به گزارش شهرآرانیوز، جنگ ایران و بسته شدن این آبراه حیاتی - که تقریبا یک پنجم نفت و گاز جهان قبل از درگیری از طریق آن جریان داشت - تولید اوپک را به شدت کاهش داده و مرکز ثقل صنعت را از خاورمیانه دور کرده است. گزینههای ریاض برای مقابله با این تغییرات محدود است.
هنوز مشخص نیست که تنگه هرمز چه زمانی بازگشایی خواهد شد یا شرایط آن چگونه خواهد بود. در حالی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اصرار دارد که تردد از طریق این آبراه باید به حالت عادی قبل از جنگ بازگردد، ایران مصمم است تا حدودی کنترل خود را حفظ کند و این نشان میدهد که هرگونه بهبودی محتاطانه، مورد مناقشه و پر فراز و نشیب خواهد بود.
با این حال، در بحبوحه این عدم قطعیت، یک نتیجه تقریباً اجتنابناپذیر به نظر میرسد: عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عراق و ایران همگی به دنبال به حداکثر رساندن صادرات نفت برای پر کردن شکافهای مالی عظیم ایجاد شده توسط این درگیری خواهند بود.
طبق محاسبات ROI، از دست دادن تقریبً ۱۳ میلیون بشکه در روز از صادرات خاورمیانه - حدود ۱۳٪ از عرضه جهانی - از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، بیش از ۸۰ میلیارد دلار درآمد از دست رفته را نشان میدهد.
خسارت به زیرساختهای انرژی، از جمله پالایشگاهها، تاسیسات ذخیرهسازی، تانکرها و کارخانههای گاز طبیعی مایع، به دهها میلیارد دلار میرسد.
با توجه به تقاضای انباشته شده از سوی واردکنندگان عمده انرژی، به ویژه در آسیا، انگیزهها برای اقدام سریع بسیار زیاد خواهد بود.
دولتها و پالایشگاههای آسیایی در طول درگیری، مصرف را به شدت کاهش داده و موجودیها را کاهش دادهاند. بسیاری احتمالا مشتاق بازسازی ذخایر خواهند بود.
با این حال، بعید است که عرضه و تقاضا به طور هماهنگ بهبود یابند.
اول از همه، ممکن است ماهها طول بکشد تا تولیدکنندگان خاورمیانه بخش عمدهای از تقریبا ۱۱ میلیون بشکه در روز تولید تعطیل شده را از سر بگیرند. همچنین مشخص نیست که چه مقدار از تقاضا واقعا از بین رفته و چه مقدار به سادگی به تعویق افتاده است. اگر نگرانیهای ژئوپلیتیکی مداوم را هم اضافه کنیم، نتیجه احتمالی یک بازگشت ناهموار و متوقفشونده خواهد بود که زنجیرههای تامین را تحت فشار قرار میدهد و نوسانات جدیدی را به قیمت نفت وارد میکند.
از نظر تاریخی، چنین شرایطی به نقاط قوت اوپک ضربه زده است. این گروه و متحدانش، از جمله روسیه، بارها در بحرانهای گذشته با تنظیم تولید، برای تثبیت بازارها مداخله کردهاند. یک نمونه بارز، همهگیری کووید-۱۹ است، زمانی که کاهشهای هماهنگ و افزایشهای بعدی به هدایت قیمتها در نوسانات شدید کمک کرد.
با این حال، این بار، به نظر میرسد که این کارتل توانایی بسیار کمتری برای ایفای این نقش دارد.
{$sepehr_key_220314}
اوپکی آسیبدیده
جنگ، اوپک را ضعیف و چندپاره کرده است. طبق دادههای اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، تولید آن در ماه آوریل از ۳۱ میلیون بشکه در روز در فوریه به ۲۰ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. سهم اوپک از تولید جهانی به پایینترین حد خود یعنی حدود ۲۲ درصد رسیده است.
از این هم مخربتر، تصمیم امارات متحده عربی در ماه آوریل برای خروج از این گروه و دنبال کردن استراتژی رشد تولید خود بود که ضربه قابل توجهی به انسجام اوپک و اقتدار عربستان وارد کرد.
ناتوانی روسیه در افزایش صادرات و ایفای نقش به عنوان یک تامینکننده متغیر در اتحاد گستردهتر اوپک پلاس به دلیل حملات مکرر پهپادهای اوکراینی به زیرساختهای انرژی آن، که بخشی از کمپین کیف برای تضعیف اقتصاد جنگی مسکو بود، این فشار را تشدید کرده است.
در این شرایط، بازگشایی تنگه هرمز میتواند ریاض را در موقعیت نامناسبی قرار دهد. اعضای اوپک که تشنه درآمد هستند، احتمالاً به شدت برای سهم بازار رقابت خواهند کرد و بشکههای بیشتری را به بازار عرضه میکنند و فشار سنگینی را بر قیمتها وارد میکنند. ریاض برای متقاعد کردن آنها برای مهار تولید به منظور افزایش قیمتها تلاش خواهد کرد.
اقدامات خود عربستان سعودی در زمان جنگ ممکن است اهرم فشار آن را بیشتر تضعیف کند. ریاض با منحرف کردن بیش از ۶۰ درصد از صادرات خود از طریق دریای سرخ، توانست از افزایش قیمت در طول درگیری بهره ببرد. این امر، متقاعد کردن تولیدکنندگانی مانند عراق و کویت، که مسیرهای صادراتی جایگزین کمی داشتند یا اصلا نداشتند، برای محدود کردن تولید پس از بازگشت کامل دسترسی، را برای پادشاهی دشوارتر خواهد کرد.
سیاستهای اخیر اوپک، جهت حرکت را تقویت میکند. روز یکشنبه، این گروه با چهارمین افزایش تولید ماهانه متوالی موافقت کرد.
با سرعت فعلی، اوپک پلاس در مسیر لغو کامل، حداقل روی کاغذ، کاهش ۱.۶۵ میلیون بشکهای روزانه توافق شده در سال ۲۰۲۳ تا سپتامبر است.
جادهای ناهموار به سوی عرضه بیش از حد
مطمئنا، هرگونه بازگشت عرضه فوری نخواهد بود. با این حال، موازنه خطرات به شدت به سمت عرضه بیش از حد است.
به گفته خورخه لئون، تحلیلگر ریستاد انرژی، بازگشت بشکههای اوپک در کنار تولید بالای پایدار از سوی کشورهایی از جمله ایالات متحده، برزیل و ونزوئلا میتواند بازار جهانی را در ماههای پس از بازگشایی کامل تنگه هرمز با مازاد حدود ۵ میلیون بشکه در روز مواجه کند.
نکته مهم این است که تولیدکنندگان خارج از خلیج فارس، از جمله برخی از اعضای اوپک، موقعیت خود در بازار را در طول بحران تثبیت کردهاند. این امر باید بازپسگیری سهم از دست رفته تولیدکنندگان خلیج فارس را بدون قیمتگذاری تهاجمی دشوارتر کند.
در طول دههها، این گروه تولیدکننده تمایل خود را برای شرکت در جنگهای قیمتی دردناک نشان داده است. اما شروع چنین جنگی اکنون، پس از مخربترین شوک عرضه در دهههای اخیر، خطر از کنترل خارج شدن و تسریع پایان دوران اوپک را به همراه دارد.
{$sepehr_key_220315}