حمیده خلیلزاده | شهربانو، زیبایی واژهای کلیشهای است که در ذهن بیشتر ما مساوی با تناسب چهره و اندام است. در حالیکه این کلمه بیشتر از اینکه بسته و وابسته به ظاهر و چیتانپیتان باشد، پیوند سفت و محکمی با سلامتی دارد. سلامتی که در تضاد با بسیاری از کارهایی است که ما بهاصطلاح برای دستیافتن به زیبایی انجامشان میدهیم و با آلودهشدن به این کارها هر روز بیشتر و بیشتر سلامتیمان را به خطر میاندازیم. اگر میپرسید کدام کار و چرا پیازداغ ماجرا را زیاد میکنی، کافی است به تلاش خودتان و دوست و رفقایتان برای گرفتن رژیم و رسیدن به اندام ترکهای توجه بفرمایید. کاری که نه تنها شما را به اندام ایدئال نمیرساند، بلکه در معرض بیماریهای دیگری که خطر جدی برای سلامتیمان دارد هم قرار میدهد. پوکی استخوان یکی از این بیماریهاست.
{$sepehr_key_203884}
این بیماری زیرپوستی عمل میکند
هنوز سی سالتان نشده و فکر میکنید هر چه درد و بلا برای استخوان است برای هشتاد سال به بالاهاست و این است که شما حالا حالاها مشکلی از این بابت نخواهید داشت. بیخبر از اینکه بیماری مرموز پوکی استخوان، چراغ خاموش و زیرپوستی از همین سنوسال میتواند به سراغتان بیاید و در یکی از روزهای میانسالی وقتی دیگر دیر شده است، شکستتان بدهد. همانطور که از اسمش پیداست این بیماری به سراغتان میآید تا با کاهش تراکم و شکنندهترشدن بافت استخوانهایتان، آنها را پوک و توخالی کند. متأسفانه این بیماری دارای علائم نیست و این یعنی که ممکن است شما در ظاهر سالم و سلامت و خوش قدوبالا باشید، اما تراکم استخوانهایتان ذره ذره رو به کاهش باشد. بنا نیست که به خاطرش دردی حس کنید یا مثلا آبریزش بینی بگیرید، نخیر یک روز به خودتان میآیید و میبینید با یک ضربه کوچک یا زمین خوردن ساده یک مشت استخوان دربوداغان و خرد و خاکشیر دارید.
لاغری ممکن است پوکتان کند
بابت خواندن چند خط بالا ترسیدهاید؟ چه خوب! اینها را نوشتیم تا شما حساب کار دستتان بیاید و این موضوع استخوان و پوچبازیهایش را جدی بگیرید. عرض شود خدمتتان ما زنها همینطوری در مقایسه با مردان بیشتر در خطر ابتلا به پوکی استخوان هستیم. یک دلیلش این است که قدوقامت ما از آقایان ظریفتر است و استخوانهای سبکتری داریم. پس باید حواسمان باشد، همین استخوانهای ظریف را با کارهایی مانند رژیم غذایی ناسالم یا لاغری بیش از حد از دست ندهیم. به گفته متخصصان اگر وزن شما ۵۸ کیلوگرم یا کمتر است، استخوانهای شما بیشتر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند. پس اول خودتان را وزن کنید و بعد انواع و اقسام رژیمهای بیپایه و اساس را رها کنید و اگر باز هم نگرانید سری به پزشک بزنید و با اندازهگیری توده بدنیتان بفهمید که در وضعیت خطر هستید یانه؟
بیماریی که زنان را بیشتر دوست دارد
این را هم به خاطر داشته باشید که زنان به طور متوسط تقریبا پنج سال بیشتر از مردان عمر میکنند. با توجه به اینکه هر سال به طور طبیعی ۲ تا ۳ درصد از توده استخوانی خود را از دست میدهید، بنابراین عمر طولانیتر ممکن است شما را در معرض خطر بروز پوکی استخوان و در مرحله بعد شکستگی لگن و دیگر استخوانها قرار دهد. متأسفانه این همه ماجرا نیست. به گفته متخصصان مهمترین عاملی که باعث پوکی استخوان در زنان میشود؛ یائسگی است. در دوران یائسگی و بعد از آن بدن زن هورمونهای استروژن و پروژسترون را کمتر تولید میکند. کاهش سطح استروژن عاملی است که باعث از بین رفتن استخوان در زنان میشود. معمولا زنان بعد از دوران یائسگی بیشتر از ۳۰ درصد تودههای استخوانی را از دست میدهند و دچار شکستگیهای شدیدی در نواحی مختلف بدن میشوند.
اولویت با برگهای سبز است
وقتی حرف رژیم و لاغری میشود، معلوم است که بعد میخواهیم به سراغ خوردوخوراکتان برویم. اگر رژیمی دارید که در آن میزان کلسیم اندک است، باید دوباره خدمتتان عرض کنیم که در وضعیت نامطلوبی هستید. چون استخوانها برای حیات به کلسیم نیاز دارند و این است که وقتی شما کلسیم موردنیاز را بهشان نمیرسانید سرجایشان آرام نمیگیرند. پس با نگاهی به رژیم غذاییتان دریافت کلسیم را در اولویت قرار بدهید و اگر هم نگران هستید با مشورت پزشک از مکمل استفاده کنید. به نظر محققان، زنان در سن پیش و پس از یائسگی لازم است از مکملهای کلسیم استفاده کنند، اما دریافت کلسیم از مواد غذایی بسیار بهتر است. پس خوردن موادغذایی مانند شیر غنیشده، دانههای روغنی، کلم بروکلی و سبزیجاتی را که برگهای سبز سیر دارند، در اولویت قرار دهید؛ چرا که کلسیم بالاتری دارند.
استخوانهایتان را دوست داشته باشید
حتما شنیدهاید که قدیمیها گفتهاند عقل سالم در بدن سالم است. این ضربالمثل اشاره به این حقیقت دارد که اگر آدم بافکر و معقولی باشید حتما به فکر سلامتیتان هم هستید و با قرار دادن ورزش در برنامه روزانهتان خود را از خطر پوکی استخوان نجات میدهید. پیادهروی به عنوان یک ورزش مؤثر بر تراکم استخوان بسیار توصیه شده است. از طرفی انجام فعالیت فیزیکی موجب افزایش تعادل فرد میشود و بدین ترتیب در دوران کهنسالی برای حفظ تعادل فرد بسیار کمککننده است. برای پیشگیری از این بیماری، لازم است در دوران کودکی و نوجوانی بهطور منظم ورزش کنیم و تماس کافی با نور آفتاب داشته باشیم تا بدین ترتیب قبل از رسیدن به پیک تراکم استخوانی در دهه سوم زندگی، ذخیره کافی استخوانی برای خود تهیه کنیم و بدین ترتیب با افزایش سن کمتر در خطر پوکی استخوان قرار بگیریم.
این قسمت را مامانها بخوانند
اگر در دوران بارداری یا شیردهی هستید، باید رژیم غذایی شما سرشار از کلسیم و ویتامین D باشد، زیرا جنین یا نوزاد در حال رشد شما از این مواد مغذی برای تشکیل استخوانهای سالم استفاده میکند. درصورتیکه ویتامینها و مواد معدنی را به اندازه کافی از رژیم غذایی خود دریافت نکنید، بدن کلسیم موردنیاز کودک را از تجزیه استخوانهای شما میگیرد. همین مسئله باعث میشود که بعد از زایمان در اثر کاهش تراکم استخوان، دچار پوکی استخوان شوید.
توصیه ساندویچی برای جلوگیری از پوکی استخوان
برای پیشگیری از پوکی استخوان از رژیم غذایی سالم که تأمینکننده مواد مغذی، چون پتاسیم، منیزیم، فسفر، کلسیم و ویتامین D است، استفاده کنید.
آفتاب بگیرید. تماس مستقیم با نور آفتاب به میزان ۳۰ دقیقه در روز در برنامه روزانه لازم است.
غربالگری پوکی استخوان را از طریق سنجش تراکم ماده معدنی استخوان (BMD) در آغاز سن ۶۵ سالگی توصیه میکنند. اگر دیابت یا بیماری مزمن دیگری دارید باید در سنین پایینتر به سراغ این تست بروید.
از داروهای محافظتکننده استخوان استفاده کنید.
محققان به ارتباطی بین افسردگی و پوکی استخوان دست یافتند. به سلامت روانتان توجه کنید.
{$sepehr_key_203886}