به گزارش شهرآرانیوز، سیونهمین روز جنگ رمضان با جدالی تازه در عرصه دیپلماسی جهانی همراه شد؛ جدالی که اینبار در شورای امنیت سازمان ملل رقم خورد. پیشنویس قطعنامهای که با محوریت تنگه هرمز و به ابتکار بحرین ارائه شده بود، قرار بود امکان استفاده از «تمام ابزارهای لازم» از جمله نیروی نظامی برای تضمین عبور و مرور در این گذرگاه حیاتی انرژی را فراهم کند. اما این طرح با مخالفت جدی چین و روسیه روبهرو شد و در نهایت با وتوی این دو قدرت، تصویب نشد. همین موضوع موجی از واکنشها و تحلیلها را در رسانههای معتبر جهان به دنبال داشت. برخی رسانهها این وتو را نشانه شکاف عمیق در نظم بینالملل دانستند، برخی دیگر آن را مانعی در برابر تشدید جنگ ارزیابی کردند و عدهای نیز آن را نشانه ورود بحران به مرحلهای تازه توصیف کردند. همزمان با این تحولات دیپلماتیک، جنگ وارد هفته ششم خود شده و گزارشها و تحلیلهای رسانههای بینالمللی تصویری پیچیده از میدان نبرد، اقتصاد جهانی و فضای سیاسی آمریکا ارائه میدهد.
یکی از مهمترین محورهای پوشش رسانهای در روز سیونهم، نشست شورای امنیت درباره تنگه هرمز بود. خبرگزاری رویترز گزارش داد که پیشنویس قطعنامه پیش از رأیگیری به شکل قابل توجهی تعدیل شده بود، زیرا چین با گنجاندن بند استفاده از نیروی نظامی مخالفت کرده بود. با این حال، حتی نسخه تعدیلشده نیز در نهایت با رأی منفی چین و روسیه تصویب نشد. این رخداد توجه بسیاری از رسانهها را جلب کرد. برخی تحلیلگران آن را نشانهای از شکلگیری یک شکاف ژئوپلیتیکی جدید میان قدرتهای جهانی دانستند. در پی این ماجرا، ۱۴ کشور به رهبری اسپانیا و مکزیک خواستار محدودسازی استفاده از حق وتو شدند؛ اقدامی که از نگاه بسیاری از رسانهها نشاندهنده افزایش نارضایتی از ساختار قدرت در شورای امنیت است. در همین حال، بلومبرگ گزارش داد که با وجود تنشها، تردد کشتیها در تنگه هرمز به بالاترین سطح هفتههای اخیر رسیده است؛ زیرا بسیاری از کشورها ترجیح دادهاند برای عبور امن مستقیماً با ایران توافق کنند.
در حوزه تحولات میدانی نیز رسانههای مختلف روایتهای متفاوتی ارائه دادهاند. شبکه RT در گزارشی به تجمعات شبانه مردم در شهرهای ایران پرداخت و نوشت که این تجمعات به نمادی از مقاومت و وحدت ملی تبدیل شده است. به گزارش این شبکه، مردم تا سپیدهدم در خیابانها میمانند تا پیام ایستادگی در برابر حملات آمریکا و اسرائیل را منتقل کنند. در سوی دیگر، برخی رسانههای عبری نیز به تحولات نظامی توجه ویژهای نشان دادهاند. روزنامه معاریو گزارش داد که ایران توانسته شکافهایی در سامانههای پدافند هوایی اسرائیل شناسایی کند؛ موضوعی که میتواند فشار سنگینی بر ذخایر موشکهای رهگیر این رژیم وارد کند.
کارل کوئینتانیلا، خبرنگار والاستریت ژورنال، نیز اعلام کرد که نرخ اصابت موشکهای ایران به اسرائیل از ۳ درصد در هفتههای نخست جنگ به ۲۷ درصد در روزهای اخیر افزایش یافته است؛ آماری که از نگاه تحلیلگران نشاندهنده تغییر معادلات میدانی است. همزمان سیبیاس به نقل از منابع آگاه گزارش داد که در حمله اخیر ایران به پایگاه علی السالم آمریکا در کویت دستکم ۱۵ نظامی آمریکایی زخمی شدهاند؛ گزارشی که نشان میدهد دامنه درگیریها همچنان در حال گسترش است.
بخش مهمی از پوشش رسانهای سیونهمین روز جنگ به نقد روایت رسمی دولت آمریکا اختصاص داشت. واشنگتنپست در گزارشی نوشت که برخی مقامات آمریکایی معتقدند ارزیابیهای پیت هگزث درباره توان نظامی ایران «بیش از حد خوشبینانه» است و ممکن است ترامپ را دچار اشتباه راهبردی کند. به نوشته این روزنامه، اسناد داخلی دولت آمریکا نشان میدهد که بیش از نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران همچنان سالم هستند و هزاران پهپاد نیز در اختیار این کشور قرار دارد؛ موضوعی که با ادعاهای علنی برخی مقامات آمریکایی در تضاد است.
{$sepehr_key_202272}
والاستریت ژورنال نیز در تحلیلی نوشت که ادعاهای ترامپ درباره پیروزی در جنگ با واقعیت میدانی همخوانی ندارد، زیرا ایران همچنان مقاومت میکند و از پذیرش شرایط آمریکا خودداری کرده است. مجله آتلانتیک نیز پا را فراتر گذاشت و نوشت تهدیدهای ترامپ علیه ایران نه نشانه قدرت، بلکه نمایانگر ضعف ساختاری ارتش آمریکا است؛ ضعفی که به گفته این نشریه رقبای واشینگتن به دقت آن را زیر نظر دارند.
در میان رسانههای غربی، لحن انتقادی نسبت به سیاستهای ترامپ به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. روزنامه گاردین در یادداشتی تند نوشت که تهدیدهای ترامپ علیه ایران نشانه ضعف اخلاقی و راهبردی اوست و جهان اکنون در چنگ اراده متزلزل رئیسجمهوری قرار گرفته که بدون برنامه مشخص عمل میکند. این روزنامه در تحلیلی دیگر نیز تأکید کرد که جهل و تکبر ترامپ او را به باتلاق جنگ با ایران کشانده است و اکنون واشینگتن به دنبال راهی برای خروج از این بحران بدون تحقیر شدن در برابر افکار عمومی جهانی است. ساندی تایمز نیز در گزارشی نوشت که ادبیات تند و غیرمعمول ترامپ علیه ایران پرسشهایی درباره وضعیت روانی او ایجاد کرده و میتواند به اعتبار جهانی آمریکا آسیب بزند و شبکه MS NOW نیز با اشاره به پیامهای متناقض ترامپ درباره جنگ نوشت این پیامها نشانه «وحشت و درماندگی» رئیسجمهور آمریکا در مدیریت بحران است.
یکی از موضوعات پررنگ در تحلیل رسانههای بینالمللی، بحث درباره مشروعیت حقوقی حمله به زیرساختهای ایران بود. گاردین گزارش داد که طبق کنوانسیون ژنو، حملاتی که هدف اصلی آنها فلج کردن زندگی غیرنظامیان باشد، میتواند جنایت جنگی محسوب شود. کارشناسان حقوقی در گفتوگو با این روزنامه هشدار دادند که تخریب نیروگاهها یا پلهای غیرنظامی مصداق چنین جرمی خواهد بود. لسآنجلس پست نیز با استناد به پروتکلهای کنوانسیون ژنو نوشت نیروگاههای برق و زیرساختهای شهری در صورتی که کاربرد نظامی مستقیم نداشته باشند، اهداف غیرنظامی محسوب میشوند و حمله به آنها میتواند پیامدهای حقوقی جدی برای عاملان آن داشته باشد. همزمان فایننشال تایمز گزارش داد که بریتانیا حاضر نیست اجازه دهد آمریکا از پایگاههای این کشور برای حمله به زیرساختهای ایران استفاده کند؛ زیرا چنین حملاتی میتواند جنایت جنگی تلقی شود.
رسانههای اقتصادی نیز به شکل گسترده به پیامدهای این جنگ پرداختهاند. والاستریت ژورنال گزارش داد که جنگ خاورمیانه تاکنون بیش از ۱۰ میلیارد دلار برای عربستان سعودی هزینه داشته و مقامات ریاض در حال بازنگری در سرمایهگذاریهای خود در آمریکا هستند. رویترز نیز اعلام کرد که با وجود جنگ، درآمد نفتی ایران در ماه مارس نسبت به سال گذشته ۳۷ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که از نگاه تحلیلگران نشاندهنده انعطاف اقتصاد انرژی ایران در شرایط بحران است. در همین حال، گاردین گزارش داد که افزایش قیمت انرژی ناشی از این جنگ میتواند صنعت هوش مصنوعی را نیز تحت فشار قرار دهد؛ صنعتی که به مصرف بالای برق وابسته است. تأثیرات جنگ حتی در شرق آسیا نیز احساس شده است. ژاپن تایمز نوشت اختلال در جریان انرژی از خاورمیانه باعث کمبود برخی کالاها از جمله سوخت و حتی پوشک در ژاپن شده و ممکن است دولت این کشور را مجبور به اعمال محدودیتهای انرژی کند.
بخش دیگری از تحلیلها به پیامدهای ژئوپلیتیکی این جنگ اختصاص دارد. اندیشکده چتمهاوس هشدار داده است که نیروهای همپیمان ایران در منطقه، بهویژه در یمن، در موقعیتی قرار دارند که میتوانند زیرساختهای انرژی عربستان و پایگاههای آمریکا را هدف قرار دهند. در همین حال، رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که ارتش این رژیم معتقد است ایران قادر است تا مدت طولانی به شلیک موشک ادامه دهد. گزارشهایی نیز درباره رقابت قدرتهای بزرگ منتشر شده است. تایمز اسرائیل به نقل از مقامات اوکراینی مدعی شد تصاویر ماهوارهای روسیه به ایران در هدفگیری پایگاههای آمریکا کمک کرده است؛ ادعایی که نشاندهنده پیچیدهتر شدن ابعاد بینالمللی جنگ است.
مجموع گزارشها و تحلیلهای رسانههای بینالمللی نشان میدهد که بسیاری از رسانهها از بنبست راهبردی، اختلاف در میان متحدان آمریکا و پیامدهای گسترده اقتصادی و سیاسی سخن میگویند. حتی برخی تحلیلگران غربی معتقدند این جنگ به صحنهای برای نمایش ضعفهای ساختاری قدرت آمریکا تبدیل شده است. در چنین شرایطی، سیونهمین روز جنگ رمضان نه فقط یک روز دیگر در میدان نبرد، بلکه نقطهای است که در آن روایتهای جهانی درباره این بحران در حال بازنویسی است؛ روایتی که نشان میدهد آینده این جنگ هنوز به شدت نامعلوم و سرنوشت آن به تصمیمهایی گره خورده که در اتاقهای قدرت در سراسر جهان گرفته میشود.