احیای چاه‌های قدیمی مشهد برای عبور از تنش آبی | حیات دوباره در رگ‌های خفته شهر

به گزارش شهرآرانیوز؛ در شهری با اقلیم خشک و تاب‌آوری محدود در برابر کم‌آبی، هر‌روز بدون آب برای آبیاری فضای سبز، یعنی یک قدم نزدیک شدن به از‌بین‌رفتن حدود ۷ هزار هکتار فضای سبز شهر و درست همین‌جاست که تأمین آب فضای سبز از یک موضوع خدماتی معمول و روزمره به مسئله‌ای راهبردی تبدیل می‌شود.

ساخت تصفیه‌خانه، خرید پساب برای ۲۵‌سال آینده شهر، ساخت و افزایش ظرفیت مخازن آب، کاشت گیاهان مقاوم به کم‌آبی و متناسب با اقلیم مشهد تنها بخشی از این تصمیمات برای زنده‌نگه‌داشتن سرسبزی شهر است؛ اما حالا و در ادامه این زنجیره تصمیمات راهبردی، معاونت خدمات شهری روی بهینه‌سازی ظرفیت‌های موجود و جان‌دادن دوباره به زیرساخت‌هایی مثل چاه‌ها و قنات‌های قدیمی متمرکز شده است و در کنار بازسازی یازده چاه قدیمی و افزایش راندمان آنها، سه قنات قدیمی و فراموش‌شده وکیل‌آباد، صابر و کوه‌پارک هم یک بار دیگر زنده شده‌اند تا با کمک سایر منابع، فضای سبز مشهد را زنده نگه دارند.

ظرفیت‌های قدیمی بهینه‌سازی می‌شوند

معاون محیط‌زیست و خدمات شهری شهرداری مشهد یکی از راهبرد‌های کلیدی امسال را تمرکز بر بهینه‌سازی ظرفیت‌های موجود برای تأمین آب مورد‌نیاز فضای سبز معرفی کرد و افزود: با‌توجه‌به اقلیم خشک مشهد و تنش‌های آبی در سال‌های اخیر، تأمین آب پایدار برای فضای سبز به یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های مدیریت‌شهری تبدیل شده است و امسال در کنار همه برنامه‌ها و رویکردها، بر نوسازی زیرساخت‌های فعلی و تعمیر و نگهداری اساسی آنها متمرکز شده‌ایم.

مهدی یعقوبی با اشاره به آغاز بهنگام‌سازی چاه‌های قدیمی فضای سبز شهرداری گفت: در گام اول تعمیر اساسی و بازسازی چاه‌های قدیمی آب فضای سبز در دستور‌کار قرار گرفته است و اکنون یازده حلقه چاه، معادل ۲۰‌درصد ظرفیت چاه‌های فضای سبز، در حال بازسازی کامل است. هدف از این پروژه، جلوگیری از هدررفت منابع، افزایش راندمان استخراج آب از چاه‌ها و کاهش حمل تانکری آب است که اقدامی مهم برای تقویت پایداری فضای سبز محسوب می‌شود.

وی تأکید کرد: چاه‌های فرسوده با مصرف برق بالاتر و بازدهی کمتر، هزینه‌های نگهداری را به‌شدت افزایش می‌دهند و بازسازی این چاه‌ها باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر پمپ‌ها می‌شود و به صورت مستقیم هزینه‌های جاری مدیریت‌شهری را کاهش می‌دهد.

اما احیای قنات‌های قدیمی و گاهی تاریخی شهر، پروژه دیگر تأمین آب معاونت خدمات شهری است که یعقوبی درباره جزئیات آن تصریح کرد: آنچه مدیریت آب را در این دوره متمایز می‌کند، تغییر نگاه از اتکای صرف به چاه‌ها، پساب و... به‌سمت بهره‌گیری از دانش و علم آب سنتی ایران است. مطالعات گسترده‌ای روی قنوات قدیمی شهر آغاز شد و احیای قنات‌های قدیمی شهر کلید خورد که اقدامی زیست‌محیطی، برای بازگرداندن حیات به رگ‌های حیاتی شهر است.

{$sepehr_key_237298}

احیای ۳ قنات قدیمی شهر

وی از احیای سه قنات قدیمی شهر در این پروژه خبر داد و بیان کرد: از جمله پروژه‌های شاخص در این زمینه می‌توان به احیای قنات باغ وکیل‌آباد، صابر و کوه‌پارک اشاره کرد.

معاون خدمات شهری شهرداری مشهد احیا و استفاده از قنات را سرمایه‌گذاری برای آینده شهر دانست و تأکید کرد: هر‌لیتر آبی که از قنات‌های احیا‌شده تأمین می‌شود، به معنای کاهش مصرف برق و کاهش هزینه پرداختی برای خرید یا انتقال آب است. ضمن اینکه بازگشت به منابع پایدار و مدیریت هوشمند استحصال، از خسارات سنگین ناشی از فرونشست زیرساخت‌های شهری جلوگیری می‌کند؛ خسارتی که به‌مراتب بیشتر از بازسازی قنوات است و این اقدامات نه یک هزینه اضافه، بلکه یک «سرمایه‌گذاری محافظتی» برای تثبیت دارایی‌های سبز شهر و کاهش فشار بر خزانه آبی شهرداری در دهه‌های پیش‌رو‌ست.