به گزارش شهرآرانیوز، مرضیه وحید دستجردی در همایش روز ملی جمعیت که همزمان با سالروز ابلاغ سیاستهای کلی جمعیت برگزار شد، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید، حضرت آیتالله خامنهای و شهدای جبهه مقاومت و سلامت، به تشریح ابعاد بحرانی ناترازی جمعیتی پرداخت.
وی درباره طرح «کارت امید مادر»، اظهار کرد: این طرح که از فروردین ۱۴۰۵ آغاز شد، با استقبال بسیار خوبی روبهرو شده است. بر اساس آمار تا ۱۵ اردیبهشت، بیش از ۷۵ درصد مادران واجد شرایط از این کارت برای تأمین نیازهای نوزادان و خدمات درمانی استفاده کردهاند.
رئیس ستاد ملی جمعیت با یادآوری سیاستهای کلی ابلاغی در ۳۰ اردیبهشتماه، بر ضرورت ارتقای نرخ باروری به بالای سطح جانشینی، رفع موانع ازدواج و توانمندسازی جمعیت در سن کار تأکید کرد و افزود: اگرچه این سیاستها نقشه راه را مشخص کردهاند، اما در اجرای قانون همچنان با چالشهای جدی روبهرو هستیم. متأسفانه در قوانین موجود به موضوعاتی نظیر حمایت از مجردان در سن باروری، فاصله میان فرزندان که اکنون به حدود ۵ سال رسیده و پدیده مهاجرت گسترده از روستا به شهر و تبعات سالمندی نیروی کار بهدرستی پرداخته نشده است.
وی با ارائه آماری مقایسهای تصریح کرد: بالاترین میزان ازدواج در کشور مربوط به سال ۱۳۸۹ بود، اما در سال ۱۴۰۴ تعداد ازدواجها به ۴۳۱ هزار مورد کاهش یافت که نشاندهنده افت ۵۰ درصدی نسبت به دوران اوج است.
وحید دستجردی افزود: این کاهش ازدواج مستقیم بر میزان فرزندآوری اثر گذاشته است؛ بهطوری که در سال ۱۴۰۴ با وجود امیدواریها برای عبور از سایه جنگ، تنها ۸۹۲ هزار ولادت ثبت شد که روندی نزولی را نشان میدهد.
{$sepehr_key_214238}
بحران دیرازدواجی در کشور
وحید دستجردی، نرخ باروری فعلی را ۱.۳۵ اعلام کرد و هشدار داد: بر اساس پیشبینیهای بینالمللی، اگر این روند اصلاح نشود، جمعیت ایران در ۷۵ سال آینده به ۳۱ میلیون نفر سقوط خواهد کرد و در عمل بدون هیچ جنگی از صحنه سیاسی جهان حذف خواهیم شد. در مقابل، اگر بتوانیم به نرخ جایگزینی برسیم، ظرفیت عبور از مرز ۱۰۰ میلیون جمعیت را داریم.
وی، پدیده «دیرازدواجی» را یکی از ریشههای اصلی این بحران دانست و افزود: در سال ۱۴۰۴ میانگین سن ازدواج زنان به ۲۴.۱ و مردان به ۲۸.۲ سال رسیده است که این تأخیر، فرصت فرزندآوری را بهشدت محدود میکند.
رئیس ستاد ملی جمعیت با تحلیل آمار ولادتها بر حسب مرتبه فرزند گفت: در سال ۱۴۰۴ سهم فرزندان اول با کاهش بیش از ۲۸ هزار موردی نسبت به سال قبل مواجه شد همچنین در فرزندان سوم و چهارم نیز شاهد کاهش چشمگیر آمار بودیم؛ این در حالی است که ۷۲ درصد ولادتها مربوط به فرزند اول و دوم است و تجربه جهانی نشان میدهد این دو مرتبه، نقش کلیدی در نرخ باروری کلی ایفا میکنند.
موانع اقتصادی و ضرورت محیطهای «دوستدار کودک»
وی با استناد به پیمایشهای انجامشده اظهار کرد: ۷۵ درصد خانوادهها موانع اقتصادی را عامل اصلی عدم تمایل به فرزندآوری عنوان کردهاند. با این حال، میانگین تعداد فرزند ایدهآل در ذهن خانوادههای ایرانی ۲.۵ فرزند است، اما واقعیت جامعه به دلیل نبود حمایتهای کافی بسیار کمتر از این رقم است.
وحید دستجردی بر لزوم استفاده از ابزار هنر در کنار مشوقهای مالی تأکید کرد و افزود: نبود مهدکودک در ادارات، فقدان کمکهزینههای مؤثر و نبود محیطهای دوستدار فرزند، از موانع بزرگ پیش روی مادران شاغل است.
انتقاد از دستگاههای اجرایی و ارسال پروندهها به بازرسی کل کشور
رئیس ستاد ملی جمعیت با اشاره به نامههای واصله از بانوان شاغل در استانهای مختلف، از همکاری نکردن بسیاری از دستگاهها در اجرای قانون جوانی جمعیت گلایه کرد و گفت: گزارشهای متعددی دریافت کردهایم که نشان میدهد دستگاههای اجرایی در زمینههایی مانند مرخصی زایمان، دورکاری مادران باردار، ایجاد مهدکودک و پرداخت حق اولاد همکاری لازم را ندارند. من این نامهها و مستندات تخلف را به سازمان بازرسی کل کشور ارسال کردهام و ستاد ملی جمعیت در پیگیری حقوق مادران و اجرای بخشهای حمایتی قانون کاملاً جدی است.
وحید دستجردی گفت: ایجاد خوابگاههای متأهلی، محلهمحوری و تقویت رویکرد مسجدمحوری از دیگر راهکارهایی است که باید به طور جدی در دستورکار قرار گیرد.
منبع: ایرنا
{$sepehr_key_214326}