به گزارش شهرآرانیوز، اینکه آتشبس مشروط به موافقت ایران با بازگشایی این آبراه حیاتی است، اذعان ضمنی به نفوذ تهران بر مهمترین گلوگاه نفتی جهان - و به همراه آن، بخشهای قابل توجهی از اقتصاد جهانی - است.
سامانتا گراس، کارشناس انرژی بروکینگز، ماه گذشته گفت: «ایران برای ایجاد اختلال بزرگ در اقتصاد جهانی به قدرت نظامی زیادی نیاز ندارد.»
سرمایهگذاران و بازرگانان از آتشبس استقبال کردند، حتی با وجود اینکه تحلیلگران هشدار دادند که نگرانیهای عرضه جهانی نفت از بین نرفته است. قیمت نفت خام روز چهارشنبه ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافت و قیمت گاز طبیعی اروپا نیز به همین میزان کاهش یافت.
نیل شیرینگ، اقتصاددان ارشد کپیتال اکونومیکس، در یادداشتی هشدار داد: «موانع قابل توجهی وجود دارد که باید قبل از اینکه توافق آتشبس بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران به پایان پایدار جنگ تبدیل شود، بر آنها غلبه کرد.» «برای بازارها، مهمترین مسئله همچنان وضعیت تنگه هرمز است.»
هنوز مشخص نیست که آیا حمل و نقل دریایی به طور کامل از سر گرفته میشود یا خیر. طبق گزارشها، ایران پس از حمله اسرائیل به لبنان، عبور و مرور را متوقف کرد. حداقل فعلاً، ارتش ایران این دریانوردیها را کنترل میکند و این موضوع به ایران قدرت بینظیری در بازارهای جهانی انرژی میدهد.
ایران بیش از شش هفته است که تنگه هرمز را برای اکثر کشتیها مسدود کرده است - سناریویی که قبلاً برای آبراهی که معمولاً حدود یک پنجم از نفت و گاز طبیعی جهان و یک سوم از صادرات کود اوره جهان را حمل میکند، غیرقابل تصور بود.
گراس از بروکینگز گفت: این چیزی است که تحلیلگران امنیت انرژی همیشه نگران آن بودهاند.
کشورهای سراسر جهان از شوک تاریخی عرضه نفت در حال گیج شدن هستند.
در آسیا، کمبود قریبالوقوع سوخت، دولتها را به اتخاذ اقدامات شدید واداشته است، به طوری که فیلیپین وضعیت اضطراری ملی انرژی اعلام کرده است. در همین حال، اروپا درست زمانی که از بحران ناشی از جنگ روسیه و اوکراین بیرون میآید، با افزایش قیمت برق روبهرو است و حتی در ایالات متحده نفتخیز، قیمت بنزین افزایش یافته است.
دن آلماریو، استراتژیست ارشد ژئوپلیتیک در شرکت مشاوره آکسفورد اکونومیکس، به سیانان گفت: نفوذ ایران بر تنگه هرمز «برای دستیابی به آتشبس کافی بوده است».
نفت ایران به بالاترین قیمت رسید
کنترل تنگه هرمز به ایران دو مزیت کلیدی داده است: اهرم اقتصادی بر سایر نقاط جهان و توانایی پر کردن خزانههای زمان جنگ خود با درآمد حاصل از فروش نفت - با قیمتهای تورمی.
واشنگتن حتی به طور موقت تحریمهای حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت دریایی ایران را لغو کرد تا از بحران عرضه جهانی بکاهد.
به گفته همایون فلکشاهی، تحلیلگر شرکت داده و تجزیه و تحلیل کپلر، صادرات نفت ایران تا ماه مارس به طور متوسط حدود ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز بود که حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز بیشتر از میانگین بین دسامبر و فوریه است.
ایران همچنین از صادرات نفت خود که در مواقع عادی با تخفیف حدود ۱۰ دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام برنت فروخته میشود، درآمد بیشتری کسب میکند. فلکشاهی گفت در برخی از فروشهای اخیر در چین، که معمولاً بخش عمدهای از نفت ایران را دریافت میکند، این نفت خام حدود ۳ دلار در هر بشکه بیشتر از نفت برنت فروخته شده است. وی با اشاره به معاملهگران و پالایشگاههای حاضر در هر دو کشور افزود، در هند، این اختلاف قیمت در برخی موارد به ۷ دلار رسیده است. فلکشاهی به سیانان گفت: «جمعیت بیشتر مشتریان و فقدان نفت رقیب از خاورمیانه، قیمت نفت ایران را افزایش داده است.»
{$sepehr_key_202627}
برگ برنده ایران
در همین حال، تهران میخواهد با ادامه دادن به اعمال نفوذ خود در دسترسی به تنگه، حتی پس از پایان جنگ، همچنان به تمرین قدرت اقتصادی تازه به قدرت رسیده خود ادامه دهد، طبق یک پیشنهاد ۱۰ مادهای که زیربنای مذاکرات با ایالات متحده است.
کارل شاموتا، استراتژیست ارشد بازار در Corpay Currency Research، روز سهشنبه در یادداشتی نوشت: «رژیم حاکم بر ایران (مسلماً) کنترل سیاسی خود را تثبیت کرده و ظرفیت خود را برای به زانو درآوردن بازارهای جهانی نفت و گاز نشان داده است.»
ترامپ، به نوبه خود، طبق پستی در تروث سوشال، پیشنهادهای ایران را «مبنای عملی برای مذاکره» توصیف کرده است.
اکنون چندین تحلیلگر، هرچند با ملاحظات مهم، یک سیستم عوارضگیری بالقوه دائمی برای کشتیهایی که از این آبراه عبور میکنند، میبینند.
تحلیلگران کپلر روز چهارشنبه در یادداشتی نوشتند: «آتشبس، تنگه هرمز را هم به عنوان یک نقطه فشار و هم به عنوان یک مکانیسم چانهزنی تقویت کرده است.»
برای مثال، کپلر پیشنهاد داد که عمان، که بخشی از تنگه هرمز در آبهای سرزمینی آن قرار دارد، میتواند به عنوان یک «واسطه بیطرف و غیرتحریمی» عمل کند که پرداختها را دریافت کرده و سپس سهم توافق شده را به ایران منتقل میکند. رسمی کردن دسترسی پولی به تنگه هرمز میتواند به طور بالقوه به برآورده کردن یکی دیگر از خواستههای اصلی ایران - جبران خسارت اقتصادی ناشی از درگیری - کمک کند.
طبق گزارش شرکت اطلاعات کشتیرانی لویدز لیست، تهران پیش از این در هفتههای اخیر اقدام به دریافت هزینه از کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند، کرده بود و حداقل یک کشتی برای انجام این کار ۲ میلیون دلار هزینه کرده است.
به گفته کپلر، شرکتهای کشتیرانی تجاری و بیمهها احتمالاً هزینههای ترانزیت را «سریعتر از سیاستگذاران» میپذیرند. «برای بخش عمدهای از ظرفیت صادرات خلیج فارس، هیچ مسیر جایگزین معناداری وجود ندارد.»
{$sepehr_key_202628}