به گزارش شهرآرانیوز، هنر به مثابه آینهای عمل میکند که بازتابدهنده واقعیتها و در عین حال، بیانگر عمق احساسات انسانی است. شعر، به عنوان یکی از رساترین اشکال هنری، همواره نقشی کلیدی در ثبت حماسه ها، بیان دردهای مشترک و انتقال پیامهای ماندگار به نسلهای آینده ایفا کرده است. در این میان، شاعران با قلم خود، روایتی از دل تاریخ میسازند که هم مستند است و هم سرشار از احساس.
در همین راستا، به گفتوگو با فاطمه عباسنژاد، شاعر و داستان نویس مشهدی نشستیم تا نگاه او را به شعر جنگ، چگونگی خلق آن و رسالت شاعر در این عرصه جویا شویم.
وی به بیان دیدگاههای خود در خصوص شعر جنگ، نسبت واقعیت و احساس در این حوزه پرداخت.
این شاعر مشهدی معتقد است که شاعران در شرایط بحران جنگ وظیفه «آتش به اختیار» دارند تا با قلم خود در راستای رسالت ادبی خود گام بردارند.
این هنرمند حوزه ادبیات، در خصوص چگونگی سرودن شعر جنگ، بر اهمیت توجه به واقعیت تأکید کرد و گفت: واقعیتهای تاریخی باید ثبت و نباید تحریفی در آن ایجاد شود.
وی افزود: در جنگ تحمیلی اخیر شاهد ابعاد مختلفی از اتفاقات در شهرهای گوناگون بودهایم؛ و شاعر وظیفه دارد که این واقعیتها را با احساسات برآمده از جان خود تلفیق کند تا شعرش برای مردم ملموس و قابل ارتباط باشد.
وی تصریح کرد: شعرها اکثراً بر اساس واقعیت و در قالب احساسی که داریم سروده میشوند، نه صرفاً برای جریحهدار کردن احساسات.
عباسنژاد همچنین به ابعاد ماندگاری شعر جنگ برای نسلهای آینده اشاره کرد و بیان داشت: شاعر باید به همه ابعاد جنگ بپردازد و تکبعدی نباشد.
{$sepehr_key_203083}
کارکردهای شعر جنگ و راز ماندگاری آن
وی با نگاهی آیندهنگرانه، به یکی از مهمترین کارکردهای شعر جنگ اشاره کرد و گفت: شعر جنگ نباید تنها رویدادی گذرا یا بازتابی صرف از یک برهه زمانی باشد، بلکه باید به مثابه یک سند زنده، حامل پیامها، درسها و حماسههای دوران دفاع مقدس برای کسانی باشد که آن روزها را تجربه نکردهاند.
وی گفت: برای دستیابی به این ماندگاری و انتقال مؤثر پیام، شاعر با یک چالش اساسی روبهرو است و آن هم پرهیز از نگاه تکبعدی است. جنگ، پدیدهای پیچیده و چندوجهی است که ابعاد گوناگونی دارد. این ابعاد میتواند شامل ابعاد گوناگونی باشد.
وی ادامه داد: یک بعد آن بعد حماسی و رزم است که شامل شجاعتها، فداکاریها، ایثارگریها و عملیاتهای نظامی رزمندگان است. بعد دیگر آن بعد انسانی و عاطفی است که از جمله میتوان به رنجها، دلتنگیها، فراقها، عشق به وطن و خانواده، امید و ناامیدی، ترس و شجاعت در دل انسانها اشاره کرد.
این شاعر مشهدی به بعد اجتماعی و فرهنگی جنگ اشاره کرد و گفت: تأثیر جنگ بر زندگی روزمره مردم، مقاومت در شهرها، همبستگی اجتماعی، نقش زنان و کودکان، تغییرات فرهنگی و ارزشی از جمله این موارد است.
وی به لزوم پرداختن مقولههایی چون صبر، استقامت، توکل، شهادتطلبی، حفظ ارزشهای دینی و اخلاقی در شرایط سخت جنگ در شعر اشاره کرد و گفت: اگر شاعر تنها بر یک یا دو بعد از این ابعاد تمرکز کند، شعر او ناقص خواهد بود. چنین شعری نمیتواند تصویر کاملی از جنگ ارائه دهد و در نتیجه، تأثیرگذاری آن بر نسلهای آینده نیز محدود خواهد شد.
عباسنژاد با بیان اینکه شاعر باید به همه ابعاد جنگ بپردازد و تکبعدی نباشد بر خلق آثاری جامع، عمیق و چندلایه در اشعار برای ماندگاری تاکید کرد. این رویکرد چندبعدی به شعر جنگ، به نسلهای آینده کمک میکند تا درک غنیتر و واقعیتری از دوران دفاع مقدس پیدا کنند؛ درکی که شامل هم زیباییهای مقاومت و ایثار، و هم تلخیها و دردهای ناشی از جنگ باشد.
وی افزود: این جامعنگری است که به شعر جنگ، قدرت ماندگاری میبخشد و آن را به میراثی ارزشمند برای نسلهای پس از خود تبدیل میکند.
وی معتقد است: این اتفاقات، آگاهی فردی را افزایش داده و به نوعی سازندگی روحی و بالندگی جمعی را به همراه دارد.