به گزارش شهرآرانیوز؛ اختلال در تعیین قیمت و پرداخت یارانه کود شیمیایی در هفتههای اخیر، توزیع این نهاده مهم کشاورزی را با وقفه مواجه کرد؛ وقفهای که به گفته برخی مسئولان، در مقطعی حساس از فصل کشت برای کشاورزان دردسرساز شده است. در مقابل، متولیان تأمین کود میگویند مشکل کمبود وجود ندارد و سامانه خرید دوباره فعال شده است.
احتمال افزایش قیمتها در سفره مردم
رئیس گروه تولید و اشتغال استانداری در گفتوگو با شهرآرا از وضعیت بحرانی تأمین کود کشاورزی خبر داد. مهدی وطنپرست با اشاره به تأثیر عوامل ساختاری و مسائل ارزی بر وضعیت توزیع کود هشدار داد که ازدسترفتن فرصت کشت بهاره و تأمیننشدن بموقع نهادهها، مستقیما منجر به کمبود محصولات غذایی و افزایش قیمتها در سفرههای مردم خواهد شد.
به گفته وطنپرست عوامل متعددی در گرانی و کمبود کود دخیل هستند. وی در تشریح این بحران بیان کرد: بر اساس تصویبنامه هیئت وزیران، قیمت فروش کود اوره هر سال در ابتدای خردادماه توسط سازمان برنامه و بودجه و با استعلام از بورس کالا و سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان تعیین و به وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ میشود.
با این حال، امسال علیرغم اعلام قیمتهای بورس و هزینههای تبعی از سوی سازمان حمایت، سازمان برنامه و بودجه تاکنون قیمت نهایی را اعلام نکرده است. این بلاتکلیفی موجب مسدودشدن سامانه کنترل و پایش مواد کودی از ابتدای خردادماه شد و عملا توزیع کود ازته را در سراسر کشور متوقف کرد.
وی در ادامه گفت: بر اساس ماده۱ قانون «الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)»، قیمت نهادههای اصلی کود بهطور غیرمستقیم تحتتأثیر نرخ خوراک گاز پتروشیمیها قرار دارد که بر اساس میانگین قیمتهای بازارهای جهانی گاز (از جمله هابهای معتبر بینالمللی) تعیین میشود. در واقع بخشی از مبنای محاسبه به قیمتهای صادراتی از مبادی اولیه گره خورده است.
از سوی دیگر، عرضه کود در بورس کالا، قیمتها را به بازارهای جهانی و نوسانات نرخ ارز پیوند زده است. همچنین قانون یاد شده، به وزارت نفت اجازه داده تا برای واحدهایی که زنجیره ارزشافزوده را تکمیل میکنند یا در مناطق کمتر توسعهیافته فعالیت دارند، تا سقف ۳۰درصد تخفیف در خوراک اعمال کند؛ استفاده از این ظرفیت قانونی میتواند در کاهش قیمت تمامشده کود مؤثر باشد، مشروط بر آنکه تولیدکنندگان مشمول این تخفیف قرار گیرند.
وی ادامه داد: حدود یکماه سامانه ثبتنام و توزیع کود بهدلیل عدم تعیینتکلیف قیمت و تأمین اعتبار یارانه، قطع بود. این خلأ باعث شد تولیدکنندگان در انتظار افزایش قیمتهای بیشتر باشند و توزیع کالا در بازار متوقف شود. وطنپرست افزود: عدم پرداخت تفاوت قیمت توسط سازمان برنامه و بودجه (شکاف بین قیمت مصوب و قیمت بورس) که معادل ۱۱۱همت برآورد شده، باعث شد عرضه کود به کشاورزان متوقف شود.
کشت بهاره؛ فرصتسوزی در زمان حساس
وی با تأکید بر اینکه زمانبندی استفاده از کود در زمین بسیار حیاتی است، بیان کرد: متأسفانه تا جایی که اطلاع دارم، فرصت کشت بهاره تا حد زیادی از دست رفته است. وقتی کشت بهاره از دست برود، طبیعتا با کمبود محصول و افزایش قیمت مواد غذایی در آینده نزدیک مواجه خواهیم شد.
وی تصریح کرد: از نیمه دهه۸۰، ارتباط میان قیمت کالاهای اساسی کشاورزی و واقعیتهای داخلی قطع شده و همگی به قیمتهای جهانی و نرخ دلار متصل شدهاند. این وضعیت باعث شده تا هر نوسانی در نرخ ارز بهصورت زنجیروار باعث افزایش قیمت در ابتدای زنجیره تولید شود که نتیجه آن چیزی جز صنعتزدایی و کاهش شدید انگیزه برای تولید نیست.
وطنپرست با بیان اینکه راهکار خروج از این بحران در دو سطح تعریف میشود، گفت: در کوتاهمدت و فوری سازمان برنامه و بودجه باید سریعا تفاوت قیمت بین نرخ مصوب و نرخ بورس را تأمین اعتبار کند تا تولیدکنندگان ترغیب به عرضه کود در بازار شوند و آنچه از فرصتهای کشاورزی باقیمانده، نجات یابد. همچنین استفاده از ظرفیت قانونی برای اعمال تخفیف در تأمین خوراک تولیدکنندگان کود ازته در کاهش قیمت این نهاده مؤثر خواهد بود.
در بلندمدت، بازنگری در قوانین قیمتگذاری و جداسازی نهادههای استراتژیک کشاورزی از نوسانات لحظهای دلار و قیمتهای جهانی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای ایجاد ثبات در تولید است. درنهایت، باید پذیرفت که در صورت اتخاذنشدن راهکارهای اصلاحی در سطح نهادی، کمبود کود امروز به افزایش تورم مواد غذایی در آینده نزدیک منجر خواهد شد.
{$sepehr_key_226438}
دلیل توقف سامانه خرید کودهای یارانهای
همچنین مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی خراسان رضوی در گفتوگو با شهرآرا با اشاره به جایگاه راهبردی کود اوره در افزایش عملکرد محصولات زراعی، اظهار کرد: این کود یکی از مهمترین نهادههای کشاورزی در جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال در تأمین آن میتواند امنیت غذایی بسیاری از کشورها را تحتتأثیر قرار دهد؛ به همین دلیل، در شرایط حساس منطقهای، بسیاری از کشورها نسبت به تأمین ذخایر مورد نیاز خود نگرانی دارند.
حسین عطایی سلامی افزود: خوشبختانه ایران بهواسطه برخورداری از مجتمعهای بزرگ تولیدکننده اوره، از ظرفیت مناسبی برای تأمین نیاز داخلی برخوردار است و در حال حاضر از نظر موجودی و تأمین این نهاده، هیچگونه کمبودی وجود ندارد.
وی درباره توقف چندروزه سامانه خرید کودهای یارانهای نیز بیان کرد: وقفه ایجاد شده صرفا به دلیل تأخیر در ابلاغ قیمتهای جدید از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور به وزارت جهاد کشاورزی بود و ارتباطی با تولید، ذخیرهسازی یا موجودی کود نداشت.
مدیرشرکت خدمات حمایتی کشاورزی خراسان رضوی ادامه داد: با دستور وزیر جهاد کشاورزی و به منظور جلوگیری از ایجاد وقفه در خدمترسانی به کشاورزان، سامانه توزیع کودهای یارانهای به صورت علیالحساب دوباره فعال شد و از ششم تیرماه کشاورزان توانستند با مراجعه به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان محل فعالیت خود، حواله دریافت کرده و کود مورد نیازشان را از کارگزاران رسمی شرکت خدمات حمایتی کشاورزی تحویل بگیرند.
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی خراسان رضوی از بازگشایی سامانه خرید کودهای یارانهای خبر داد و گفت: از ۸ تیرماه کشاورزان میتوانند با مراجعه به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان محل فعالیتشان حواله دریافت کرده وبا مراجعه به کارگزار رسمی شرکت خدمات حمایتی کشاورزی در شهرستان، کود موردنیازشان را تحویل بگیرند.
عطایی سلامی با تأکید بر اینکه ذخایر کودهای شیمیایی در استان در وضعیت مطلوب قرار دارد، بیان کرد: برنامه تأمین و توزیع کود متناسب با نیاز شهرستانها درحال اجراست و هیچ محدودیتی در روند عرضه به بهرهبرداران وجود ندارد. وی افزود: استمرار تأمین بموقع نهادههای کشاورزی، نقش مهمی در حفظ تولید، افزایش بهرهوری و تقویت امنیت غذایی کشور دارد و شرکت خدمات حمایتی کشاورزی تلاش میکند با توزیع منظم کودهای یارانهای، دغدغهای از این بابت برای کشاورزان وجود نداشته باشد.