخصوصاً در شرایط بحران و جنگ می‌تواند کمک‌کننده باشد؟

به عنوان کسی که در حوزه سینما فعالیت می‌کنم، طبیعتاً شناختم از هوش مصنوعی در همین حوزه و در قالب مدیاست. اینکه مدیا و رسانه تا چه حد کمک‌کننده است، جواب روشنی دارد؛ بسیار زیاد. اما من فکر می‌کنم بخش زیادی از جنگ‌های جدید، در رسانه اتفاق می‌افتد و تصور کنید هوش مصنوعی در این شرایط چه اهمیتی پیدا می‌کند؟

ممکن است آمریکا و اسرائیل بخشی از اهداف جنگی خودشان را برپایه هوش مصنوعی جلو ببرند؟

بله، همین طور است. قطعاً زیرساخت‌هایی که سال‌ها با هزینه‌های بسیار زیاد، صرف برنامه‌نویسی، دیتابیس و موتورهای هوش مصنوعی شده، برای استفاده و کارکرد در چنین شرایطی بوده است. 

سینما و فضای مجازی تنها بخش کوچکی از کاربردهای این تکنولوژی هستند، اما از زاویه دیگر که به هوش مصنوعی نگاه می‌کنیم، با شگفتی‌هایی روبه‌رو می‌شویم. استفاده یا سوءاستفاده در جنگ، یکی از آن‌هاست.

مخاطب امروز چگونه می‌تواند پس از مشاهده یک عکس یا فیلم به راست یا دروغ بودن آن پی ببرد؟ (در اصل از کجا بفهمیم این محتوا با هوش مصنوعی بوده یا واقعی است؟)

موارد زیادی در تشخیص راست یا دروغ بودن یک اثر (اینکه هوش مصنوعی هست یا نه) دخیل است. یکی از موارد، پلتفرمی است که می‌تواند مرجع امن یا ناامن باشد؛ به این معنا که داده‌های کاربر را تا کجا محفوظ می‌دارد!

حقیقتاً قطعیت و فرمول ثابتی برای تشخیص هوش مصنوعی وجود ندارد، اما برای کسانی که با هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند و توانایی طراحی و اجرای آن را دارند، کمی قابل تشخیص‌تر است. مشاهده خطاهایی که در رندر به وجود می‌آید و گاهاً منطق فیزیکی ندارد، اصلی‌ترین راه تشخیص اولیه است؛ برای مثال، حذف یا ظهور ناگهانی شیء یا چیزی در تصویر، کم یا زیاد بودن در اجزا و اندام مختلف انسان، حرکات غیرعادی و تکرارشونده، حالت بسیار ظریف نوع چشم‌ها و پلک‌زدن، عدم منطق فیزیکی اشیا در تصویر و مواردی از این قبیل.

اما به‌جرئت می‌توانم بگویم بافت و جهان تصویری که توسط هوش مصنوعی ساخته می‌شود، با یک چشم دقیق که حافظه تصویری خوبی دارد، قابل‌تشخیص است. خلاصه باید بگویم، ترکیب فن و حس می‌تواند هوش مصنوعی را بفهمد.

فیلم‌هایی که اخیراً از بنیامین نتانیاهو منتشر شده است تا نشان دهد نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی زنده است، آیا ساخته هوش مصنوعی بوده یا واقعی است؟

با توجه به توضیحاتی که در سؤال قبل مطرح کردم، جواب قطعی با منبع یا مرجع فنی برایش وجود ندارد؛ هرچند کارشناسان زیادی در دنیا، غیرواقعی (هوش مصنوعی) بودن آن را تأیید کرده‌اند و نکته دقیقاً همین‌جاست؛ یعنی هوش مصنوعی چقدر مهم است و خوب اجراکردن آن، چقدر مهم‌تر.

اما به نظرم، فیلم قهوه‌خوردن بنیامین نتانیاهو قطعاً واقعی است، ولی تغییر چهره می‌تواند دیپ‌فیک باشد؛ زیرا زمانی که ابتدای ویدئو، کاراکتر در حالت نیم‌رخ است، می‌توان این موضوع را حس کرد.

در این ویدئو، در دست سمت چپ، خطای سایه و حلقه محسوس است، اما نمی‌توان به صورت قطعی و حتمی پاسخ داد ولی حس می‌شود؛ اما کارشناسان زیادی در دنیا نظرشان این بوده که این فیلم ساخته هوش مصنوعی است.

در جنگ ۱۲روزه نیز تصاویر پشت‌زمینه بنیامین نتانیاهو حین سخنرانی، ساختمان‌های سالم و بعضاً بیمارستان بود تا نشان دهد که او در مخفیگاه نیست؛ آیا این قابلیت با هوش مصنوعی اتفاق می‌افتد؟

در این مورد، من ویدئویی را که به آن اشاره کردید، ندیدم؛ ولی با توجه به پیشرفت تکنولوژی هوش مصنوعی و تجربه من، هر فضاسازی و تصویرسازی ممکن و شدنی است.

{$sepehr_key_198025}

آیا این امکان وجود دارد که یک شخصیت واقعی را در قالب هوش مصنوعی بازطراحی کرد و آنگاه با آن شخصیت مجازی تولیدمحتوا را رقم زد؟ (برای مثال فرض کنید نتانیاهو کشته شده باشد، اما با هوش مصنوعی شخصیت او را بازسازی کنند و تا مدت‌ها از او ویدئو و عکس در فضای مجازی منتشر شود)

بله، امکان‌پذیر است. همان‌طورکه احتمالاً می‌دانید، اخیراً شخصیت‌های زیادی در حوزه‌های مختلف طراحی و اجرا شده‌اند که حتی وجود واقعی نداشته‌اند؛ شخصیت‌هایی مثل خواننده، بازیگر و... که حتی با دانش اینکه این شخصیت‌ها، ربات مجازی و ساخته هوش مصنوعی هستند، اما باز هم مورد پذیرش مخاطب قرار گرفته‌اند. بنابراین درمورد بازطراحی از شخصی که دیتای زیادی هم از او وجود داشته، کار بسیار ساده‌تر است.

با توجه به اینکه اینترنت در ایران شرایط مناسبی را ندارد، تا چه اندازه ما را از بهره‌وری از این ابزار نوین عقب انداخته است؟ 

پاسخ این سوال واضح و مشخص است، بسیار زیاد.

چنانچه به اینترنت پرسرعت دسترسی داشته باشیم در همین شرایط جنگی چگونه می‌توانیم از این ابزار به نفع خودمان استفاده کنیم؟

داشتن مهارت فنی، اشراف به ابزار مختلف هوش مصنوعی که اتفاقا تنوع بسیار زیادی هم دارد، خلاقیت و دانش اصول مدیا و شناخت رسانه مواردی‌اند که برای موفق شدن در استفاده از این ابزار، نیاز ضروری است.

در پایان؛ اگر نکته‌ای در مورد ابزار هوش مصنوعی وجود دارد که می‌تواند در شرایط جنگی به زندگی مردم در شرایط مختلف کمک کند، لطفا بفرمایید.

هرچند که با توجه به فضای مجازی، تشخیص تایید یک مطلب، اعم از عکس، صوت و ویدیو بسیار پیچیده و دشوار است، اما بهترین راه مواجهه با آن تامل است، شتاب زده و احساسی چیزی را تایید یا تکذیب نکنید.

منبع: ایسنا