در تاریخ فوتبال ایران، جام جهانی همیشه صحنهای کوتاه، اما تعیینکننده برای دروازهبانها بوده است؛ جایی که یک اشتباه میتواند سالها در حافظهها بماند و یک مهار، تا همیشه به اسطوره تبدیل شود. از ناصر حجازی تا احمدرضا عابدزاده و حالا علیرضا بیرانوند، دروازهبانهای ایران هر کدام سهمی از این روایت تلخ و باشکوه داشتهاند؛ روایتی که حالا بیرانوند در آستانه تبدیل شدن به ماندگارترین چهره آن قرار گرفته است.
{$sepehr_key_211510}
بیرانوند اگر در جام جهانی آینده هم در ترکیب اصلی قرار بگیرد، به رکوردی خواهد رسید که شاید تا سالها دستنیافتنی بماند؛ سه دوره حضور متوالی بهعنوان دروازهبان اصلی تیم ملی. رکوردی که فقط محصول کیفیت فنی نیست؛ بلکه نتیجه دوام، ثبات، شخصیت و توان بقا در یکی از بیرحمترین پستهای فوتبال است. او همین حالا هم با ثبت کلینشیت، مهار پنالتی کریستیانو رونالدو و کمترین میانگین گل خورده میان گلرهای ایرانی جام جهانی، جایگاه ویژهای در تاریخ فوتبال ایران دارد.
اما در کنار این رکوردها، حسرتی قدیمی هم وجود دارد؛ حسرت نسلی که خیلی زود آمد و خیلی زود فرصتهایش تمام شد. ناصر حجازی و احمدرضا عابدزاده شاید در دورهای زندگی کردند که فوتبال ایران کمتر از امروز به جام جهانی میرسید و فرصت خودنمایی برای ستارهها محدودتر بود. حجازی فقط سه مسابقه فرصت داشت تا عظمت خودش را نشان دهد؛ همان عقابی که با وجود دریافت چند گل، هنوز واکنشهایش مقابل هلند و پرو در حافظه فوتبال ایران زنده است. در روزگاری که اختلاف فوتبال آسیا و اروپا از زمین تا آسمان بود، او با شجاعت در برابر بهترین مهاجمان دنیا ایستاد.
عابدزاده هم قربانی همان محدودیت تاریخی شد. مصدومیت پیش از جام جهانی ۱۹۹۸ بخشی از فرصت درخشش او را گرفت؛ در حالی که اگر فوتبال ایران مانند امروز حضورهای متوالی در جام جهانی را تجربه میکرد، شاید تعداد بازیها و رکوردهای او شکل دیگری پیدا میکرد. با این حال هنوز هم تصویر فریادها، کاریزما و واکنشهایش بخشی از حافظه جمعی فوتبال ایران است.
شاید تفاوت بزرگ بیرانوند با نسلهای قبل، در همین تداوم باشد؛ نسلی که حالا بیشتر به جام جهانی میرسد، بیشتر دیده میشود و فرصت بیشتری برای ساختن تاریخ دارد. اما این واقعیت چیزی از ارزش حجازی و عابدزاده کم نمیکند. آنها متعلق به دورانی بودند که فرصت کم بود، اما محبوبیت بیانتها. عقابهایی که مردم دوست داشتند بیشتر ببینندشان، بیشتر از آنها لذت ببرند و بیشتر به آنها افتخار کنند.
امروز بیرانوند در آستانه ثبت رکوردی تاریخی ایستاده؛ رکوردی که شاید سالها کسی به آن نرسد. اما تاریخ دروازهبانی فوتبال ایران فقط با عدد و آمار نوشته نمیشود. بخشی از این تاریخ، با حسرت تماشای کمترِ اسطورههایی نوشته شده که اگر زمانه با آنها مهربانتر بود، شاید امروز روایت جام جهانی برای فوتبال ایران شکل دیگری داشت.
{$sepehr_key_211509}