قدیمی‌ترین شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که قدمت استقرار در سواحل خلیج فارس به هزاره پنجم پیش از میلاد بازمی‌گردد. نام «خلیج فارس» برای نخستین بار در متون و کتیبه‌های دوره هخامنشیان (حدود ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) ثبت شده است. در آن دوران، این دریا با عنوان «دریای پارس» یا «Sinus Persicus» شناخته می‌شد. جغرافی‌دانان یونانی مانند هکاتئوس نیز در قرن پنجم پیش از میلاد از آن با همین نام یاد کرده‌اند. دلیل انتخاب "روز ملی خلیج فارس" (۱۰ اردیبهشت) به واقعه‌ای تاریخی در سال ۱۶۲۲ میلادی (۱۰۰۱ شمسی)، حدود ۴۰۴ سال قبل بازمی‌گردد. در این روز، نیرو‌های ایرانی به فرماندهی امامقلی خان تحت فرمان شاه عباس صفوی، پرتغالی‌ها را از تنگه هرمز بیرون راندند و امنیت و حاکمیت ایران بر این پهنه آبی را برای همیشه تثبیت کردند. علاوه بر پیشینه تاریخی، خلیج فارس امروز به عنوان انرژی‌گاه جهان شناخته می‌شود. حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز (تقریبا یک‌پنجم نیاز جهانی) از طریق این خلیج و تنگه هرمز منتقل می‌شود. خلیج فارس، این آبراه استراتژیک، پیوندی ناگسستنی با هویت و تمدن ایرانی دارد؛ و ما اهالی خلیج همیشه فارس هزاران سال است که رو به آن ایستاده‌ایم و تاریخ را ساخته‌ایم و آن را نظاره کرده‌ایم.