به گزارش شهرآرانیوز، پروفسور محمد اسماعیل اکبری، سرطان شناس برجسته ایرانی، تنها یک جراح نیست؛ او شاعری است که کلماتش را با تیغ جراحی بر بومِ تنِ بیماران، به سرودِ «بقایِ دوباره» تبدیل میکند. تلاش نیم قرن او در مسیر درمان بیماران سرطانی به روش درمانی بی نظیری برای اولین بار در جهان ختم شده است.
امروز اول شهریور ماه زاد روز تولد نابغه پزشکی ایران و جهان ابوعلی سیناست. وقتی از قامت استوارِ طبابت سخن میگوییم، گویی تصویری از پروفسور محمد اسماعیل اکبری در ذهن نقش میبندد؛ طبیبی که پنج دهه، «سرطان» را نه فقط در لایههای سلولی، که در جان و جهانِ انسان به مبارزه طلبیده است.
پروفسور اکبری سخن خود را با یادآوری روزهای کودکی آغاز کرده و میگوید: در شهریور سال ۱۳۲۹ در شهرستان تویسرکان به دنیا آمدم.
خانهای که در آن متولد شدم، محل زندگی حداقل چهار خانواده بود که شامل عمو و مادربزرگم میشد و من به عنوان اولین نوه خانواده، در دریایی از محبت بزرگ شدم.
در دوران تحصیل، در امتحان نهایی کلاس ششم و همچنین دیپلم، موفق به کسب رتبهی اول در استان همدان شدم و در کنکور سراسری، دومین نفر در سطح کشور بودم.»
با وجود قبولی در رشتههای کارشناسی مهندسی در دانشگاه تهران، مسیر زندگیام با اصرار پدری بازاری و متدین تغییر کرد.
پدرم اصرار داشت که به اصفهان بروم (که فامیلهایی در آنجا داشتیم) و در رشته پزشکی ثبتنام کنم. به اصفهان رفتم و در آنجا قبول شده و در سال ۱۳۵۳ از آن دانشگاه فارغالتحصیل شدم.
پس از گذراندن دوره سربازی در دزفول و ازدواج در پیش از انقلاب، وی رزیدنت جراحی شد و همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت اجرایی حوزه بهداشت و درمان استان اصفهان را بر عهده گرفت.
پروفسور اکبری با اشاره به نقش خود در بنیانگذاری نظام نوین سلامت کشور میافزاید: ما از بنیانگذاران اندیشه ادغام آموزش، پژوهش و خدمت در وزارت بهداشت بودیم.
ایجاد اولین دانشگاه علوم پزشکی ایران در اصفهان
اولین دانشگاه علوم پزشکی کشور، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بود و من اولین رئیس آن شدم. در حالی که بنظرم دانشگاه علوم پزشکی تهران حدود یک سال بعد و با همت برادرم جناب آقای دکتر فریدون عزیزی راهاندازی شد.
از روزهای سخت ابتدایی تأسیس دانشگاه میگوید؛ قبل از انقلاب، اصفهان بین ۸۰ تا ۱۰۰ دانشجو میگرفت، اما من با توجه به جمیع شرایط، ظرفیت را ۳۰۰ نفر اعلام کردم. نهایتاً ۸۰۰ نفر دانشجو به ما دادند! من سه سالن بزرگ ۷۰۰-۸۰۰ نفری ساختم و با پذیرش آنها در دو ترم، کلاسها را مدیریت کردیم. اکنون آن دانشجویان، از بهترین پزشکان کشور هستند.
{$sepehr_key_241675}
۱۰۰۰ روز حضور در دفاع مقدس
حدود هزار روز در جبهه حضور رسمی داشتم که اخیرا نیز مرکزی را برای ارائه خدمات درمانی به رزمندگان عزیز راهاندازی کردیم.
اما پس از جنگ و در زمان سازندگی، با تغییر نگرشهای سیاسی مواجه شد: برخی گفتند آدمهای جبهه دیگر وقتشان گذشته است و ما را کنار گذاشتند. استاندار وقت، بزعم خود لیستی از افراد تندرو تهیه کرد که نفر اول استاندار و نفر دوم من بودم.
تحصیل در آمریکا و تدریس در جانز هاپگینز
پروفسور اکبری در ادامه به ماجرای حضور خود در آمریکا اشاره کرد و میافزاید: در سال ۱۳۶۹، یک تحقیق پژوهشی را برای مدیر گروه جراحی دانشگاه جانزهاپکینز فرستادم.
گفتم این کار تحقیقاتی را کردم و وی پذیرفت و با وجود نداشتن هزینه سفر، آن تحقیق را در جامعه جراحان آمریکا ارائه کرد.
گفتم نمیتوانم به آمریکا بیایم و شما خودتان منتشر کنید. البته موافقت کرد من بروم آمریکا و ادامه تحصیل دهم. بالاخره کمتر از دو سال بعد رفتم.
پس از آن، به راحتی موفق به دریافت پذیرش از این دانشگاه شدم و به عنوان فلوشیپ پذیرفته شده و در آنجا مشغول به کار شدم.
ابتدا تدریس برای رزیدنتهای آمریکایی با لهجه ما کار سختی بود! اما نهایتا در بهترین شرایط ایده آل در امریکا، بنده و همسر عزیزم تصمیم گرفتیم به ایران بازگردیم.
چون فرزندانمان بزرگ شده بودند و باید تصمیم میگرفتیم فرزندانمان در آن سن کم بنوعی آمریکایی باشند یا به ایران بیاییم؟
حضور در دانشگاه جانزهاپکینز و بازگشت به ایران
در نهایت با وجود تمام فرصتها، من و همسرم تصمیم گرفتیم برگردیم. استخاره نیز کردیم و فرمودند که هر دو راه خوب است، اما برگشت زحمت دارد. ما برگشتیم و به عنوان مشاور وزیر و جانشین وزیر در آموزش پزشکی و سپس معاون بهداشت وزارت بهداشت با درخواست وزیر وقت، منصوب شدم.
در دورهای دیگر، ۴ سال معاون اصلی معاون سلامت (تجمیع معاونت درمان و معاونت بهداشت وزارت بهداشت) وزارتخانه بهداشت و درمان شدم و توفیق همکاری هر روزه با برادر بزرگوار، محترم و صادقم جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان به عنوان وزیر را پیدا کردم؛ در آن مقطع اتفاقات بسیار خوب، ماندگار و بعضا بی نظیری را با هم انجام دادیم.
از جمله واکسیناسیون بسیار بزرگ سرخک و سرخجه که در دنیا زبانزد است و حرمتش در داخل تا حدودی ناشناخته.
به فضل الهی مرکز تحقیقات سرطان را تاسیس کردم و به مرور برای اولین بار رشتههای فوق تخصصی سینه و سرطان را در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی راه اندازی کردم و تمرکز خود را بر پژوهش و درمان گذاشتم.
مرکز تحقیقات سرطان را راهاندازی کردم، مجله علمی سرطان را تأسیس کرده و برای اولین بار در کشور، رشتههای فوقتخصصی جراحی سرطان و جراحی سینه را پایهگذاری کردم.
{$sepehr_key_۲۴۱۶۶۹}
اکنون بیش از ۲۰۰ فلوشیپ فوقتخصصی و فلوشیپ کوتاه مدت جراحی سرطان و جراحی سینه که توسط من تربیت شدهاند در تمام استانهای کشور مشغول به خدمت هستند.
من یک دوره فلوشیپ کوتاه مدت نیز راه اندازی کردم. چون من سالی ۶ نفر فلوشیپ میتوانم طبق مقررات تربیت کنم، اما کشور نیازی بیشتر از این تعداد دارد. من دوره سه ماهه (به اصطلاح فلوشیپ کوتاه مدت) راه اندازی کردم و به لهجه اصفهانیها آن را "فلوچه" نامیدم.
جراحان دانشگاههای دیگر را میگیریم و سه ماه در مرکز ما آموزش میبینند و سپس به ادامه کارشان بر میگردند.
تحولی عظیم در درمان سرطان؛ روشی که دنیا را شگفتزده کرد
این استاد برجسته سرطان کشورمان میگوید بنده در همه استانها حداقل یک نماینده و شاگرد عزیز فوق تخصص دانشگاهی دارم. ۸۰ درصد سرطانها غدهای است و ما آن را درمان میکنیم و ۲۰ درصد مربوط به خون و دیگر موارد است.
در مرکز تحقیقات کاری را انجام دادم که قصد داشتم در وزارت بهداشت در مقیاس کلان دنبال کنم؛ یعنی کار آموزشی، پژوهشی و درمانی بصورت توامان. بنده سالهای متمادی جزو یک درصد دانشمندان پر استناد جهان بودم و هستم و مطالب علمیام قابل استناد در جهان است. امسال نیز این رتبه را کسب کردم. البته جزو ۲ درصد دانشمندان پر استناد جهان دانشگاه استنفورد نیز هستم.
مفهوم این کار این است که به مدد الهی و تلاش فراوان، درست کار کردم و مهمترین دلیل آن نیت خدمت به مردم است و اگر از مردم جدا شویم کارمان ابتر است.
بنده هنوز هم چهار روز در هفته بیمار میبینم و باید تجربه ۵۰ ساله خود را ارائه کنم و الحمدلله حرفم نیز کاملا علمی و مبتنی بر دانش روز است.
از یک دستاورد تاریخی برای پزشکی ایران رونمایی کرد
ما در سال ۲۰۲۴ میلادی، برای اولین بار در دنیا، یک روش جدید تشخیصی و درمانی برای سرطانهای پیشرفته و متاستاتیک (جامد) معرفی کردیم که سابقهای در جهان ندارد؛ یعنی اولین بار ایران یک تکنیک درمانی سرطان را مطرح کرده است.
بنده مثل بعضی چه در داخل چه در خارج بیمار را با توجه به شرایط خاصش رها نمیکنم و درمانش را ناتمام نمیگذارم و تا آخرین مرحله با وی همراهم.
با این طرز فکر و عمل توانستم با کمک سازمان خدوم انرژی اتمی ایران داروی تشخیصی مناسبی بسازیم و سرطان را در همان مرحله ابتدایی تشخیص و درمان کنیم. این روش روی همه سرطانها موثر است و توانستیم طول عمر بیماران را زیاد کنیم.
ما تاکنون همیشه به دنبال خود سلول سرطانی بودیم، اما متوجه شدیم که محیط اطراف تومور (میکروانوایرونمنت) یعنی فضای میکروسکوپی نیز در پیشرفت سرطان نقش کلیدی دارد.
ما پروتئینی به نام FAP را که توسط سلولهای اطراف تومور ترشح میشد، هدف قرار دادیم. آنتیبادی مهارکننده آن (FAPI) را ساختیم و با استفاده از یک رادیوایزوتوپ اختصاصی (روتیشیوم-۲۲۶۸) که توسط سازمان انرژی اتمی ساخته شد، دارویی تولید کردیم که دقیقاً به بافت اطراف تومور میرود و از درون، سلولهای سرطانی را منهدم میکند.
استاد ممتاز دانشگاه با اشاره به نتایج درمانی این روش میگوید: ما روی بیمارانی کار کردیم که کاملاً آخر خط بودند و هیچ درمان مؤثری برای آنها وجود نداشت. اکنون توانستیم طول عمر برخی از این بیماران را تا ۴ سال افزایش دهیم.
اولین بیمار ما یک کارمند سازمان انرژی اتمی با سارکوم متاستاتیک ریه بود و بیماران بعدی یک پزشک عزیز بود و بیمار دیگر استاندار یکی از استانها بود. این روش برایشان معجزهآسا بود.
پروفسور اکبری با افتخار از بازتاب جهانی این کشف میگوید و ادامه میدهد: دنیا برای اولین بار این موضوع را از یک کشور به اصطلاح جهان سوم دیده بود.
مقالات ما در معتبرترین مجلات پزشکی دنیا از جمله مجله اروپایی پزشکی هستهای چاپ شد و همه متخصصان در دنیا باید آن را بخوانند. به دلیل استقبال بینظیر، در دنیا به عنوان یک روش انقلابی در درمان سرطان شناخته شد.
به طوری که ۴ شرکت داروسازی بزرگ جهانی، حدود ۴۵ میلیون دلار سرمایهگذاری کرده و کارآزمایی بالینی (ترایال) این روش را در ۵۱ مرکز درمانی در سراسر جهان آغاز کردهاند.
احتمالا گزارش نهایی آن سال آینده بیرون میآید و در داخل نیز امیدوارم نتایج کامل خود پس از درمان در مدت ۴ سال را تا پایان سال جاری اعلام کنیم. این یعنی غرب که همیشه مدعی اولویت در درمان است، اکنون دنبالرو روشی است که در ایران ابداع شده است.
وی در باره اینکه آیا این روش در درمان بیماران سرطان عمومیت یافته با اعتماد بنفس بالا میگوید: بله، اکنون این روش درمانی عمومیت خوبی پیدا کرده و در مراکز متعددی در کشور از جمله بوشهر، تبریز و مشهد توسط شاگردانم در حال اجراست.
تاکنون بیش از ۵۰۰ بیمار با این روش تشخیص و درمان شدهاند و ما در حال تدوین گزارش نهایی ۵ ساله خود هستیم که آن را به عنوان بزرگترین گروه بیماران متاستاتیک درمانشده با این روش به دنیا معرفی خواهیم کرد.
{$sepehr_key_241676}
همه کارهای علمی و بالینی این دارو را به مدت ۴ سال طی کردیم. شرکتهای دارویی دنیا روی این روش و دارو سرمایه گذاری میکنند.
نقش اگزوزوم، معنویت و باور در درمان
پروفسور اکبری با نگاهی فلسفی و فراتر از زیستشناسی سلولی، به رازهای پنهان درمان اشاره کرده و میافزاید: سرطان فقط یک سلول نیست. سلولهای سرطانی، وزیکولهایی به نام اگزوزوم ترشح میکنند که مانع از اثر داروها میشوند و باعث مقاومت دارویی میشوند. ما با مهار این اگزوزومها، توانستیم اثربخشی داروها را تا حدود ۱۰ برابر افزایش دهیم.
ما موفق به تولید اگزوزومهایی با بالاترین استانداردهای جهانی (معادل یا بهتر از استاندارد اروپا) شدهایم که کاربردهای وسیعی در درمان سرطان، بازسازی بافت، درمان آرتروز و زیبایی دارد.
این محصول به زودی طی یک جشن علمی رونمایی خواهد شد و حرف اول را در بازار خواهد زد.
ما بالاترین استاندارد دنیا را کسب کردیم و این اگزوزوم با دنیا بسیار متفاوت است و قریب ۲۵ ترایال تخصصی در بیماریهای مختلف در حال انجام است؛ مانند متخصصان پوست، طب فیزیکی و...
گروه سرطانی ما برای درمان سرطان روی این اگزوزوم کار میکنند.
منبع: فارس نیوز