به گزارش شهرآرانیوز، بیستوششمین روز جنگ رسانههای معتبر بینالمللی از زاویههای مختلف به جنگ پرداختند؛ از شکافهای سیاسی در واشنگتن و تلآویو گرفته تا بحران انرژی جهانی، فرسایش سامانههای دفاعی اسرائیل و پیامدهای اقتصادی که از استرالیا تا تایوان را درگیر کرده است. مرور تیترها و تحلیلهای این رسانهها نشان میدهد که جنگ به مرحلهای رسیده که اثرات آن بسیار فراتر از میدان نظامی گسترش یافته است و ائتلاف آمریکاییصهیونیستی برای کنترل بازار و کاهش اثرات کنترل تنگه هرمز توسط ایران به در بسته خوردهاند.
فرسایش نظامی اسرائیل
در عرصه نظامی، یکی از مهمترین گزارشها از سوی اندیشکده خدمات سلطنتی بریتانیا منتشر شد. این اندیشکده اعلام کرد سامانههای پدافندی اسرائیل تحت فشار شدید قرار گرفتهاند. بر اساس این گزارش، از ۱۵۰ موشک سامانه پیکان، ۱۲۲ فروند شلیک شده است. سامانه فلاخن داوود نیز بیش از نیمی از ذخایر خود را مصرف کرده و سامانه آمریکایی تاد نیز تقریباً نیمی از موجودی خود را به کار برده است. تحلیل این اندیشکده نشان میدهد اگر مهمات جدید به سرعت تأمین نشود، مهمترین سپر دفاعی اسرائیل ممکن است ظرف کمتر از دو هفته آینده با بحران جدی مواجه شود. واشینگتن پست نیز در گزارشی جداگانه تأکید کرد عبور برخی موشکهای ایرانی از سامانههای دفاعی اسرائیل تردیدهای جدی درباره کارایی این سیستمها ایجاد کرده است.
از انتقاد رسانهها تا اعتراض مقامات محلی
همزمان با ناکارآمدی رسانههای اسرائیلی نیز از افزایش نگرانیها در داخل این رژیم خبر دادند. هاآرتص نوشت تعداد موشکهایی که در هفته اخیر از ایران شلیک شده حتی از هفته قبل نیز بیشتر بوده است. در یکی از جنجالیترین واکنشها، یک شهردار اسرائیلی در پخش زنده تلویزیونی با فریاد از دولت انتقاد کرد و گفت شهرکهای شمالی به «گوشت دم توپ» تبدیل شدهاند. همزمان رسانه اسرائیل هیوم نیز اذعان کرد تصور سقوط حکومت ایران در نتیجه این جنگ بیشتر یک «توهم سیاسی» بوده است.
شکاف روایتها در واشنگتن
یکی از عجیبترین گزارشهای روز بیستوششم را شبکه آمریکایی NBC منتشر کرد؛ گزارشی که به نوعی پشتپرده تصمیمگیری در کاخ سفید را زیر سؤال برد. این شبکه نوشت دونالد ترامپ هر روز تنها یک «گلچین دو دقیقهای» از حملات موفق آمریکا در ایران دریافت میکند؛ کلیپهایی کوتاه که در آنها فقط انفجارها و صحنههای موفقیت نمایش داده میشود. این گزارش نگرانیهایی جدی ایجاد کرده است که شاید تصویر کامل جنگ، از جمله شکستها یا هزینههای واقعی آن، به رئیسجمهور منتقل نمیشود.
در همان زمان، رسانههای دیگری نیز به شکاف میان روایت رسمی و واقعیت میدان اشاره کردند. ایندیپندنت نوشت ترامپ با جنگ مانند یک «بازی ویدئویی» رفتار میکند و این رویکرد باعث شده تصمیمهای نظامی بدون درک کامل پیامدها گرفته شود. نیویورک تایمز نیز پا را فراتر گذاشت و از «اشتباه محاسباتی بنیادین» ترامپ در قبال ایران سخن گفت؛ اشتباهی که اکنون واشنگتن را در جنگی فرسایشی گرفتار کرده است.
تلاش برای خروج از جنگ
همزمان با این انتقادها، برخی گزارشها نشان میدهد دولت آمریکا در حال جستوجوی راهی برای خروج از بحران است. نیویورک تایمز به نقل از خبرنگار خود نوشت سیگنالهای مذاکره بیشتر از واشنگتن و کشورهای منطقه دیده میشود تا تهران. حتی گفته شده کاخ سفید به دنبال یک آتشبس موقت یکماهه است تا درباره اصول توافق گفتوگو کند. اما این تلاشها با مخالفتهای داخلی روبهرو شده است. شبکه CNN گزارش داد سومین قطعنامه دموکراتها برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران در سنای آمریکا شکست خورد.
این قطعنامه که با هدف ملزم کردن رئیسجمهور به دریافت مجوز کنگره برای ادامه عملیات نظامی مطرح شده بود، با ۵۳ رأی مخالف در برابر ۴۷ رأی موافق رد شد. در کنار این اختلافات، تلگراف نیز گزارش داد ترامپ در تلاش است فردی را به عنوان مقصر ادامه جنگ معرفی کند و حتی گفته است وزیر دفاع، پیت هگزت، تمایلی به پایان جنگ نداشته است.
بنزین گران و افکار عمومی نگران
جنگ به سرعت به یک بحران اقتصادی داخلی برای دولت آمریکا تبدیل شده است. هافینگتون پست گزارش داد قیمت بنزین در سراسر آمریکا از حدود سه دلار در هر گالن به حدود چهار دلار رسیده است؛ افزایشی که میتواند پیامدهای سیاسی جدی برای دولت ترامپ داشته باشد. نظرسنجی آسوشیتدپرس نیز نشان میدهد حدود ۵۹ درصد آمریکاییها معتقدند اقدام نظامی آمریکا بیش از حد بوده است. در همین حال ۴۵ درصد شهروندان آمریکایی اعلام کردهاند که به شدت نگران تأمین بنزین در ماههای آینده هستند. رویترز نیز گزارش داد محبوبیت اقتصادی ترامپ به ۲۹ درصد سقوط کرده است؛ رقمی که حتی از میزان رضایت اقتصادی در دوره جو بایدن نیز پایینتر محسوب میشود.
تنگه هرمز و شوک انرژی
یکی از مهمترین پیامدهای جنگ در روز بیستوششم، شوک شدید در بازار انرژی بود. پس از انتشار خبر رد طرح آمریکا از سوی ایران، قیمت نفت برنت بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد. رویترز گزارش داد با اختلال در تنگه هرمز، تقریباً ۲۰ درصد از انرژی جهان از بازار خارج شده است. اکونومیست حتی از پدیدهای تازه سخن گفت و نوشت ایران با محدود کردن صادرات نفت کشورهای حامی آمریکا، در عمل نوعی «تحریم معکوس» علیه ایالات متحده ایجاد کرده است.
الجزیره نیز وضعیت تنگه هرمز را «عبور انتخابی» توصیف کرد؛ وضعیتی که در آن برخی کشتیها اجازه عبور دارند و برخی دیگر متوقف میشوند. به این ترتیب قواعد سنتی ناوبری در مهمترین گذرگاه انرژی جهان عملاً جای خود را به معادلات جنگی داده است.
اثر دومینویی بحران انرژی؛ از بریتانیا تا استرالیا
افزایش قیمت انرژی تنها به بازار نفت محدود نماند. بلومبرگ گزارش داد شرکتهای بریتانیایی با افزایش شدید هزینه انرژی روبهرو شدهاند و برخی از آنها قبضهای گاز تا ۸۰ درصد بیشتر از قبل پرداخت میکنند. در سوی دیگر جهان نیز پیامدهای مشابهی دیده میشود. همین خبرگزاری گزارش داد شهروندان استرالیایی به دلیل نگرانی از کمبود سوخت به خرید گسترده بنزین روی آوردهاند؛ به طوری که صدها پمپبنزین در ایالت نیو ساوت ولز با کمبود سوخت مواجه شدهاند. فیلیپین حتی یک گام فراتر رفت و وضعیت اضطراری انرژی اعلام کرد. این کشور که تقریباً تمام نفت خود را از خلیج فارس وارد میکند، با دو برابر شدن قیمت سوخت مواجه شده است.
تهدید زنجیره فناوری
یکی از کمتر دیدهشدهترین پیامدهای جنگ، تأثیر آن بر صنایع فناوری است. پولیتیکو هشدار داد اختلال در انتقال گاز طبیعی مایع از قطر میتواند تأمین انرژی تایوان را تهدید کند؛ کشوری که قلب صنعت نیمهرسانای جهان محسوب میشود. همزمان وبگاه نیوعرب گزارش داد حمله به تأسیسات گازی قطر باعث توقف تولید گاز هلیوم شده است؛ مادهای حیاتی برای ساخت تراشهها. در صورت ادامه این اختلال، فشار بر صنعت فناوری جهانی از جمله تولید تجهیزات هوش مصنوعی به شدت افزایش خواهد یافت.
جنگی که اقتصاد جهان را تغییر میدهد
پیامدهای اقتصادی جنگ تنها به بازار انرژی محدود نیست. والاستریت ژورنال گزارش داد حملات موشکی ایران خسارتهای چند میلیارد دلاری به شرکتهای نفتی غربی وارد کرده است و بازسازی برخی تأسیسات ممکن است سالها طول بکشد. فوربس نیز اعلام کرد صنعت گردشگری خاورمیانه روزانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار خسارت میبیند. در همین حال بلومبرگ گزارش داد حتی تولیدکنندگان چینی نیز به دلیل افزایش هزینه انرژی در حال بالا بردن قیمت کالاهای خود هستند؛ از اسباببازی گرفته تا تجهیزات پزشکی.
جنگی فرسایشی و رقابت ارادهها
مارک اسپر، وزیر دفاع سابق آمریکا، در تحلیلی درباره این جنگ گفت ایران پس از سه هفته شدیدترین حملات آمریکا و اسرائیل همچنان نشانهای از فروپاشی نشان نمیدهد. به گفته او، این جنگ بیش از هر چیز «رقابت ارادهها» ست؛ رقابتی که مشخص نیست کدام طرف میتواند فشارهای اقتصادی و نظامی را برای مدت طولانیتری تحمل کند.
جمعبندی؛ بحران جهانی
روز بیستوششم جنگ رمضان، در مجموع تصویری روشن از بحرانی چندلایه جهانی است که بازار انرژی، سیاست داخلی قدرتهای بزرگ، امنیت غذایی، صنعت فناوری و حتی حملونقل جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، بسیاری از تحلیلگران معتقدند آینده این جنگ نه فقط در میدان نبرد، بلکه در اقتصاد جهانی و معادلات سیاسی قدرتها تعیین خواهد شد.
{$sepehr_key_199397}