به گزارش شهرآرانیوز؛ حلیمه عنایت با تاکید بر محوریت خانواده در حیات جامعه، اظهار کرد: حیات هر جامعه و بهویژه جامعه ما با مرکزیت خانواده سروسامان مییابد و برای دستیابی به فهم و درکی درست از مسائل اجتماعی، ناگزیر از شناخت دقیق جریانهایی هستیم که در درون خانوادهها میگذرد، چرا که بدون شناخت جایگاه خانواده، حل مشکلات جامعه ممکن نخواهد بود.
حلیمه عنایت افزود: ویژگی ذاتی هر نهاد اجتماعی، تغییر و پویایی مستمر است و نهاد خانواده نیز در مسیر این تغییرات اجتماعی قرار گرفته و حتی پیشگام و پیشتاز در این تحولات محسوب میشود.
عنایت با اشاره به رابطه متقابل نهادها تصریح کرد: هر اتفاقی در یک نهاد، تاثیرات مثبت یا منفی خود را در سایر نهادها بر جای میگذارد و به عنوان نمونه، بحرانها و شرایط اقتصادی جامعه، بر نهاد خانواده، نظام آموزشی، سیاست و حکمرانی اثرگذار است.
خانواده منشا تحولات است
رئیس مرکز مطالعات زنان دانشگاه شیراز اظهار کرد: خانواده صرفا تابعی از شرایط نیست، بلکه خود منشا تحولات است، اما به دلیل نداشتن تریبون عمومی، برخلاف سایر نهادهایی که به منابع قدرت و بلندگوها متصل هستند، نمیتواند ادعای پیشگامی خود را مطرح کند؛ از این رو خانواده را باید یک کنشگر خلاق و پیشگام در تحولات اجتماعی دانست که در عین حال با چالشهای متعددی روبروست.
عنایت در ادامه با اشاره به تفاوت دیدگاه متخصصان در رتبهبندی چالشهای خانواده، مهمترین چالش کنونی را بیمعنایی خانواده خواند که میتوان آن را با مفاهیمی نظیر مشکل هویتی یا ارتباطی نیز همسنگ دانست و هشدار داد که اگر این چالش به درستی دیده، مطالعه و سازماندهی نشود، به بحرانی تبدیل خواهد شد که پیامدهای اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی گستردهای را به دنبال دارد.
{$sepehr_key_226072}
وی افزود: نمود بارز این بیمعنایی، در معضل گفتوگو نکردن و کمحرفی در درون خانوادهها بروز یافته است که این عدم گفتوگو در ابعاد مختلف بیننسلی، بینجنسیتی و بینفردی مشاهده میشود و در صورت وقوع نیز، به دلیل فقدان مهارتهای لازم، اغلب به دعوا و خشونت منجر میگردد.
گسست نسلی؛ چالش فراتر از لجبازی
رئیس مرکز مطالعات زنان دانشگاه شیراز با اشاره به تقابل میان والدین و فرزندان در اکثریت خانوادهها، فارغ از هر گرایش و تمایل سیاسی، گفت: نسل جدید هر مشکلی را از چشم والدین خود میبیند و رویکرد موعظه و نصیحتگونه والدین دیگر در برابر این نسل کارساز نیست، چرا که فرزندان، نسل والدین را قبول ندارند و این تقابل و ناتوانی در حل آن، سهم بزرگی از چالش بیمعنایی خانواده را تشکیل میدهد.
گسست نسلی و طلاق عاطفی؛ چالشهای بزرگ خانواده
وی با اشاره به وجود شکاف عمیق میان نسلها، اظهار کرد: تفاوت در نگرش میان والدین و فرزندان که ناشی از شرایط اجتماعی است، فراتر از یک اختلاف طبیعی بوده و به یک گسست جدی در جامعه تبدیل شده است.
استاد بخش جامعهشناسی دانشگاه شیراز با اشاره به چالش حقوق والدین، از وجود یک گسست نسلی سخن گفت و افزود: بزرگنمایی بیجای نیازهای نسل جوان، منجر به نادیده گرفته شدن جایگاه و حقوق والدین در خانواده شده است.
عنایت همچنین با پرداختن به حوزه آموزش، تاکید کرد: نبود مهارتهای گفتوگو و جایگزینی آن با تهاجم و خشونت، از مشکلات جدی خانوادههاست؛ محدودیتهای آموزشی و خودداری از پاسخگویی صحیح به پرسشهای فرزندان، باعث شده است تا کودکان برای کسب دانش به فضای مجازی پناه ببرند و بدون تشخیص درست، رفتارهای آسیبزایی را در خانوادهها عملیاتی کنند.
{$sepehr_key_226073}
ضرورت بازنگری در سیاستهای حمایتی از زنان و خانواده
وی با اشاره به تغییر نقش زنان و ورود آنها به فضای عمومی، اظهار کرد: نباید نقشهای خانوادگی و مادری به عنوان مانعی برای پیشرفت زنان در جامعه نگریسته شود، چون این دو در تقابل با یکدیگر نیستند. در همین راستا نادیده گرفتن ابعاد حرفهای زنان در هنگام بارداری و ازدواج، چالشهای جدی در پیشرفت اجتماعی را به وجود میآورد.
استاد بخش جامعهشناسی دانشگاه شیراز در ادامه با تاکید بر اهمیت امنیت شغلی گفت: اجرای صحیح قوانین، بهویژه در بخش خصوصی، برای افزایش نرخ ازدواج و فرزندآوری حیاتی است. ضعف در اجرای سیاستهایی نظیر مرخصی زایمان، انگیزه زنان را برای تشکیل خانواده کاهش داده و در نتیجه منجر به بالا رفتن سن ازدواج و افزایش آمار مجردها شده است. مسائل اقتصادی و نبود امنیت در محیط کار نیز از عوامل اصلی فرار از ازدواج یا ترس از شکست در روابط زناشویی است.
عنایت با اشاره به بحرانهای احتمالی آینده، مانند مسئله سالمندی جمعیت، اظهار کرد: مدیریت این چالشها مستلزم توجه جدی به سیاستگذاریهای حمایتی و بازنگری در قوانین موجود است؛ نباید اجازه داد تفسیرهای شخصی از قوانین، مانع از تحقق حمایتهای لازم از خانواده شود.
وی با تاکید بر ضرورت توانمندسازی زنان، گفت: باید بر اساس نیازسنجی واقعی از نسل جدید، برنامهریزیهای اجتماعی انجام شود؛ همچنین برای جلوگیری از آسیبهای ناشی از فضای مجازی، نیاز به تقویت محتوای فرهنگی و باورهای جامعه بر اساس هویت و نیازهای واقعی زنان و خانوادهها وجود دارد.
خانه؛ فراتر از چهار دیوار
شاید وقت آن رسیده باشد که خانواده را فقط بزرگترین نهاد اجتماعی ندانیم، بلکه آن را یک رابطه زنده ببینیم؛ رابطهای که اگر برایش وقت، گفتوگو، احترام و درک متقابل نگذاریم، آرامآرام ضعیف میشود و از درون میریزد.
{$sepehr_key_226074}
خانواده سالم با شعار و نصیحت ساخته نمیشود، بلکه با شنیدن، فهمیدن و پذیرفتن تفاوتها شکل میگیرد؛ اگر قرار است جامعهای آرامتر، امیدوارتر و منسجمتر داشته باشیم، باید از خانه شروع کنیم؛ از جایی که اولین تجربه محبت، اختلاف، گفتوگو و مسئولیت در آن شکل میگیرد.
منبع: ایرنا