یادی از هنرمند مشهدی زنده یاد مهدی احمدی | روایت یک عمر تلاش

به گزارش شهرآرانیوز؛ در سال‌های اخیر، مشهد یکی پس از دیگری شاهد از دست دادن پیشکسوتان عرصه فرهنگ و هنر بوده است؛ هنرمندانی که هر کدام بخشی از حافظه و تجربه هنری این شهر را با خود داشتند.

درگذشت مهدی احمدی، فیلم نامه نویس، تهیه کننده و بازیگر مشهدی نیز در ادامه همین فقدان‌های تلخ، بهانه‌ای است تا بار دیگر به زندگی پرفرازونشیب هنرمندی نگاه کنیم که بخشی از هویت سینمای خراسان و مشهد را شکل داد. احمدی از اواخر دهه ۴۰ با حضور در کلاس‌های فیلم سازی سینمای آزاد و فعالیت در تئاتر، مسیر حرفه‌ای خود را آغاز کرد و در دهه‌های بعد با تهیه کنندگی فیلم هایی، چون «گرگ‌های گرسنه»، «یار در خانه»، «دل نمک» و «ارثیه فامیلی» از نخستین چهره‌هایی شد که تولید حرفه‌ای فیلم در مشهد را به طور جدی دنبال کردند. 

او نه تنها فیلم ساز و تهیه کننده بود، بلکه پژوهشگری دغدغه‌مند در تاریخ سینمای مشهد به شمار می‌رفت؛ شهری که به گفته او، هم زمان با نخستین روز‌های ورود سینما به ایران، از نمایش فیلم در سالن‌های کوچک و مردمی آغاز کرد و رفته رفته با آثاری که توانستند میان هویت مذهبی و جذابیت سینما پیوندی تازه ایجاد کنند، جایگاهی ویژه در نقشه سینمای کشور یافت. احمدی با تأکید بر ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و مذهبی خراسان، همواره یادآور می‌شد که مشهد توانایی تبدیل شدن به پایتخت سینمای مذهبی و ملی ایران را دارد، مشروط بر آنکه انسجام، برنامه ریزی و حمایت نهادی جدی فراهم شود. 

او در آخرین گفت وگوی خود در زمستان ۱۴۰۴ با روزنامه شهرآرا با اشاره به چالش‌های امروز سینمای مشهد از نبود تولید مستمر تا ضعف زیرساخت‌ها بر لزوم مستندسازی تاریخ این سینما و توجهی جدی‌تر به آینده آن تأکید کرده بود. درگذشت این هنرمند بعد از تحمل بیماری سرطان در ۹ فروردین امسال بهانه‌ای شد تا با دو پیشکسوت هنری گفت وگویی داشته باشیم تا درباره زندگی و نقش ماندگار این هنرمند در سینمای مشهد سخن بگویند.

زندگی هنری مستمر مهدی احمدی

محمد برومند، نویسنده و کارگردان تئاتر در مشهد، در پی درگذشت مهدی احمدی، هنرمند باسابقه تئاتر و سینمای مشهد، با اشاره به سال‌ها فعالیت هنری او گفت: این فعال هنری در حوزه تئاتر و سینما از همان سال‌های نوجوانی وارد عرصه تئاتر شد.

این هنرمند فقید در دوران دبیرستان با فضای تئاتر آشنا شد و خیلی زود علاقه اش به نمایش او را به سمت آموزش‌های جدی‌تر کشاند. در آن سال‌ها در کلاس‌های آموزش تئاتر شرکت کرد و هم زمان در اجرا‌های مختلف صحنه‌ای نیز حضور داشت. وی ادامه داد: احمدی در همان سال‌های جوانی به همراه جمعی از دوستان و هنرمندان علاقه‌مند، گروهی نمایشی تشکیل داده بود.

آن‌ها نمایش‌هایی را اجرا می‌کردند که برخی از آن‌ها حتی به صورت رایگان در مدارس یا مراکز خیریه روی صحنه می‌رفت. این نشان می‌داد که از همان ابتدا نگاه او به هنر صرفا حرفه‌ای نبود و جنبه فرهنگی و اجتماعی آن برایش اهمیت داشت. برومند با اشاره به مسیر فعالیت‌های احمدی پس از انقلاب گفت: بعد از انقلاب، مرحوم مدتی در حوزه روزنامه نگاری هنری فعالیت کرد و به عنوان خبرنگار و مصاحبه گر با هنرمندان تئاتر و سینما همکاری داشت.

بعد از مدتی دوباره به مشهد بازگشت و در کنار فعالیت‌های هنری، وارد عرصه سینما و تلویزیون هم شد.

نقش مؤثر در آموزش نسل جوان

به گفته این پیشکسوت تئاتر و سینما، یکی از مهم‌ترین دوره‌های فعالیت احمدی همکاری او با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بود و در دهه ۶۰ به عنوان مربی فیلم سازی در کانون فعالیت می‌کرد و به نوجوانان آموزش می‌داد. بسیاری از هنرجویانی که آن زمان تحت نظر او نخستین فیلم‌های کوتاه هشت میلی متری خود را می‌ساختند، بعد‌ها وارد عرصه حرفه‌ای سینما شدند.

مرحوم احمدی در آموزش بسیار صبور و دلسوز بود و تلاش می‌کرد تجربه هایش را به نسل جوان منتقل کند. برومند همچنین به فعالیت‌های احمدی در تلویزیون اشاره کرد و گفت: او در گروه کودک تلویزیون برنامه‌ای با عنوان «مجله خبری کودکان» را تولید کرد که در زمان خود تجربه‌ای تازه محسوب می‌شد. در ادامه نیز در سینما به عنوان فیلم نامه نویس، تهیه کننده و گاه بازیگر فعالیت داشت و در تولید بیش از ۳۰ فیلم نقش داشت.

این هنرمند افزود: از جمله اقدامات مهم مهدی احمدی در مشهد؛ راه اندازی یکی از نخستین دفاتر خصوصی فیلم سازی در خراسان با نام «انتشارات تصویر» بود. او همچنین مرکزی آموزشی به نام «هنرکده بهار» راه اندازی کرد که در آن جمعی از استادان تئاتر به آموزش علاقه مندان می‌پرداختند و بسیاری از جوانان از طریق همین مرکز وارد دنیای تئاتر شدند.

هنرمندی متواضع و کم حاشیه

برومند در ادامه با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی این هنرمند گفت: احمدی آدمی بسیار متواضع و کم حاشیه بود. بیشتر از آنکه به دنبال دیده شدن باشد، به فکر کار کردن و کمک به دیگران بود. بسیاری از هنرمندان جوانی که امروز در عرصه هنر فعال هستند، به نوعی از آموزش‌ها و حمایت‌های او بهره برده‌اند.

او افزود: مهدی احمدی از جمله هنرمندانی بود که بخش بزرگی از عمرش را صرف فرهنگ و هنر کرد و در عین حال هیچ گاه اهل هیاهو و مطرح کردن خود نبود. درگذشت او برای جامعه هنری، به ویژه برای تئاتر و سینمای مشهد، ضایعه‌ای درخورتوجه است و امیدوارم تجربه و تلاش چنین هنرمندانی بیشتر دیده شود.

هنرمندان شهر تا زمان درگذشت ناشناخته می‌مانند

حمیدرضا سهیلی، دیگر پیشکسوت تئاتر، نویسنده و تهیه کننده سینما، با اشاره به سال‌ها فعالیت هنری زنده یاد احمدی از نوجوانی در تئاتر و ورود جسورانه او به تهیه کنندگی سینما، از بی توجهی برخی مسئولان فرهنگی به هنرمندان شهر انتقاد کرد و شناسایی و گردهم آوردن هنرمندان را ضرورتی مهم دانست.

سهیلی درباره مرحوم احمدی گفت: او از نوجوانی وارد عرصه تئاتر شد و در همان سال‌ها کار‌های نمایشی انجام می‌داد و با افرادی مانند آقای تقی نژاد و آقای مهاجر همکاری داشت. این هنرمند بسیار جسور بود و کار‌هایی انجام می‌داد که به قول معروف از عهده بسیاری برنمی آمد.

وی با اشاره به فعالیت‌های سینمایی زنده یاد احمدی افزود: او یک باره وارد عرصه تهیه کنندگی شد و فیلمی را با کارگردانی خسروسینایی ساخت که در مشهد فیلم برداری شد و نام آن «یار در خانه» بود. فیلم دوم این هنرمند نیز در مشهد ساخته شد. اینکه یک جوان در آن زمان که چندان شناخته شده نبود وارد چنین عرصه‌ای شود، کار جسورانه‌ای محسوب می‌شد. ابتدا با فیلم‌های کوتاه آغاز کرد و سپس به تهیه کنندگی فیلم‌های بلند رسید و بعد از آن برای ادامه فعالیت به تهران رفت. تا جایی که اطلاع دارم آخرین کار او یک فیلم کمدی به نام «ازدواج فامیلی» بود.

ضرورت شناسایی هنرمندان توسط مسئولان

سهیلی در ادامه با انتقاد از بی توجهی برخی مسئولان فرهنگی به هنرمندان گفت: پیش از هر چیز باید هنرمندان شناخته شوند؛ چه پیشکسوت‌هایی که سال‌ها عمر خود را صرف هنر کرده‌اند و چه هنرمندان جوانی که با عشق کار می‌کنند. امروز اگر از بسیاری از مسئولان حوزه فرهنگ بپرسید، شاید حتی نام آقای احمدی را هم نشنیده باشند. نخستین قدم این است که هنرمندان شناسایی شوند و مکانی فراهم شود تا آنان بتوانند دور هم جمع شوند و مسئولان نیز با آن‌ها گفت‌و‌گو داشته باشند.

{$sepehr_key_201977}

بی اطلاعی مسئولان از جامعه هنری شهر

این پیشکسوت تئاتر ادامه داد: ما هنرمندان فرهنگ هنری شهر را می‌شناسیم، اما بسیاری از مسئولان، هنرمندان را نمی‌شناسند. هر مسئولی که در جایگاه فرهنگی قرار می‌گیرد باید هنرمندان شهر خود را بشناسد. حتی گاهی پیش می‌آید که ما نام برخی مسئولان فرهنگی را نمی‌دانیم و آن‌ها هم ما و بسیاری از هنرمندان شهر را نمی‌شناسند. همین مسئله باعث می‌شود هنرمندان به تدریج منزوی شوند و ناشناخته بمانند.

آخرین دیدار با زنده یاد احمدی

سهیلی همچنین به آخرین دیدار خود با این هنرمند اشاره کرد و گفت: حدود سه ماه پیش در یکی از دورهمی‌های هنرمندان که برگزار کرده بودیم، ایشان با وجود بیماری در آن جمع حضور پیدا کرد و تا پایان نشست ماند. پس از پایان برنامه به من گفت: «چه جلسه خوبی بود؛ سه ماه به عمر من اضافه کردی». جالب اینکه اکنون که به آن زمان نگاه می‌کنم، تقریبا همان حدود سه ماه از آن دیدار گذشته است.

وی افزود: چنین نشست‌ها و دورهمی‌هایی باعث می‌شود هنرمندان در کنار هم باشند، از حال یکدیگر باخبر شوند و ارتباط میان جامعه هنری حفظ شود. حمیدرضا سهیلی که از پیشکسوتان تئاتر مشهد است، در پایان بر لزوم توجه جدی‌تر به هنرمندان تأکید کرد و گفت: شناسایی و ارتباط مستمر مسئولان با هنرمندان می‌تواند از انزوای آنان جلوگیری کند.