به گزارش شهرآرانیوز، در سیوسومین روز از جنگ رمضان، جهان با تابلوئی چندرنگ از مواضع سیاسی و تحلیلهای خشمآلود مواجه شد؛ از واشنگتن و بروکسل تا تهران و استانبول، اظهارنظرها نهتنها شدت گرفت بلکه شکاف در نگاه کشورها به بحران را عیانتر کرد. موجی از نگرانیهای اقتصادی، تناقضهای دیپلماتیک و جدالهای درونی غرب، «جنگ رمضان» را به نقطهای بیسابقه رسانده است.
۱. سناتورها؛ آمریکای خشمگین و اقتصاد در آستانهی ذوب
در ایالات متحده، حملهها بیش از هر زمان متوجه کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ بود. کریس مورفی، سناتور دموکرات، عملکرد رئیسجمهور را «بیکفایتی نفسگیر» خواند و گفت سیاست او در جنگ با ایران، اقتصاد جهانی را «در حال ذوب» کرده است.
سناتورهای دیگر یکی پس از دیگری از پیامدهای ملموس جنگ در زندگی مردم گفتند؛ مارک وارنر تأکید کرد «آمریکاییها گرانی را مستقیماً پای پمپبنزین حس میکنند»، جکی روزن از «مردمی گفت که ناچارند از وعدههای غذاییشان بزنند» و روچستر طعنه زد: «دفعه بعد که بنزین میزنید، از ترامپ تشکر کنید!» الکس پدیا هشدار داد هر گالن بنزین حدود یک دلار گرانتر شده و «آمریکاییها به کاهش قیمت در خانه نیاز دارند نه جنگی بیرون از مرزها.» روبن گایگو از «بنزین ۴ دلار و ۶۰ سنتی در آریزونا» و «مردمی که باید حساب کنند آیا پول رفتن سرکار را دارند یا نه» گفت.
چرخه باطل ترامپ
بحران تنها به سوخت محدود نمانده؛ آموس هوکشتاین، مشاور سابق بایدن، قیمت دیزل را تهدید بزرگتر دانست: «۵.۴۵ دلار برای هر گالن، بیشترین میزان از ۲۰۲۲ تا امروز.» در همین حال تری موران، خبرنگار آمریکایی، تصویر دهبندی از سبک تصمیمگیری ترامپ ترسیم کرد: از «شروع بیخبر جنگ و بمباران کور» تا «عقبنشینی و دوباره از نو». به قول او، «ترامپ جنگ را شروع میکند، قهر میکند، تهدید میکند و دوباره از اول.»
۲. سیاست مداران؛ شکاف متحدان؛ از اروپا تا اقیانوسیه
همزمان با درگیریها، صداهای اروپایی رنگ تمایز گرفتند. امانوئل ماکرون اعلام کرد فرانسه در حمله علیه ایران شرکت ندارد و نخستوزیر بریتانیا نیز تأکید کرد «این جنگ، جنگ ما نیست». کییر استارمر، با اشاره به احتمال خروج آمریکا از ناتو، از شکلگیری «اتحاد جدید اروپایی» گفت که بر منافع لندن استوار است.
حمله کورکورانه و بیبرنامه
در سمت دیگر قاره، مارین لوپن تندترین انتقاد را نثار ترامپ کرد؛ او حملات را «کورکورانه و بیبرنامه» خواند و هشدار داد که این بیاحتیاطی، بحران انرژی را «فاجعهبار» کرده است.
از پاریس تا سئول، ترس از تأثیر جنگ بر بازار سوخت موج زد. نویسنده آلمانی حوزه مالی نوشت «۱۲ تریلیون دلار از ارزش بازارهای جهانی دود شد. رقمی بیش از کل اقتصادهای آلمان، ژاپن و بریتانیا!» در شرق، آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، با لحنی طنزآلود، اما تلخ به مردم گفت: «قطار و اتوبوس را دریابید، بنزین در راه نیست.»
{$sepehr_key_200610}
۳. کارشناسان و تحلیلگران؛ جنگی با پیامدهای ژرف
در فضای تحلیل، نگرانی و طنز تلخ درهم آمیخت. ایتن لوینز، روزنامهنگار آمریکایی، گفت در حمله ایران به پایگاه آمریکا «شاید بیش از ۱۰۰ نظامی کشته شده باشند» و پرسید: «اگر ایران نابود شده، پس چرا آمریکا نمیتواند تنگه هرمز را باز کند؟» جمله آخر او تند بود: «ترامپ دچار زوال عقل است.»
سربازان آمریکایی رها شدند
پاتریشیا مارینز، تحلیلگر نظامی، با انتشار ویدیویی از انفجار پایگاه آمریکایی، نوشت نیروها «در موقعیتی کاملاً آسیبپذیر رها شدند» و هشدار داد استقرارشان در آن نزدیکی به ایران «غیرهوشمندانه» بوده است.
از لندن، آلستر کروک تأکید کرد ایران این بحران را فرصتی برای تغییر ژئوپلیتیک منطقه میبیند، و گیدئون راچمن در فایننشال تایمز نوشت شاید «ایران پس از جنگ، ثروتمندتر و قدرتمندتر شود».
قدرت ایران پابرجاست
در اسرائیل، گفتههای یائیر لاپید بمب خبری بود: «اسرائیل در برابر ایران نمیتواند پیروز شود؛ قدرت ایران پابرجاست.» او با طعنه افزود، نتانیاهو فقط «چهره جامعه اسرائیل را تغییر داده» و آن را دوپاره کرده است. وزارت بهداشت اسرائیل هم اعتراف کرد بیش از ۶۲۳۹ مجروح از زمان شروع جنگ به بیمارستانها منتقل شدهاند.
اعدام ترامپ و نتانیاهو
از روسیه و ترکیه نیز آواهای تندی شنیده شد؛ الکسی پوشکوف گفت ترامپ «هرگز نمیتواند در این مناقشه اعلام پیروزی کند»، و اردوغان رژیم صهیونیستی را «مسئول و مقصر جنگ غیرقانونی» دانست. اولیانوف از وین هشدار داد که این حمله «پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی» را تضعیف کرده، و جان مرشایمر، دانشمند آمریکایی، تندترین اظهار نظر را کرد: اگر دادگاه نورنبرگی وجود داشت «ترامپ و نتانیاهو به جرم جنایت جنگی اعدام میشدند.»
۴. اقتصاد دانان؛ بحران سوخت و بازتاب آن در اقتصاد جهانی
آثار اقتصادی جنگ در مبادلات جهانی فوران کرده است. وزیر انرژی سابق آمریکا یادآور شد که «ایران کنترل ۲۰ درصد از جریان نفت جهان را در دست دارد؛ برای پیروزی نیازی به سلاح هستهای ندارد.» هند پس از ۷ سال نخستین محموله نفت ایران را خرید؛ هر بشکه صد دلار. بسیاری این رخداد را نشانه شکاف در تحریمها دانستند.
نشریه پولیتیکو هم فاش کرد استیو بنون قصد دارد با کمک ترامپ، «خروج پیروزمندانه» آمریکا را بهعنوان دستاوردی سیاسی نمایش دهد؛ همان «آمدم، دیدم، فتح کردم»ی که شاید بیشتر به طنز تاریخ بپیوندد تا حقیقت میدان.
۵. داخلی؛ روایت تهران و واکنشهای داخلی
در تهران، صریحترین موضع را عباس عراقچی گرفت: «مذاکرهای با آمریکا وجود ندارد و آتشبس را نمیپذیریم.» او تبادل پیامها را «غیررسمی» دانست و گفت ایران «تضمین میخواهد تا تکرار درگیری ممکن نباشد.» رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس از «دوران مهماننوازی ۴۷ ساله» پایانیافته گفت و تأکید کرد تنگه هرمز «فقط برای پیروان قوانین جدید ایران باز خواهد شد.»
در صحنهای متفاوت، فرمانده نیروی زمینی ارتش خطاب به خانوادههای آمریکایی گفت: «برای اطمینان از زنده بودن فرزندانتان تماس بگیرید!» جملهای که در شبکههای غربی بازتاب گسترده داشت. از سوی دیگر، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا از «احترام به مقاومت لبنان و یمن» سخن گفت و تأکید کرد که جبهه مقاومت «با صلابت در میدان باقی است.»
نامهی پزشکیان به مردم آمریکا
در سطح سیاسی، نامهی پزشکیان به مردم آمریکا موجی از بازتاب بینالمللی ایجاد کرد. او با اشاره به تاریخ مداخلات واشنگتن در ایران، پرسید: «کدام منافع مردم آمریکا با این جنگ تأمین میشود؟ آیا کشتار کودکان و تخریب زیرساختهای درمانی، جز سقوط اخلاقی، نتیجهای دارد؟» پزشکیان تاکید کرد که جنگ «اعتبار ایالات متحده» را در سطحی جهانی و انسانی آسیبپذیر کرده است. او حتی آمریکا را «نماینده اسرائیل در این تجاوز» خواند؛ رژیمی که «میخواهد تا آخرین سرباز آمریکایی و آخرین دلار مالیاتدهنده بجنگد.»
۶. بازتاب در رسانهها و تماشای جهان
در میان سیل اخبار، خبرنگاران و تحلیلگران مستقل تصویری تیره از رهبری آمریکا ارائه دادند. خبرنگار بیبیسی نوشت: «ترامپ از “کمک در راه است” رسید به “ایران را به عصر حجر میفرستیم. ”» تحلیلگر دیگری در بیبیسی گفت: «اعراب منطقه از خطر حضور پایگاههای آمریکایی در خاک خود خشمگیناند.» در شبکههای اجتماعی، نقل قول جورج گالاوی دستبهدست شد: «اسرائیل پنجاهویکمین ایالت آمریکا است و همیشه پسران آمریکایی در جنگهای اسرائیل کشته میشوند.»
جمعبندی: درگیری ذهن و معیشت مردم جهان
سی و سومین روز جنگ رمضان فقط یک روز در تقویم نبرد نبود؛ روزی بود که تقریباً همه از اقتصاددان تا دیپلمات، از سیاستمدار تا روزنامهنگار، دربارهاش حرف زدند. از ریزش سهام و صف بنزین تا بحران مشروعیت آمریکا در خاورمیانه، از تسلیمناپذیری ایران تا نگرانی متحدان اروپایی؛ همه نشانهای از جنگی است که دامنهاش از خاک و اسلحه فراتر رفته و اکنون ذهن و معیشت مردم جهان را درگیر کرده است.