به گزارش شهرآرانیوز، الجزیره در خبری نوشت که رویارویی میان ایالات متحده و ایران پس از آنکه واشنگتن روز شنبه و در پی دو هفته حملات هوایی، عملیات نظامی خود را متوقف کرد، وارد مرحلهای از کاهش شکننده تنش شده است؛ تحولی که تازهترین چرخش در مناقشهای پنجماهه میان دو کشور به شمار میرود.
دونالد ترامپ ادعا کرده است که واشنگتن در حال انجام «مذاکرات خوبی» با تهران است و احتمال دستیابی به توافق وجود دارد و در صورت بینتیجه ماندن این تماسها، حملات از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت میشیگان با لحن خود که همواره شکستها را یک پیروزی تمام عیار نشان میدهد، ادعا کرد: نمیتوان به آنها رشوه داد؛ باید آنها را شکست داد و ما آنها را قاطعانه شکست خواهیم داد. باید دید اوضاع چگونه پیش میرود. در حال حاضر، مذاکراتی بسیار دوستانه در جریان است.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر نیز در گفتوگو با وبسایت اکسیوس گفته بود که برخی کشورهای میانجی از واشنگتن خواستهاند حملات را متوقف کند و آمریکا درگیر «مذاکرات عمیق» با ایران است.
با این حال، تهران روایت متفاوتی از وضعیت ارائه میدهد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، تأکید کرده است که اگرچه ممکن است برخی واسطهها پیامهایی را میان دو طرف منتقل کنند، اما در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیمی میان ایران و آمریکا در جریان نیست» و ادعاها درباره درخواست ایران برای آغاز مذاکره نادرست است.
دور جدید تنشها پس از آن آغاز شد که ایران به کشتیهایی که از مسیر مورد حمایت آمریکا در تنگه هرمز عبور میکردند، هشدار داد و مانع عبور برخی از آنها شد.
دو طرف پیشتر در ماه ژوئن به چارچوبی موقت برای ادامه مذاکرات تا پایان ماه اوت دست یافته بودند، اما تفسیر متفاوت از مفاد مربوط به تنگه هرمز، اختلافات را تشدید کرد. واشنگتن معتقد است این توافق، ایران را ملزم به تضمین آزادی کشتیرانی میکند، در حالی که تهران آن را به منزله حق نظارت و مدیریت عبور و مرور دریایی در محدوده مورد نظر خود میداند.
بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، چند شناور که بدون مجوز قصد عبور از مسیر تعیینشده را داشتند، به مسیر قبلی خود بازگردانده شدند.
بقایی همچنین از روند مثبت گفتوگوها با عمان درباره «اصول مشترک و سازوکارهای اجرایی» برای ساماندهی تردد دریایی خبر داد و تأکید کرد آمریکا طرف مستقیم این مذاکرات نیست.
{$sepehr_key_234972}
میانجیها چه پیشنهادی روی میز گذاشتهاند؟
روزنامه «والاستریت ژورنال» به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که عمان در جریان سفر اخیر مقامهای خود به تهران، تشکیل یک ائتلاف منطقهای برای مدیریت امنیت دریایی در تنگه هرمز را پیشنهاد کرده است.
بر اساس این طرح، کشورهای منطقه با مشارکت صنعت کشتیرانی و نفت، مسئولیت نظارت بر امنیت دریایی، عملیات جستوجو و نجات و سایر همکاریهای مرتبط را بر عهده خواهند داشت.
گزارشها حاکی از آن است که ایران در حال بررسی این پیشنهاد است، اما همچنان بر نقش محوری خود در مدیریت تنگه هرمز تأکید دارد. همزمان، منابع منطقهای از تلاش قطر، پاکستان و مصر برای ارائه طرحی مکمل جهت حلوفصل اختلافات خبر دادهاند.
در سوی دیگر، رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که بنیامین نتانیاهو در دیدار آتی خود با ترامپ، موضوع فعالیتهای هستهای و برنامه موشکی ایران را مطرح خواهد کرد؛ موضوعی که میتواند بر تصمیمهای بعدی کاخ سفید تأثیرگذار باشد.
چرا ترامپ فعلاً از تشدید جنگ عقب نشست؟
بر اساس گزارش رویترز، یکی از عوامل اصلی توقف حملات، کاهش تعداد اهداف قابل حمله و نگرانی فرماندهان آمریکایی از مصرف گسترده مهمات بوده است.
منابع آمریکایی به شبکه «ایبیسی نیوز» گفتهاند که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، نسبت به گسترش جنگ و پیامدهای آن هشدار دادهاند. هرچند ترامپ هرگونه کمبود مهمات را رد کرده و مدعی شده است که صنایع دفاعی آمریکا با حداکثر ظرفیت در حال تولید تسلیحات هستند.
با این وجود، «والاستریت ژورنال» گزارش داده که واشنگتن با محدودیت در ذخایر برخی موشکهای رهگیر پدافندی مواجه است؛ در حالی که ایران همچنان توان موشکی و پهپادی قابل توجهی در اختیار دارد.
از سوی دیگر، ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر با فشارهای سیاسی داخلی نیز روبهرو است. نتایج یک نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس نشان میدهد تنها حدود یکسوم آمریکاییها از ادامه جنگ حمایت میکنند و اکثریت معتقدند دولت اهداف این مداخله نظامی را بهطور شفاف تشریح نکرده است.