اروپا چگونه می‌تواند از لحاظ نظامی خود را از آمریکا رها کند؟

شهرآرانیوز؛ پیشنهاد اروپا که توسط مؤسسه کیل برای اقتصاد جهانی منتشر شده و مورد حمایت چهره‌های برجسته دفاعی آلمان مانند رنه اوبرمان و تام اندرز قرار گرفته، تخمین می‌زند که دستیابی به این هدف مستلزم حدود ۵۰۰ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری اضافی است. این مبلغ تنها حدود ۱۰ درصد افزایش نسبت به برنامه‌های فعلی هزینه‌های دفاعی اعضای اروپایی ناتو را نشان می‌دهد.

این گزارش در زمانی منتشر می‌شود که نگرانی فزاینده‌ای در میان رهبران اروپایی نسبت به قابل‌اعتماد بودن ایالات متحده به عنوان ضامن اصلی امنیت اروپا وجود دارد. دونالد ترامپ بار‌ها تعهد آمریکا به بند ۵ دفاع دسته‌جمعی ناتو را زیر سوال برده و تمرکز و منابع نظامی را به سمت مقابله با چین در منطقه هند-آرام سوق داده است. این تحولات، ترس از این را که اروپا دیگر نتواند تا ابد به حفاظت نظامی آمریکا وابسته باشد، تشدید کرده است.

موانع و ضرورت‌ها

وابستگی اروپا به ایالات متحده ناشی از کمبود پول یا توانایی تکنولوژیک نیست، بلکه به دلیل تردید‌های سیاسی و تصمیم‌گیری‌های پراکنده است. به گفته تام اندرز، مانع واقعی تمایل دولت‌های اروپایی برای اقدام جمعی و اجرای سریع اصلاحات دفاعی است. رنه اوبرمان نیز به طور مشابه اظهار داشت که حاکمیت واقعی اروپا مستلزم توانایی دفاع مستقل از خود است، به جای آنکه به قدرت‌های خارجی تکیه کند.

این گزارش ده اولویت اصلی برای ایجاد توانمندی‌های نظامی خودمختار اروپا را تشریح می‌کند. از جمله مهم‌ترین پیشنهادها، توسعه یک سیستم موشک دقیق دوربرد اروپایی قابل مقایسه با سیستم تاماهاک آمریکا است. این سند همچنین بر نیاز اروپا به ایجاد ساختار‌های مستقل فرماندهی و کنترل، سیستم‌های اطلاعاتی، ماهواره‌های مخابراتی، شبکه‌های پدافند هوایی یکپارچه و هواپیما‌های ترابری سنگین برای جابجایی نیرو‌ها و تجهیزات بدون پشتیبانی آمریکا تأکید دارد.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اروپا در حال حاضر در تمام طول «زنجیره کشتار» عملیات نظامی به ایالات متحده وابسته است. نیرو‌های اروپایی به شدت به نرم‌افزارها، سیستم‌های هدف‌گیری، زیرساخت‌های ارتباطی و تأیید عملیاتی آمریکا متکی هستند.

{$sepehr_key_211348}

چالش هزینه‌ها و ناهماهنگی صنعتی

برای دهه‌ها، کشور‌های اروپایی در حالی که هزینه‌های نسبتاً کمتری برای دفاع می‌کردند، به شدت برای امنیت خود به واشینگتن وابسته بودند. در ده سال گذشته، نزدیک به ۷۰ درصد از کل هزینه‌های دفاعی ناتو توسط ایالات متحده تأمین شده است. اگرچه چندین رئیس‌جمهور آمریکا به متحدان اروپایی هشدار دادند که مشارکت نظامی خود را افزایش دهند، بسیاری از دولت‌ها همچنان از آنچه منتقدان «سواری مجانی» زیر چتر امنیتی آمریکا توصیف می‌کنند، بهره می‌بردند.

جنگ در اوکراین و فشار‌های ترامپ بر متحدان ناتو، اکنون کشور‌های اروپایی و کانادا را سوق داده است تا هزینه‌های دفاعی خود را به سمت ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) افزایش دهند. با این حال، گزارش تأکید می‌کند که صرفاً خرج کردن پول بیشتر، ضعف‌های استراتژیک اروپا را حل نخواهد کرد. در عوض، نویسندگان این طرح خواستار اصلاحات گسترده در خرید‌های دفاعی، همکاری‌های صنعتی و هماهنگی نظامی هستند.

مشکلات ساختاری موجود

پراکندگی صنایع: ارتش‌های اروپایی در حال حاضر از ۱۴ مدل مختلف تانک و ۱۵ نوع هواپیمای جنگنده، در کنار سیستم‌های فرماندهی ناسازگار استفاده می‌کنند.

عدم استانداردسازی: این موضوع باعث افزایش هزینه‌ها و جلوگیری از «صرفه‌جویی به مقیاس» مورد نیاز برای تولید دفاعی کارآمد می‌شود.

راهکار‌ها و چشم‌انداز اقتصادی

برای حل این مشکل، گزارش پیشنهاد یک تلاش به سبک «پروژه منهتن» را می‌دهد که مستلزم همکاری بی‌سابقه میان متحدان اروپایی برای تسریع ادغام دفاعی است. همچنین توصیه می‌کند که یک «ائتلاف کشور‌های مایل» (Coalition of the Willing) جدید ایجاد شود. به جای اینکه هر کشور تلاش کند تمام توانمندی‌ها را به طور مستقل توسعه دهد، گروه‌هایی از کشور‌ها بر حوزه‌های استراتژیک خاص تمرکز کنند:

به گفته این گزارش، همکاری نزدیک‌تر می‌تواند علاوه بر مزایای نظامی، منافع اقتصادی قوی نیز به همراه داشته باشد. نویسندگان تخمین می‌زنند که هر یورو سرمایه‌گذاری شده در فناوری‌های دفاعی پیشرفته مانند نرم‌افزار، هوش مصنوعی و سیستم‌های فضایی می‌تواند تا ۱.۵۰ یورو بازده اقتصادی ایجاد کند. موریتس شولاریک استدلال می‌کند که سرمایه‌گذاری دفاعی نباید تنها به عنوان هزینه نظامی، بلکه باید به عنوان شکلی از سیاست تکنولوژیک و صنعتی نگریسته شود که رقابت‌پذیری اقتصادی را تقویت می‌کند.

در نهایت، کارشناسان معتقدند که اگر دولت‌ها سریع عمل کنند، بسیاری از شکاف‌های توانمندی اروپا می‌تواند تا پیش از پایان دهه جاری میلادی پر شود. این گزارش به نوآوری‌های زمان جنگ اوکراین به عنوان مدرکی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد نوسازی سریع نظامی زمانی که دولت‌ها اهداف و اولویت‌های تکنولوژیک روشنی را تعریف کنند، امکان‌پذیر است. برخی پروژه‌ها از جمله ابتکار مشترک بریتانیا و آلمان برای توسعه یک موشک هایپرسونیک با برد حدود ۲۰۰۰ کیلومتر هم‌اکنون در جریان است.