شهرآرانیوز، سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در تازهترین گفتوگوی خود در پادکست Relentless اعلام کرد که جهان اکنون وارد مرحلهای شده که سالها از آن با عنوان «تکینگی هوش مصنوعی» یاد میشد.
او با اشاره به سرعت پیشرفت فناوریهای هوش مصنوعی گفت این تحول نهتنها اجتنابناپذیر است، بلکه میتواند آیندهای بسیار مثبت برای بشر رقم بزند.
آلتمن اظهار داشت که سالها منتظر رسیدن به چنین نقطهای بوده و معتقد است این دوره، فرصتهای بزرگی برای افزایش بهرهوری، توسعه علم و بهبود کیفیت زندگی انسانها ایجاد خواهد کرد.
تکینگی (Singularity) چیست؟
تکینگی یا Singularity یکی از مهمترین مفاهیم در آیندهپژوهی و هوش مصنوعی است. این اصطلاح به نقطهای فرضی اشاره دارد که در آن هوش مصنوعی از تواناییهای شناختی انسان فراتر میرود و قادر میشود بدون دخالت انسان، خودش را بهبود دهد و نسلهای پیشرفتهتری از خود ایجاد کند.
در چنین شرایطی سرعت پیشرفت فناوری به اندازهای افزایش مییابد که انسان دیگر قادر به پیشبینی یا کنترل روند توسعه آن نخواهد بود.
سالها این مفهوم بیشتر در فیلمها و رمانهای علمیتخیلی مانند The Matrix یا Ex Machina دیده میشد، اما رشد سریع مدلهای هوش مصنوعی باعث شده بسیاری از کارشناسان آن را دیگر صرفاً یک فرضیه دور از ذهن ندانند.
همه با خوشبینی آلتمن موافق نیستند
اگرچه مدیرعامل OpenAI آینده هوش مصنوعی را امیدوارکننده توصیف میکند، اما بسیاری از پژوهشگران و شرکتهای فعال در این حوزه نگاه محتاطانهتری دارند.
شرکت Anthropic که توسعهدهنده مدل Claude است، اخیراً خواستار ایجاد سازوکاری جهانی برای توقف یا کند کردن توسعه مدلهای بسیار پیشرفته هوش مصنوعی در شرایط اضطراری شده است.
این شرکت هشدار داده که سرعت رشد فناوری ممکن است از توان انسان برای مدیریت و کنترل آن پیشی بگیرد و در آینده مشکلات امنیتی و اجتماعی گستردهای ایجاد کند.
آلتمن نیز در صحبتهای خود به این اختلاف دیدگاه اشاره کرد و گفت برخی سناریوهای ترسیمی درباره آینده هوش مصنوعی بیش از حد بدبینانه هستند و نباید اجازه داد چنین رویکردهایی مسیر توسعه این فناوری را تعیین کند.
نگرانیها درباره امنیت هوش مصنوعی افزایش یافته است
اظهارات آلتمن همزمان با افزایش نگرانیها درباره ایمنی هوش مصنوعی مطرح شده است.
در آمریکا اخیراً طرحی موسوم به AI Kill Switch Act ارائه شده که شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی را ملزم میکند قابلیتی برای توقف یا غیرفعال کردن مدلهای پیشرفته در شرایط بحرانی در نظر بگیرند.
از سوی دیگر، صدها پژوهشگر و اقتصاددان نیز در نامهای سرگشاده هشدار دادهاند که هوش مصنوعی میتواند طی یک دهه آینده تحولاتی بزرگتر از انقلاب صنعتی ایجاد کند؛ تحولاتی که علاوه بر افزایش بهرهوری، احتمال جابهجایی گسترده مشاغل و ایجاد چالشهای اقتصادی و امنیتی را نیز به همراه خواهد داشت.
همچنین پژوهشهای جدید نشان دادهاند که از هوش مصنوعی میتوان برای تولید بدافزارهای هوشمندی استفاده کرد که توانایی سازگار شدن با محیط و گسترش خودکار در شبکههای رایانهای را دارند.
{$sepehr_key_234755}
آیا واقعاً به تکینگی رسیدهایم؟
با وجود ادعای سم آلتمن، هنوز اجماع علمی درباره رسیدن به «تکینگی» وجود ندارد.
بسیاری از متخصصان معتقدند مدلهای امروزی هوش مصنوعی، هرچند بسیار قدرتمند هستند، اما هنوز فاقد هوش عمومی (AGI) بوده و توانایی درک و تصمیمگیری مستقل مشابه انسان را ندارند.
در مقابل، گروهی دیگر باور دارند سرعت پیشرفت این فناوری به اندازهای بالاست که ممکن است فاصله رسیدن به چنین نقطهای بسیار کمتر از پیشبینیهای گذشته باشد.
آینده هوش مصنوعی؛ میان فرصت و تهدید
اظهارات مدیرعامل OpenAI بار دیگر بحث قدیمی درباره آینده هوش مصنوعی را به صدر اخبار بازگردانده است. از یک سو، طرفداران این فناوری آن را موتور محرک رشد اقتصادی، پیشرفت علمی و افزایش کیفیت زندگی میدانند و از سوی دیگر، کارشناسان امنیتی و قانونگذاران بر لزوم ایجاد مقررات و ابزارهای کنترلی برای جلوگیری از سوءاستفاده یا خروج فناوری از کنترل انسان تأکید دارند.
اینکه آیا جهان واقعاً وارد عصر «تکینگی» شده یا این تعبیر بیشتر جنبه نمادین دارد، موضوعی است که احتمالاً در سالهای آینده و با پیشرفت بیشتر هوش مصنوعی روشنتر خواهد شد.