به گزارش شهرآرانیوز؛ دارو، یکی از اساسیترین و حیاتیترین نیازهای انسان است و نقش جداییناپذیری در سلامت و زندگی روزمره دارد. اهمیت این موضوع تا آنجاست که دارو همواره در صدر فهرست اقلام ضروری و راهبردی کشورها قرار میگیرد. نظر به اهمیت این موضوع، بازدیدی سرزده از داروخانههای مشهد داشتیم تا روایتگر مردم و داروخانهداران در شرایط آتشبس باشیم.
تداوم فعالیت شبانهروزیها
اولین مقصد، داروخانهای شبانهروزی در محدوده خیابان صارمی است؛ داروخانهای که به گفته متصدی آن خدمترسانی به مردم را در ایام جنگ بیوقفه انجام داده است. از مسئول داروخانه درباره وضعیت تأمین داروهای موردنیاز مردم سؤال میپرسم. خلاصه شده جوابش از این قرار است که تأمین دارو در ایام جنگ تحمیلی سوم، مشابه دیگرایام ادامه داشته است.
بودونبود برخی داروها
در مراجعه به یکی از داروخانهها، شهروندی پیگیر قرص «ریفاکسیمین ۲۰۰» است. او با توضیحاتی درباره اهمیت این قرص، میگوید: این دارو نیاز اصلی بیماران دارای التهاب روده کوچک مزمن است. بهعبارتدیگر این دارو یک چرکخشک کن با جذب ۹۰ درصدی در روده است و اگر مصرف نکنم، تمام سیستم گوارش از معده تا مثانهام به هم میریزد و از همه بدتر این بیماری مزمن به مرز جنون میرسد.
این شهروند در ادامه گلایهای مطرح میکند: کپسول «دز ۵۵۰» از این دارو بهسختی پیدا میشود. بیشتر داروخانهها، داروی مشابه دیگری دارند که چندان با شرایط بیماری من همخوانی ندارد.
صف ۱۹۰
صحبت شهروندی که به داروخانه مراجعه کرده است، وضعیت سامانه ۱۹۰ است. به گفته او هنگام تماس با سامانه ۱۹۰ بیش از ۴۰ دقیقه در انتظار بوده است تا بتواند استعلام یک دارو را دریافت کند. او تقاضایی دارد: چرا در شرایط جنگی تعداد اپراتورهای سامانه ۱۹۰ افزایش پیدا نمیکند تا مردم با خیال آسودهتر وضعیت داروی خود را پیگیری کنند؟
همراهی داروخانهها با مردم
مقصد بعدی بازدید میدانی ما، داروخانهای در بولوار معلم است. پیرمردی با دستهای لرزان جلوی پیشخوان داروخانه ایستاده است و از متصدی داروخانه یک قطره بینی ساده سزالین میخواهد. این شهروند در ادامه میگوید: دکتر برای خشکی بینی پسرم تجویز کرده است.
با پایان توضیحات شهروند، متصدی میگوید: نداریم.
متصدی داروخانه در ادامه از پیرمرد میخواهد کمی صبر کند.
او بعد از گفتن این جمله تلفن را برمیدارد و با تماس با ۲ داروخانه محدوده، وضعیت موجودی آنان را جویا میشود. درنهایت بعد از تماس روی برگه اسم و آدرس داروخانهای را مینویسد و میگوید: این داروخانه سزالین دارد.
یکی از شهروندان که برای دارو به داروخانهای مراجعه کرده، درباره وضعیت دارو اینطور میگوید: دکتر برای همسرم داروی «ریفاکسیمین۲۰۰» نوشته است. از ۳ داروخانه پرسیدیم، گفتند ندارند.
مرد میانسالی وارد داروخانهای در خیابان آیتا... عبادی میشود و میگوید: قرص «دگزامتازون» دارید؟ داروساز میگوید: نداریم. مرد ادامه میدهد: آمپولش را بدهید. داروساز میگوید: فقط با نسخه.
مقصد بعدی ما داروخانهای در بولوار پیروزی است؛ جایی که به اذعان شهروندان تقریبا موجودی داروهایش بالاست.
مرد کهنسالی با عصا وارد داروخانه میشود و کد رهگیری دارویش را روی برگهای مینویسد. نسخهپیچ میگوید: پدرجان! از نسخه شما «آمیتریپتیلین۱۰» را نداریم. پیرمرد میگوید: این قرص را من ۱۰ سال است که مصرف میکنم، چرا نیست؟ پاسخ پزشک داروخانه مشابه موارد قبلی است: ما نداریم.
مردم نگران کمبود داروهای معمول نباشند
بهدنبال پیگیری این موضوع مسئول رسانه و اطلاعرسانی انجمن داروسازان ایران در پاسخ به کمبودهای برخی اقلام دارویی در قفسههای داروخانهها میگوید: دلایل متعددی سبب کمبودهای مقطعی میشود، اما آنچه با جدیت باید گفت، این است که داروخانهداران در این دوران تمام تلاش خود را انجام خواهند داد تا چنینکمبودهایی برطرف شود.
مرضیه بذرافشان میافزاید: شرکتهای توزیع از نظر ذخایر استراتژیکی دارو در وضعیت مناسبی هستند؛ بنابراین مردم نگران نباشند.
مسئول رسانه و اطلاعرسانی انجمن داروسازان ایران کمبودهایی را که مردم به آن اشاره کردند، اینطور توضیح میدهد: برای دوسه ماه پیشرو داروخانههای ما ذخایر دارویی دارند، بنابراین مردم نگران روزها و ماههای آینده نباشند.
بذرافشان در ادامه به دلایلی برای کمبودهای مقطعی دارو اشاره دارد و میگوید: قیمتگذاری دارو به شیوه درستی نیست و این موضوع سبب میشود که در ادامه تولید به صرفه نباشد. همین چرخه زنجیروار به کمبودهای گاهوبیگاه تبدیل میشود.
او ادامه میدهد: نکته دیگر در رابطه با کمبودهای دارویی، ارز است. عموما تأمین ارز برای کارخانجات تولیدی ما در زمان مناسب خودش اتفاق نمیافتد، نتیجه این میشود که تولیدکننده دارو نتواند مواد اولیه تهیه کند.
مسئول رسانه و اطلاعرسانی انجمن داروسازان ایران به مراحل رسیدن مواد اولیه نیز اشاره دارد و ادامه میدهد: سفارشگذاری مواد اولیه تا تأمین و ورود به کشور، انجام تستهای اولیه و مراحل مختلف گمرک هم روند زمانبری است که عموم مواد اولیه برای ورود به کشور باید طی کنند.
او اضافه میکند: تازمانیکه تخصیص ارز در زمان مناسب خود وجود نداشته باشد، چرخه تولید دارو به صورت مداوم به تعویق میافتد؛ بهعبارتی مواد اولیه در زمان مناسب برای تولید به دست تولیدکننده نمیرسد.
{$sepehr_key_203653}
چالش بیمهها
بذرافشان بیمهها را محور مهم دیگر در کمبودهای مقطعی دارویی بیان میکند و میگوید: یکی دیگر از عوامل تأخیر در حوزه زنجیره تأمین دارو، بیمهها هستند. وقتی بیمهها با دیرکرد ۸ تا ۹ماه بازپرداخت خود را به داروخانهها انجام میدهند، داروخانهها هم بدهی خود را به شرکتهای توزیع دیرتر پرداخت میکنند و در ادامه شرکتهای توزیع مطالبات مربوط به تولیدکنندگان را دیرتر پرداخت میکنند و این چرخه ادامه پیدا میکند.
مسئول رسانه و اطلاعرسانی انجمن داروسازان ایران، قیمتگذاری دستوری را از دیگردلایل کمبودهای گاهوبیگاه برخی اقلام دارویی میداند. او میگوید: دولت برای اینکه پرداخت از جیب بیمار زیاد نشود، قیمتها را پایین نگه میدارد و ازدیگرسو بیمهها نمیتوانند هزینه مربوط به داروها را برای بیماران پرداخت کنند. بهعنوانمثال نوعی از آمپول را بهگونهای قیمتگذاری کرده بودند که اگر پوکه آمپول را با آب هم پر میکردند، گرانتر از قیمت اعلامی میشد. با این شرایط، تولید به صرفه نیست.
بذرافشان تأکید دارد: وقتی تولید بهصرفه نباشد و خطوط تولید تعدیل نیرو داشته باشد، خطوط تولید میخوابد.
کمبود کاذب
او ادامه میدهد: توان مالی همکاران ما که داروخانهها را میچرخانند نیز در تأمین دارو مؤثر است. داروسازان بهدلیل دیرپرداختکردن بیمهها توان خرید دارو برای پرکردن قفسهها را ندارند. وقتی پول نیست، داروساز هم نمیتواند در زمان لازم دارو را بخرد؛ بنابراین یک کمبود کاذب دارو در شبکه دارویی تزریق میشود.