به گزارش شهرآرانیوز؛ مهدی زارع، استاد دانشگاه و کارشناس زمینشناسی، با اشاره به وقوع پدیده «سوپر النینو» در سال ۲۰۲۶ هشدار داد: «بر اساس الگوهای تاریخی، احتمال افزایش بارشهای سیلآسا و وقوع سیلابهای مخرب در پاییز و زمستان ۱۴۰۵ در ایران بالاست.»
سوپر النینو چیست و چرا اینقدر ترسناک است؟
زارع در توضیح این پدیده گفت: النینو فاز گرم یک چرخه اقلیمی بزرگتر به نام انسو است. در این حالت، بادهای تجارتی روی اقیانوس آرام ضعیف میشوند و آبهای گرم سطح اقیانوس که معمولاً به سمت غرب (آسیا و استرالیا) حرکت میکردند، به سمت شرق یعنی سواحل آمریکای جنوبی بازمیگردند.
{$sepehr_key_217799}
او افزود: «سوپر النینو»، اما یک النینوی بسیار قوی است که در آن، دمای اقیانوس آرام حداقل ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از حد متوسط افزایش مییابد و برخی مطالعات حتی این آستانه را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۴ درجه سانتیگراد پیشبینی میکنند.
۱۴۹ سال پیش چه فاجعهای رخ داد؟
این زمینشناس با اشاره به سابقه تاریخی این پدیده تصریح کرد: «سوپر النینوی قبلی حدود ۱۴۹ سال پیش، در سالهای ۱۸۷۷-۱۸۷۸ رخ داد. این النینو چنان قدرتمند بود که باعث خشکسالیهای مهیب و قحطیهای بزرگ در هند، چین، برزیل و آفریقا شد و تلفات انسانی گستردهای به بار آورد. دمای سطح آب در شرق استوایی اقیانوس آرام به شدت افزایش یافت.»
وی با بیان اینکه النینو معمولاً هر ۵ تا ۶ سال یکبار رخ میدهد، تأکید کرد: «سوپر النینو پدیدهای کمتکرارتر است که در صورت وقوع، تأثیرات شدیدتری بر منطقه دارد.»
ایران چقدر آسیب میبیند؟
زارع با اشاره به تأثیرپذیری ایران از این پدیده گفت: ایران در گذشته نیز از الگوهای دورپیوندی انسو تأثیر پذیرفته است. النینوهای سالهای ۱۹۹۷-۱۹۹۸ و ۲۰۱۵-۲۰۱۶ اثرهای ملموسی بر کشور داشتند و در آن سالها، میانگین بارشهای پاییز و اوایل زمستان در ایران معمولاً نرمال تا بیش از حد نرمال بوده است.
او هشدار داد: «این احتمال جدی است که النینوی امسال با تغییر رفتار بارشها به سمت رفتارهای فرین همراه باشد، به نحوی که حجم زیادی از باران در مدت زمان کوتاهی ببارد.» به گفته وی، استانهای جنوبی، خوزستان و سواحل دریای عمان و خلیج فارس بیشترین خطر را دارند و ممکن است شاهد سیلابهای ناگهانی و مخرب باشند.
چه فجایعی در کمین است؟
این کارشناس زمینشناسی با برشمردن مخاطرات احتمالی هشدار داد: «سیلابهای شهری و روستایی، آبگرفتگی معابر، تخریب پلها، جادهها و منازل مسکونی در مسیر مسیلها قابل انتظار است. همچنین نابودی محصولات آماده برداشت در پاییز به دلیل تگرگ یا سیل، و پر شدن ناگهانی و مدیریتنشده مخازن سدها که ممکن است به باز کردن دریچهها و سیلابی شدن پاییندست منجر شود، از دیگر خطرات است.»
او همچنین به احتمال آسیب به شبکههای انتقال برق، گاز و آب آشامیدنی در اثر زمینلغزش یا آبگرفتگی اشاره کرد و گفت: «مشابه آنچه در فروردین ۱۳۹۸ و مرداد ۱۴۰۱ رخ داد، ممکن است تکرار شود.»
چه باید کرد؟
زارع در پایان، راهکارهایی برای مقابله با این بحران ارائه کرد و از مسئولان خواست: «لایروبی فوری رودخانهها، کانالهای شهری و مسیلها قبل از آغاز بارشها، تنظیم ظرفیت سدها برای پذیرش سیلابهای ناگهانی بدون ایجاد خطر برای پاییندست، و پایش دقیق هواشناسی و اطلاعرسانی بهموقع به کشاورزان، عشایر و ساکنان مناطق در معرض خطر ضروری است.»
او همچنین از هلالاحمر و شهرداریها خواست با ذخیرهسازی تجهیزات امدادی و ماشینآلات سنگین در نقاط کلیدی، برای سیلابهای احتمالی آماده باشند.
زارع به شهروندان نیز توصیه کرد: «از استقرار در حاشیه رودخانهها و پرهیز جدی از چادر زدن و تردد در بستر رودخانهها و مسیلها خودداری کنید. کشاورزان هم با هماهنگی جهاد کشاورزی برای برداشت بهموقع محصولات و عایقبندی انبارها اقدام کنند.»
منبع: فارس
{$sepehr_key_217798}