به گزارش شهرآرانیوز؛ موضوع هشدار خطر پیری جمعیت کشور در سالهای آینده از جمله موضوعاتی است که رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای هشدارهای جدی نسبت به آن داده بودند و مسئولان امر نیز پیگیریهایی در این زمینه داشتند؛ اما همچنان آن طور که باید و شاید، احساس خطر پیری جمعیت برای جامعه ایرانی ملموس نشده است.
در این راستا گروههای مردمی زیادی مشغول فعالیت هستند تا در کنار تشویق به فرزندآوری، از سقط عمدی جنین که با بهانههای مختلف صورت میگیرد، جلوگیری کنند. گروههای جهادی که بدون هیچ پشتوانه مالی و حمایتی از سوی نهادهای دولتی به صورت خودجوش شکل گرفتهاند، با ابتکارات فراوانی که از خود بروز میدهند، تلاش میکنند جلو مرگ یک نسل و پیری جمعیت را در آیندهای نزدیک بگیرند.
یکی از این گروهها که چند ماه است فعالیت خود را آغاز کرده، گروه «لشکرسازان مهدی فاطمه (عج)» است. برای اینکه بیشتر درباره فعالیتهای این گروه مطلع شویم، به سراغ تکتم صبوری، یکی از اعضای شورای اصلی این گروه مردمی میرویم.
او ابتدا درباره جرقه شکلگیری این گروه مردمی میگوید: چند سال پیش از یکی از دوستانم که هنوز در سنین جوانی بود و یک فرزند داشت، پرسیدم چرا برای فرزند دوم اقدام نمیکند. او در پاسخ گفت: «وقتی همسرم در نگهداری از فرزند همکاری نمیکند و تمام مسئولیت بر عهده من است، چرا باید فرزند دوم را بیاورم؟» در پاسخ به او گفتم حضرت زهرا (س) در مدت حدود ۹ سال زندگی مشترک، پنج بار بارداری را تجربه کردند؛ اما او پاسخ داد: «همسر من کجا و همسر حضرت زهرا (س) کجا؟» مدتی بعد همین موضوع را از زبان دوستان دیگری نیز شنیدم. آنها میگفتند: «ما که کنیز نداریم و همسرمان هم امیرالمؤمنین (ع) نیست». این گفتوگوها موجب شد متوجه شوم شبهات و پرسشهای فراوانی درباره فرزندآوری، حتی درباره سیره حضرت زهرا (س) بهعنوان الگوی زنان مسلمان، در ذهن بسیاری از افراد وجود دارد؛ شبهاتی که به مرور به توجیهی برای فرزنددار نشدن تبدیل شده است.
این عضو اصلی گروه لشکرسازان مهدی فاطمه (عج) خاطرنشان میکند: من نیز تصور میکردم در دوران بارداری، جنین از بنیه و توان جسمی مادر تغذیه میکند و این موضوع به سلامت مادر آسیب میزند؛ در حالی که بعدها متوجه شدم این تصور از نظر علمی درست نیست. در یکی از جلساتی که با یکی از بانوان پزشک و از مبلغان گروه داشتیم، با مطالب علمی جالبی آشنا شدم. ایشان توضیح داد که در دوران بارداری، سلولهای بنیادی موجود در بند ناف جنین میتوانند در پاسخ به سیگنالهای ارسال شده از سلولهای آسیبدیده بدن مادر، در فرایند ترمیم برخی بافتها نقش داشته باشند. همچنین به آثار بارداری در کاهش احتمال برخی سرطانهای مرتبط با زنان نیز اشاره کرد. این مطالب سبب شد نگاه من به موضوع بارداری و مادری تغییر کند.
آگاهیبخشی؛ گام نخست برای جلوگیری از پیری جمعیت
صبوری با بیان اینکه مجموعه این دغدغهها، در کنار نگرانی نسبت به مسئله پیری جمعیت سبب شد مهر ماه سال ۱۴۰۴ با چند نفر از دوستان، یک گروه مردمی کوچک را با هدف فعالیت در حوزه جهاد تبیین فرزندآوری تشکیل دهیم، عنوان میکند: باور ما این است که نخستین گام در این مسیر، افزایش آگاهی خانوادهها نسبت به وظیفه دینی و ملی، معضلات تک فرزندی، سلامت مادر و... است. تجربه نشان داده حمایتهای مالی به تنهایی کافی نیست و اگر باور و شناخت در خانوادهها شکل نگیرد، اهمیت این موضوع نیز به درستی درک نمیشود؛ اما زمانی که این باور ایجاد شود، حتی در شرایط دشوار اقتصادی نیز بسیاری از خانوادهها با برنامهریزی و اولویتبندی هزینههای خود میتوانند در این زمینه تصمیمگیری کنند.
او درباره فعالیتهای این گروه اظهار میکند: یکی از مهمترین برنامهها، اعزام مبلغان جهاد تبیین فرزندآوری و برگزاری جلسات آموزشی و فرهنگی برای بانوان در مراکز فرهنگی، پایگاههای بسیج، مراسم اعتکاف و دیگر اجتماعات بوده است. همچنین با مشارکت خیران و واریزیهای ماهانه اعضا، صندوق قرضالحسنهای برای حمایت از خانوادهها در مسائل اقتصادی و درمانی مرتبط با فرزندآوری تشکیل شده که تاکنون ۶ فقره وام قرضالحسنه ۵ تا ۲۰ میلیون تومانی، در مجموع ۶۲ میلیون تومان به خانوادهها پرداخت کردهایم.
{$sepehr_key_233905}
این عضو اصلی گروه لشکرسازان مهدی فاطمه (عج) میافزاید: از دیگر اقدامهای این گروه میتوان به کمکهای بلاعوض به مادران باردار که بیمار هستند یا خانوادههای دارای فرزند بیمار و کمبرخوردار اشاره کرد. حدود ۲۵ بسته معیشتی و نزدیک به ۱۰۰ وعده غذای گرم نیز میان خانوادههای پرجمعیت، مادران باردار و شیرده با مشارکت خیران تهیه و توزیع کردهایم. همچنین با فروش بیش از ۲۵ قواره پارچه چادر مشکی ایرانی، سود حاصل از آن در مسیر حمایت از فرزندآوری هزینه شده است.
صبوری یادآور میشود: یکی دیگر از برنامههای گروه، اجرای طرح «مادر یار» است. در این طرح، بانوان محله به مادرانی که به دلیل بارداری نیاز به استراحت مطلق دارند، خدمات و کمکهای لازم را ارائه میکنند. علاوه بر این، مادران باتجربه در زمینه بارداری به مادران باردار یا بانوانی که در مرحله پیش از بارداری قرار دارند، حمایتهای روحی، فکری و معنوی ارائه میدهند.
او درباره سایر اقدامها نیز اظهار میکند: ارتباط مؤثری نیز با بسیج علوم پزشکی مشهد برقرار کردهایم تا دورههای آموزشی مجازی؛ از جمله دوره «اصول کاربردی تغذیه در درمان ناباروری» را با همکاری آنها برگزار کنیم. همچنین همکاری با مجموعه «نفس» برای ارائه مشاوره در زمینه پیشگیری از سقط جنین و برگزاری کارگاههای سلامت بانوان و دختران با حضور یکی از بانوان پزشک و مُبلغ گروه، از دیگر فعالیتهای گروه ماست.
از دغدغه تا اقدام؛ روایت یک حرکت مردمی
گروه جهادی «شیعه کوچولو» نیز که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۸ آغاز کرده، در راستای تشویق به فرزندآوری و کمک برای جلوگیری از قتل عمد جنین فعالیتهایی را انجام میدهد. این گروه را جمعی از بانوان بسیجی که روزگاری دانشجوی دانشکده علوم دانشگاه آزاد مشهد بودند، راه انداختهاند. زهرا سراجان که رشته زیستشناسی خوانده و اکنون به شغل معلمی میپردازد، مسئول این گروه است.
او درباره چگونگی شکلگیری این گروه میگوید: من ورودی سال ۱۳۷۹ دانشگاه بودم و از همان دوران با دوستان بسیج دانشجویی ارتباط نزدیکی داشتم. همیشه دغدغهمان این بود که در عرصه فعالیتهای اجتماعی اثربخش باشیم. در مقاطع مختلف، متناسب با نیاز جامعه، کارهای گوناگونی انجام میدادیم. وقتی رهبر شهید انقلاب درباره اهمیت فرزندآوری و جوانی جمعیت تأکید کردند، احساس کردیم این موضوع یکی از نیازهای جدی جامعه است و باید برای عمل به این مطالبه کاری انجام دهیم. به همین دلیل، پویش ما شکل گرفت و فعالیت آن را آغاز کردیم.
مسئول گروه جهادی «شیعه کوچولو» میافزاید: سال ۱۳۹۸ من و دوستانم تصمیم گرفتیم برای لبیک به تأکیدات رهبر شهید انقلاب در حوزه فرزندآوری، پویشی را راهاندازی کنیم تا از خانوادههایی که به دلیل مشکلات اقتصادی قصد سقط جنین داشتند، حمایت کنیم. کار را با یک جمع کوچک آغاز کردیم و به لطف خدا تا امروز توانستهایم از سقط حدود ۸۰ تا ۹۰ نوزاد جلوگیری به عمل بیاوریم. البته منابع ما محدود است و گروه همچنان کوچک مانده؛ اما به اندازه توانمان تلاش میکنیم بخشی از این بار را به دوش بکشیم.
سراجان با بیان اینکه هسته اصلی گروه ۶ نفر هستند که به صورت مستمر فعالیت میکنند، عنوان میکند: اکنون حدود ۱۵ خانواده را زیر پوشش داریم و تقریباً همیشه تعداد این خانوادهها در همین حدود است؛ زیرا بیش از این، از نظر مالی و اجرایی در توان ما نیست.
او با اشاره به اینکه برای تأمین هزینهها، کانالی در پیامرسان ایتا با نام «شیعه کوچولو» راهاندازی کردهایم، ادامه میدهد: خیران عضو این کانال هستند و علاوه بر انتشار محتوای مرتبط با فرزندآوری، نیازهای خانوادهها را نیز در آن اطلاعرسانی میکنیم. ابتدای هر ماه نیز برای قربانی اعلام فراخوان میکنیم و با توجه به میزان کمکهای مردمی، گوسفند یا مرغ قربانی شده و میان خانوادههای زیر پوشش توزیع میشود. همچنین بستههای معیشتی را تهیه و به این خانوادهها تقدیم میکنیم.
مسئول گروه جهادی «شیعه کوچولو» با بیان اینکه بزرگترین دغدغه گروههای جهادی و مردمی، تأمین منابع مالی است، خاطرنشان میکند: در کنار کمک معیشتی در زمینه سایر مسائل نیز از جمله پرداخت هزینههای سونوگرافی، معرفی پزشک، تأمین هزینه درمان کودکان، اشتغالزایی و کارآفرینی برای مادران از خانوادهها حمایت و به آنها کمک میکنیم. میکوشیم در همه زمینهها کنارشان باشیم و تا حد امکان نیازهای مادی و معنوی آنها را برطرف کنیم.
سراجان درباره چگونگی حمایت از خانوادهها نیز تصریح میکند: حمایت ما معمولاً تا دو سالگی کودک ادامه دارد و پس از آنکه خانواده تا حدی به ثبات و استقلال میرسد، به سراغ مادران دیگری که باردار هستند، میرویم تا بتوانیم از آنها نیز حمایت کنیم.
او یادآور میشود: علاوه بر تولید و انتشار محتوای آموزشی در کانال، به دلیل اینکه من و همسرم دورههای تسهیلگری جوانی جمعیت را گذراندهایم، بهعنوان مُبلغ در مساجد، هیئتها، گروههای مردمی و مراکز مختلف فعالیت میکنیم. برای نمونه، بستههایی شامل جوراب نوزادی با نوشتههای تشویقی مانند «به نیت امام زمان (عج) یک فرزند به دنیا بیار» تهیه و هر سال در روز عاشورا در هیئت محل میان خانوادهها توزیع میکنیم. همچنین در نمایشگاههای مختلف از جمله نمایشگاه قرآن و عترت و برنامههای فرهنگی منطقه احمدآباد مشهد غرفه داریم و به صورت میدانی درباره اهمیت فرزندآوری فعالیت میکنیم. با گروههای فعال حوزه جمعیت در مشهد ارتباط و همفکری داریم تا بتوانیم اقدامهای مؤثرتری در این زمینه داشته باشیم.
{$sepehr_key_233906}
مسئول گروه جهادی «شیعه کوچولو» درباره یکی از کودکانی که در این سالها از خطر سقط نجات دادهاند، میگوید: یکی از خاطرههایی که همیشه در ذهنم مانده، مربوط به خانمی است که فرزند دومش حدود یک سال داشت و فرزند سوم را باردار شد و همسرش در زندان بود. این خانم از طریق مسجد محل به ما معرفی شد و کاملاً مصمم بود جنینش را سقط کند. با وجود اینکه زمینه اعتقادی خوبی داشت، فشارهای زندگی او را به این تصمیم رسانده بود. میگفت همسرم معتاد بوده، کار نداشته، ورشکست شده و فرزند دومم را هم با هزار زحمت بزرگ کردهام. واقعاً توان نگهداری از یک فرزند دیگر را ندارم و میخواهم آن را سقط کنم. جلسات مشاوره حضوری و تلفنی زیادی با او داشتیم و تلاش کردیم آرامشش را بازگردانیم. در نهایت تصمیم گرفت فرزندش را حفظ کند. در تمام دوران بارداری نیز با سرکشی و تماسهای مستمر از او حمایت کردیم تا نوزاد سالم به دنیا آمد. پس از تولد فرزندش، روحیه این مادر کاملاً تغییر کرد. اکنون که فرزندش حدود دو سال و نیم دارد، هر بار با من تماس میگیرد میگوید: «شما فرشته نجات من بودید. اگر آن روز کمکم نمیکردید، این بچه را از بین میبردم. امروز او شیرینترین هدیه خدا در زندگی من است و از اینکه نگهش داشتم، هر روز خدا را شکر میکنم». در ادامه، با همکاری گروه «نفس» توانستیم زمینه آزادی همسرش را فراهم کنیم؛ اما متأسفانه او فرد مسئولیتپذیری نبود و فشارهای زیادی به این خانم وارد کرد. سرانجام حدود دو سه ماه پیش موفق شد از همسرش طلاق بگیرد. اکنون با وجود تمام سختیها، مشغول به کار است و سه فرزندش را به تنهایی بزرگ میکند.
مادرانی با دغدغههای بزرگ
آنچه ارزش اقدامهای این گروههای مردمی و جهادی را دوچندان میکند، درک عمیق میدانی آن است؛ چرا که این فعالیتها نه از پشت میزها؛ بلکه توسط مادرانی رقم میخورد که خود در میانه چالشها و شیرینیهای فرزندپروری هستند. این همدلی و نوعدوستی که ریشه در تجربههای زیسته و دغدغههای مشترک دارد، به کلام این مادران اثری نافذ بخشیده و پیام ترویج فرزندآوری را نه به مثابه یک شعار؛ بلکه بهعنوان یک همراهی صمیمانه و معتبر به دلهای دیگر مادران میرساند.
منبع: روزنامه قدس