به گزارش شهرآرانیوز، سیوچهارمین روز جنگ رمضان در حالی سپری شد که همزمان با ادامه درگیریها در میدان، جنگ روایتها نیز در عرصه سیاسی و اقتصادی جهان شدت گرفت. در حالی که ترامپ از «پیروزی» و پایان قریبالوقوع جنگ سخن میگوید، افزایش قیمت نفت، سقوط بازارهای جهانی، انتقاد رهبران اروپایی از واشنگتن و تأکید ایران بر ادامه مقاومت، نشان میدهد پیامدهای این درگیری فراتر از میدان نبرد رفته و به معادلات بزرگتر اقتصاد و نظم جهانی گره خورده است.
۱. سیاستمداران جهان؛ شکافها و انتقادها
در ایالات متحده، سخنرانی دونالد ترامپ درباره جنگ ایران موجی از واکنشهای تند در میان سیاستمداران و چهرههای سیاسی ایجاد کرد.
کامالا هریس، معاون پیشین رئیسجمهور آمریکا، پیش از این سخنرانی گفت: «ترامپ آمریکا را وارد جنگی کرد که مردم نمیخواهند. او نیروهای آمریکایی را در معرض خطر قرار داده و هزینهها روزبهروز بیشتر میشود، در حالی که هیچ کاری برای حل مشکلات مردم انجام نداده است.»
فاصله ترامپ با واقعیت
انتقادها در داخل حزب دموکرات نیز ادامه داشت. کریس مورفی، سناتور دموکرات، سخنان ترامپ را نشانه فاصله او از واقعیت دانست و گفت: «ترسناک است که رئیسجمهوری تا این اندازه از واقعیت دور باشد.»
حکیم جفریز، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان آمریکا، نیز خواستار پایان فوری جنگ شد و تأکید کرد که ترامپ باید «همین حالا به جنگ بیملاحظه خود در خاورمیانه پایان دهد.»
آمریکا فاقد برنامه
سناتور کریس کونز سخنرانی رئیسجمهور آمریکا را فاقد برنامه دانست و گفت: «هیچ برنامهای وجود ندارد؛ پرگویی، بیثباتی و بیجدیتی. او کاملاً فراتر از توان خود عمل میکند.»
کریس ونهولن، دیگر سناتور دموکرات، نیز به صراحت گفت: «ترامپ مثل همیشه به ما دروغ گفت. اگر دو هفته پیش پیروز شدهایم، چرا هنوز در جنگ هستیم؟»
جنگ را متوقف کنید
در سطح بینالمللی نیز واکنشها ادامه داشت. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواستار توقف فوری جنگ شد و گفت: «ایالات متحده و اسرائیل باید فوراً جنگ را متوقف کنند، زیرا این درگیری رنجهای انسانی و پیامدهای اقتصادی گستردهای ایجاد کرده است.»
تنگه با زور باز نمیشود
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز بار دیگر تأکید کرد که این جنگ تصمیم آمریکا و اسرائیل بوده و فرانسه در آن دخالتی ندارد. او درباره بحران تنگه هرمز گفت: «باز کردن این تنگه با زور گزینهای واقعبینانه نیست و تنها از مسیر دیپلماسی امکانپذیر است.»
در جهان عرب نیز هشدارهایی مطرح شد. محمد البرادعی، مدیرکل پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اقدامات نظامی علیه ایران را «روشهایی متعلق به عصر حجر» توصیف کرد و گفت چنین اقداماتی با حقوق بینالملل بشردوستانه در تضاد است.
{$sepehr_key_200754}
۲. کارشناسان و تحلیلگران؛ از بحران انرژی تا تغییر نظم جهانی
در میان تحلیلگران و کارشناسان، بخش بزرگی از بحثها بر پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی جنگ متمرکز بود. فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، هشدار داد که بحران نفت در ماه آینده تشدید خواهد شد و اختلال فعلی در عرضه نفت به ۱۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. او این وضعیت را «بدترین بحران انرژی تاریخ» توصیف کرد.
در بازارهای انرژی نیز نشانههای بحران آشکار شده است. خاویر بلاس، ستوننویس بلومبرگ، اعلام کرد قیمت نفت برنت به ۱۴۱ دلار در هر بشکه رسیده که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۸ است.
کاهش ارزش بازار جهانی
در حوزه اقتصاد جهانی، یک تحلیلگر بازارهای مالی آلمانی اعلام کرد جنگ ایران باعث کاهش ۱۲ تریلیون دلاری ارزش بازارهای جهانی شده است؛ رقمی که از مجموع اقتصاد آلمان، ژاپن و بریتانیا نیز بیشتر است.
در سطح راهبردی، داگلاس مکگرگور، مشاور پیشین پنتاگون، هشدار داد که اقتصاد جهانی به سمت بحران حرکت میکند. او گفت: «رئیسجمهور آمریکا اقتصاد جهانی را به ماشینی تبدیل کرده که با سرعت به سمت یک دیوار بتنی حرکت میکند.»
تغییر موازنه قدرت
برخی تحلیلگران نیز از تغییر موازنه قدرت جهانی سخن گفتند. رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، معتقد است جنگ باعث شده ایران به یک قدرت کانونی جدید در جهان تبدیل شود. به گفته او، «تا پیش از این سه قدرت اصلی جهان آمریکا، روسیه و چین بودند؛ اما اکنون ایران به چهارمین قدرت کانونی تبدیل شده است.»
مهارت ایران در جنگ فرسایشی
در حوزه نظامی نیز تحلیلهایی منتشر شد. سام فدیس، افسر پیشین سیا، گفت ایرانیها در جنگ فرسایشی مهارت دارند و با تمرکز بر نقاط حساس اقتصاد جهانی، استراتژی خود را پیش میبرند.
۲۰ دقیقه وقت تلف شده
در رسانهها نیز انتقادها از سخنرانی ترامپ ادامه داشت. ریچارد هاس، رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا، سخنرانی او را «۲۰ دقیقه وقت تلفشده» توصیف کرد. بشرا شیخ، تحلیلگر بیبیسی، نیز گفت ترامپ در این سخنرانی «هیچ چیز جدیدی نگفت» و آن را «شرمآور و نامنسجم» توصیف کرد.
{$sepehr_key_200755}
۳. مواضع ایران؛ تأکید بر مقاومت و ادامه فشار
در داخل ایران نیز مقامهای سیاسی و نظامی مواضع صریحی درباره ادامه جنگ مطرح کردند. سردار رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع، اعلام کرد که «مجازات دشمن همچنان ادامه دارد» و گفت دشمن در اهداف خود از جمله تضعیف نیروهای مسلح ایران و ایجاد آشوب داخلی شکست خورده است. به گفته او، عملیاتها تا تحقق اهدافی مانند اخذ غرامت، خروج کامل نیروهای آمریکایی از منطقه و تضمین عدم تکرار جنگ ادامه خواهد داشت.
ایران تسلیم نمیشود
در حوزه دیپلماسی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به حمله به زیرساختهای غیرنظامی گفت هدف قرار دادن چنین اهدافی هرگز ایران را به تسلیم وادار نخواهد کرد و تنها به اعتبار آمریکا آسیب میزند. همزمان، واکنشهای کنایهآمیز نیز مطرح شد. وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به تهدید ترامپ درباره «بازگرداندن ایران به عصر حجر» گفت: «در عصر حجر نفت و گازی در خاورمیانه استخراج نمیشد؛ آیا واقعاً آمریکا میخواهد عقربههای زمان را به عقب برگرداند؟»
هدیه بیبی به صهیونیستها
در عرصه نظامی نیز پیامهایی منتشر شد. فرمانده نیروی هوافضای سپاه در پیامی عبری خطاب به ساکنان سرزمینهای اشغالی نوشت: «آژیرهای پیدرپی و لرزش پناهگاهها زیر باران موشکها، بخشی از هدیه نتانیاهو به صهیونیستها برای عید است.»
پایان جنگ با تدبیر ایران
در سطح سیاسی نیز علیاکبر ولایتی تأکید کرد که تنگه هرمز برای جهان باز است، اما برای دشمنان ایران بسته خواهد بود و جنگ در نهایت با «تدبیر و اقتدار ایران» پایان خواهد یافت.
جمعبندی؛ واقعیت جنگ
در سیوچهارمین روز جنگ رمضان نقلقولها بیش از هر چیز گویای واقعیتی مهم هستند: جنگ تنها در میدان نظامی تعیین نمیشود؛ بلکه در عرصه افکار عمومی، اقتصاد جهانی و رقابت روایتها نیز جریان دارد. درست در همین میدانهاست که سرنوشت بسیاری از جنگها شکل میگیرد.