به گزارش شهرآرانیوز؛ در بین حوادث و سوانحی که روزانه سلامت ما را تهدید میکند، زخم برداشتن را باید معمولیترین اتفاقی دانست که بدون استثنا برای همه پیش میآید. البته شدت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است ولی اصل آن تجربهای گریزناپذیر است.
خوشبختانه بسیاری از زخمهایی که ما روزانه برمیداریم حتی نیاز به مراجعه به مراکز درمانی هم ندارند و بهسرعت درمان میشوند ولی برای برخی از آنها باید اقدامات درمانی فوری انجام داد و حتی تا رسیدن نیروهای امدادی برای مهارشان فکری کرد. لازمه آن هم داشتن اطلاعات مناسب درباره این زخمها و روشهای درمانی آنهاست. موضوعی که امروز میخواهیم قدری درباره آن باهم صحبت کنیم.
زخم و نشانههای آن
به آسیب یا پارگی در سطح پوست و بافتهای زیرین آن زخم گفته میشود که میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند بریدگی، کوفتگی، گازگرفتگی، سوختگی یا بیماریهای زمینهای مانند دیابت باشد. زخم با این نشانهها بروز میکند:
- درد و حساسیت
- خونریزی
- قرمزی و تورم
- وجود ترشح یا چرک
- محدودیت در حرکت عضو آسیبدیده
انواع زخم
زخمهای بسته
هیچگونه گسستگی در لایههای پوست مشاهده نمیشود.
- کوفتگی
- کبودی
- هماتوم (خونریزی داخلی)
- لهشدگی
- خونمردگی
زخمهای باز
پوست شکافته میشود و بافت زیرین درمعرض محیط خارجی قرار میگیرد.
- زخمهای ناشی از گازگرفتگی
- ساییدگی
- خراشیدگی
- بریدگی و پارگی
- سوراخشدگی
- زخم نافذ (عمقی)
- زخم پرفوره (بسیار عمقی)
موادمغذی برای سوخترسانی به زخم
درمان زخم بزرگ (پزشکی)
وکیومتراپی
استفاده از سیستم وکیوم برای خارج کردن ترشحات زخم، افزایش گردش خون در ناحیه زخم و کاهش التهاب است.
اکسیژنتراپی
اشباع کردن خون با اکسیژن است که به تحریک تشکیل رگ و ضدعفونی شدن زخم میانجامد.
پانسمان فعال
این پانسمانها ترشحات و عفونت، ایجاد محیط ترمیم بهینه، محافظت از زخم و تسریع روند بهبودی را مدیریت میکنند.
سلول درمانی
استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت خون بیمار برای افزایش سیگنالهای رشد و جایگزینهای پوستی بیومهندسی شده درناحیه زخم است.
زمان مراجعه به پزشک
- عمق زخم بیشتر از ۲ سانتیمتر باشد.
- با فشار مستقیم خونریزی متوقف نشود.
- خونریزی بیشتر از ۲۰ دقیقه ادامه داشتهباشد.
- خونریزی ناشی از تصادف شدید باشد.
- زخم ناشی از لهشدگی، سوختگی شدید یا گازگرفتگی باشد.
- زخم عمیق یا آلوده به خاک باشد و فرد سابقه واکسیناسیون کزاز نداشته باشد.
درمان زخم سطحی (خانگی)
تمیز کردن
شستن زخم با آب ولرم و صابون ملایم برای حذف هرگونه آلودگی یا ذرات خارجی
خشک کردن
خشک کردن زخم به آرامی با یک پارچه تمیز یا گاز استریل
استفاده از آنتیبیوتیک
استفاده از پماد آنتیبیوتیک موضعی برای پیشگیری از عفونت زخم با مشورت پزشک
پوشاندن زخم
پوشاندن زخم با یک باند یا چسب زخم استریل برای جلوگیری از آلودگی محل
تغییر دادن پانسمان
تعویض منظم پانسمان، بهویژه اگر خیس یا کثیف شدهباشد.
نظارت بر نشانههای عفونت
مراقبت بر بروز نشانههایی مانند قرمزی شدید، تورم، گرما، درد افزایش یافته یا ترشح از زخم
مراقبت و استراحت
استراحت و خودداری از انجام فعالیتهایی که به زخم فشار وارد میکند.
تغذیه مناسب
داشتن یک رژیمغذایی مغذی و متعادل و مصرف مقدار کافی آب برای دفع سموم از بدن
پرهیز از دخانیات و الکل
مصرف دخانیات و الکل فرایند بهبودی را کُند میکند و به جریان خون و ترمیم بافت آسیب میرساند.
یک درمان خانگی
عسل بهعلت داشتن خواص آنتیباکتریال، ضدالتهابی و ترمیمکنندگی یک درمان موثر برای زخمها شناخته میشود. البته منظور عسل خام طبیعی و غیرپاستوریزه است.
- محل زخم باید تمیز و خونریزی آن متوقف شدهباشد.
- یک لایه نازک عسل را به آرامی روی زخم گذاشته و با یک گاز استریل یا باند روی آن را بپوشانید.
- پانسمان را باید دستکم روزی یکبار تعویض و محل زخم را تمیز کنید.
- اگر نشانههای عفونت مانند قرمزی افزایش یافت یا گرما یا ترشح از زخم بروز کرد، درمان را باید سریع متوقف و به پزشک مراجعه کنید.
عوارض شایع زخمها
- عفونتهای ساده
- التهاب
- جای زخم
- از دست دادن عملکرد
افراد پرخطر
- کودکان
- سالمندان
- افراد با مقاوت بدنی پایین
- افراد دارای مشاغل خطرناک
تأثیر زمان بر زخمها
زخم حاد
زخمهایی که ناگهانی به بدن وارد میشوند و مدت مشخصی برای درمان آنها وجود دارد، مانند یک خراشیدگی یا بریدگی عمیق.
زخم مزمن
زخمهایی که در یک دوره زمانی و بر اثر یک شرایط خاص بهوجود میآیند و زمان مشخصی برای درمان آنها نمیتوان تعریف کرد، مانند زخم بستر و دیابت.
نشانههای عفونت زخم
- گرم شدن پوست اطراف زخم
- تب بیشتر از ۳۸درجه
- داشتن ترشحات زرد یا سبز
- بوی نامطبوع
- رگههای قرمز روی پوست اطراف زخم
- درد زیاد و تب و لرز
- تهوع و استفراغ
- کاهش عملکرد و توان حرکتی
عوارض زخم عفونت کرده
- سلولیت (عفونت لایههای عمیقتر و بافتهای پوست)
- استئومیلیت (عفونت باکتریایی استخوان)
- سپسیس (ورود عفونت به جریان خون)
- فاشئیت نکروزان (ورم مفاصل نکروزان)
{$sepehr_key_207081}
زخم سوختگی
درمیان زخمها، سوختگیها از همه مهمترند و بهعلت حساسیت زیادی که دارند باید آنها را جدا از همه زخمها دید و درمان کرد. بسته به عمق و شدت آسیب به پوست و بافتهای زیرین این زخمها را میتوان به چندین نوع تقسیم کرد.
سوختگی درجه یک
فقط لایه بیرونی پوست آسیب دیدهاست.
درمان: خنک کردن با آب سرد و استفاده از کرمهای مرطوبکننده و آلوئهورا
سوختگی درجه ۲
لایه دوم پوست نیز آسیب دیدهاست.
درمان: خنک کردن با آب سرد، پوشاندن با پانسمان استریل، مصرف آرامبخش و مراجعه به پزشک
سوختگی درجه ۳
همه لایههای پوست و بافتهای زیرین آسیب دیدهاست.
درمان: نیاز به درمان فوری پزشکی، جراحی، پیوند پوست و مراقبتهای ویژه
سوختگی درجه ۴
عضلات، تاندونها و حتی استخوانها نیز آسیب دیدهاست.
درمان: درمان فوری و اورژانسی، جراحیهای متعدد، پیوند پوست و توانبخشی طولانی مدت
سوختگی الکتریکی
بخشهای درونی آسیب دیدهاست، همراه با نشانههای عصبی یا قلبی
درمان: ارزیابی و درمان فوری پزشکی، مانیتورینگ قلب و جراحی
سوختگی شیمیایی
همه لایههای پوست و بافت زیرین آن آسیب عمیق دیدهاست.
درمان: شستوشوی سریع و کامل با آب، مراجعه به پزشک و استفاده از درمانهای خاص
بهترین پماد برای جای زخم
- سیلیکونی
- عصاره پیاز
- ویتامین
- روغن چای درخت
- عصاره آلوئهورا
- عسل مانوکا
انتخاب پماد باید براساس نوع و محل زخم، میزان بهبود و حساسیتهای پوستی و بامشورت پزشک انجام شود.
*تحدید: به معنای محدوده یا حد و اندازه معین کردن برای چیزی