به گزارش شهرآرانیوز؛ سی و دومین روز جنگ «رمضان» یکی از روزهایی بود که حجم قابل توجهی از اظهارنظرهای سیاسی و کارشناسی در سطح جهان منتشر شد؛ اظهاراتی که از انتقادهای شدید در داخل آمریکا گرفته تا هشدارهای تحلیلگران غربی، مواضع کشورهای اروپایی و سخنان مقامات ایرانی را در بر میگرفت. مرور این مواضع نشان میدهد که هم در داخل غرب و هم در سطح منطقه، پرسشهای جدی درباره اهداف، هزینهها و آینده این درگیری مطرح شده است.
۱) انتقادهای گسترده در غرب؛ از رسانهها تا سیاستمداران
یکی از برجستهترین واکنشها در رسانههای غربی، گزارش روزنامه گاردین بود که در تحلیلی صریح نوشت: «دونالد ترامپ در جنگ با ایران شکست خورده است.»
در این گزارش تأکید شده که اهداف اصلی اعلامشده واشنگتن، از جمله کنترل تنگه هرمز یا تضعیف ایران، تحقق نیافته و در مقابل این جنگ به بیثباتی منطقهای و فشار بر اقتصاد جهانی منجر شده است. گاردین همچنین به سردرگمی سیاسی در واشنگتن اشاره کرد و نوشت پیامهای متناقض دولت آمریکا و درخواست همزمان کمک از ناتو در کنار تحقیر متحدان، اعتبار سیاسی رئیسجمهور آمریکا را تضعیف کرده است.
ترامپ یک رهبر شکستخورده است
انتقادها تنها به رسانهها محدود نماند. در کنگره آمریکا نیز برخی سناتورها نسبت به ادامه جنگ هشدار دادند. الیزابت وارن اعلام کرد: «پیش از آنکه افراد بیشتری جان خود را از دست بدهند و اقتصاد آمریکا به سمت رکود برود، کنگره باید وارد عمل شود و به جنگ ترامپ با ایران پایان دهد.»
آدام شف هم با اشاره به هزینههای جنگ گفت: «پنتاگون پیشنهاد بودجه تکمیلی ۲۰۰ میلیارد دلاری برای جنگ با ایران داده است. این یعنی هر خانواده آمریکایی باید دستکم ۱۴۰۰ دلار بپردازد.» حتی در میان چهرههای فرهنگی و هنری آمریکا نیز انتقادهایی مطرح شد. آرنولد شوارتزنگر با لحنی تند گفت: «ترامپ یک رهبر شکستخورده است و تاریخ درباره ریاستجمهوری او قضاوت منفی خواهد کرد.» در همین فضا، رابرت دنیرو نیز تنها راه مقابله با سیاستهای جنگی را «مقاومت، مقاومت و مقاومت» توصیف کرد.
۲) هشدار نظامیان و کارشناسان غربی درباره جنگ با ایران
در میان کارشناسان نظامی نیز ارزیابیهای هشداردهندهای مطرح شد. سرتیپ استیو اندرسون، از فرماندهان پیشین ارتش آمریکا، با اشاره به تجربه جنگهای عراق و افغانستان گفت: «حتی صحبت از اعزام نیرو به ایران یک فاجعه مطلق خواهد بود.» او جنگ جاری را «بزرگترین فاجعه ژئوپلیتیکی تاریخ آمریکا» توصیف کرد.
ایران فراتر از انتظارات
در سطح تحلیلهای اطلاعاتی نیز ارزیابیهای مشابهی دیده شد. الکس یانگر، رئیس پیشین سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا (MI۶)، در گفتوگویی با اکونومیست اظهار داشت: «ایران در این جنگ دست بالاتری دارد و بسیار مقاومتر از آن چیزی ظاهر شده که انتظار میرفت.» او همچنین تأکید کرد که با استفاده از اهرم انرژی و تهدید تنگه هرمز، ایران توانسته هزینههای غیرمستقیمی به آمریکا تحمیل کند.
چالش آمریکا در حفاظت از پایگاههایش
مایک کی، خلبان پیشین نیروی هوایی بریتانیا، نیز با اشاره به توان موشکی ایران گفت: «ترامپ نتوانست توان موشکی ایران را از بین ببرد و ایران قابلیتهای نامتقارن مهمی دارد.»
در همین حال لورْد پیتر ریکتس، مشاور پیشین امنیت ملی بریتانیا، هشدار داد که حتی حفاظت از پایگاهها و تأسیسات نظامی برای آمریکا و متحدانش به یک چالش جدی تبدیل شده است.
۳) شکاف در سیاست اروپا و متحدان آمریکا
در اروپا نیز نشانههایی از اختلاف نظر درباره جنگ دیده میشود. نخستوزیر بریتانیا اعلام کرد: «موضع ما ثابت است؛ جنگ با ایران جنگ ما نیست و درگیر آن نخواهیم شد.» در اسپانیا نیز موضعی مشابه مطرح شد. نخستوزیر اسپانیا این درگیری را «بزرگترین فاجعه ژئوپلیتیکی جهان از زمان جنگ ویتنام» توصیف کرد و یادآور شد که افکار عمومی این کشور همواره با جنگهای مداخلهگرایانه مخالف بوده است.
در آلمان نیز برخی احزاب خواستار بازنگری در روابط با آمریکا شدهاند. یکی از رهبران سیاسی این کشور اعلام کرد: «اسپانیا پایگاههای خود را برای جلوگیری از استفاده در جنگ با ایران بست؛ آلمان هم باید همین کار را انجام دهد و نیروهای آمریکایی را به خانه بفرستد.»
۴) منطقه خواستار کاهش تنش
در همین حال قطر نیز از کاهش تنشها حمایت کرد. سخنگوی وزارت خارجه این کشور گفت: «هرچه به میز مذاکره نزدیکتر شویم، این به نفع منطقه خواهد بود.» در میان کشورهای منطقه، رئیسجمهور مصر نیز در پیامی خطاب به ترامپ خواستار توقف جنگ شد و گفت: «خواهش میکنم جنگ را متوقف کنید؛ هیچکس جز شما نمیتواند این کار را انجام دهد.»
۵) تحلیلگران مستقل؛ جنگی با اهداف مبهم
برخی تحلیلگران غربی نیز به انگیزههای پشت این جنگ اشاره کردهاند. تینو چروپالا، رهبر حزب آلترناتیو برای آلمان، گفت: «این جنگ به خاطر نفت است، نه آزادی و صلح.»
آلستر کروک، دیپلمات سابق بریتانیا، نیز معتقد است ایران این درگیری را فرصتی برای تغییر نظم ژئوپلیتیک منطقه میبیند و ممکن است تلاش کند حضور آمریکا در غرب آسیا را به چالش بکشد.
در همین حال سر لارنس فریدمن، استراتژیست برجسته نظامی بریتانیا، وضعیت واشنگتن را چنین توصیف کرد: «ما شاهد نوعی فروپاشی در قلب واشنگتن هستیم؛ ژنرالها در میدان باختند و سیاستمداران در کاخ سفید.» جورج گالووی، سیاستمدار انگلیسی، نیز حملات آمریکا و اسرائیل را «عصبانیتی ناشی از ناتوانی» توصیف کرد.
{$sepehr_key_200463}
۶) مواضع مقامات ایرانی؛ تأکید بر دفاع و تغییر موازنه
در ایران نیز مقامات سیاسی و دیپلماتیک در روز سی و دوم جنگ مواضع متعددی بیان کردند. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد: «زمان آن فرارسیده که نیروهای ایالات متحده از منطقه اخراج شوند.» او همچنین در گفتوگویی با الجزیره تأکید کرد که آنچه میان ایران و آمریکا جریان دارد مذاکره نیست بلکه «تبادل پیامها» است و تهران آتشبس موقت را نمیپذیرد بلکه به دنبال توقف کامل جنگ در منطقه است.
محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه، نیز حمله به یک شرکت دارویی را نشانه «استیصال متجاوزان» دانست. علیاکبر ولایتی هم هشدار داد که هرگونه تجاوز زمینی میتواند جنگ را به یک نبرد تاریخی تبدیل کند.
متحدان ایران در خیابانها هستند
در سطح افکار عمومی داخلی نیز سخنان سخنگوی وزارت خارجه ایران بازتاب زیادی داشت؛ جایی که در پاسخ به پرسشی درباره متحدان ایران گفت: «متحدان استراتژیک ایران در خیابانها و در میان مردم هستند.»
جمعبندی؛ بحثبرانگیزترین بحران ژئوپلیتیکی
مرور مواضع و نقلقولهای مطرحشده در روز سی و دوم جنگ رمضان نشان میدهد که این درگیری به یکی از بحثبرانگیزترین بحرانهای ژئوپلیتیکی سالهای اخیر تبدیل شده است. از رسانههای غربی که از شکست راهبردی آمریکا سخن میگویند، تا سناتورهایی که نسبت به هزینههای اقتصادی جنگ هشدار میدهند؛ از تحلیلگران نظامی که درباره خطر گسترش درگیری صحبت میکنند، تا مقامات منطقهای که خواستار پایان جنگ هستند، همگی نشان میدهند که این جنگ تنها یک نبرد نظامی نیست.