به گزارش شهرآرانیوز؛ عنوان «ذهن همیشه مشغول» بهخوبی دنیای این کتاب را توصیف میکند؛ دنیایی پر از ترس، رویا، پرسش، مقایسه و توقعاتی که از هر سو به نوجوان هجوم میآورند. گوین اوتس در این کتاب که سال ۲۰۲۲ منتشر شده، دوران نوجوانی را مرحلهای ساده و گذرا نمیداند، بلکه آن را دورهای فشرده و گاه طاقتفرسا میبیند؛ دورهای که شاید برای بزرگسالان کوتاه به نظر برسد، اما برای نوجوان میتواند تمام افق زندگی را در بر بگیرد.
موضوعات کتاب از اضطراب و اعتمادبهنفس تا مدرسه، دوستی، خانواده، فناوری، بدن، آینده، فشار اجتماعی و احساس متفاوت بودن را دربرمیگیرد. با این حال، اوتس این مسائل را در قالب یک کتاب تخصصی روانشناسی مطرح نمیکند.
یک گفتوگوی دوستانه به جای کتاب تخصصی
اوتس روانشناس بالینی یا نظریهپرداز دانشگاهی حوزه روانشناسی رشد نیست و پیشینه او بیشتر به آموزش، سخنرانی، نویسندگی و کار با کودکان و نوجوانان مربوط میشود؛ بنابراین «ذهن همیشه مشغول» را باید بیشتر اثری خودیاریمحور دانست تا کتابی پژوهشی یا تخصصی.
نویسنده برای ارتباط با مخاطب از خاطره، شوخی، مثال، روایتهای کوتاه، نقلقول و توصیههای کاربردی استفاده میکند. نتیجه، متنی است که بیشتر به یک گفتوگوی دوستانه شباهت دارد تا یک کلاس آموزشی. پیام اصلی او نیز ساده است: شلوغی ذهن و تجربه احساساتی مانند ترس و اضطراب، لزوماً نشانه وجود مشکل در فرد نیست و نوجوان در تجربه این احساسات تنها نیست.
{$sepehr_key_241752}
ترس از قضاوت دیگران
یکی از نمونههای قابلتوجه این رویکرد در فصل نخست کتاب دیده میشود؛ جایی که اوتس از تجربه دوران کودکی خود میگوید. او در پنجسالگی برای بازی در نمایش مدرسه انتخاب شد، اما ناگهان ترس از نگاه و قضاوت دیگران بر او غلبه کرد. تپش قلب، لرزش، تهوع و میل به فرار، تجربهای واقعی برای او بود؛ تجربهای که بعدها به فرصتی برای صحبت درباره اضطراب، ترس از قضاوت و فرصتهایی تبدیل شد که ممکن است به دلیل ترس از دست بدهیم.
اوتس با روایت چنین تجربههایی تلاش میکند فاصله میان نویسنده بزرگسال و مخاطب نوجوان را کمتر کند. او به جای قرار گرفتن در جایگاه فردی که پاسخ همه پرسشها را میداند، از ترسها و شکستهای خودش میگوید تا نوجوان احساس نکند با یک سخنرانی از بالا به پایین مواجه است.
«عادی بودن» همیشه هدف نیست
یکی از پیامهای مهم کتاب، مخالفت با وسواسِ شبیه شدن به دیگران است. نویسنده از نوجوان میخواهد برای پذیرفته شدن، دائماً خودش را با اطرافیان مقایسه نکند و صدای درونیاش را خاموش نکند.
از نگاه اوتس، متفاوت بودن، خیالپردازی و حتی کمی عجیب به نظر رسیدن، لزوماً نقص نیست؛ بلکه میتواند بخشی از شخصیت، خلاقیت و مسیر آینده فرد باشد. کتاب تلاش میکند به نوجوان کمک کند به جای جنگیدن دائمی با ویژگیهای خودش، آنها را بهتر بشناسد و بپذیرد.
اضطراب با چند جمله مثبت از بین نمیرود
نقطه قوت دیگر کتاب این است که در بهترین بخشهایش، اضطراب را با توصیههای ساده و خوشبینانه کماهمیت نمیکند. اوتس تجربه ترس را جدی میگیرد و نشان میدهد اضطراب میتواند سالها بر رفتار انسان اثر بگذارد.
در این نگاه، ترس نشانه شکست نیست؛ بلکه میتواند نشاندهنده قرار گرفتن فرد در موقعیتی آسیبپذیر باشد؛ موقعیتی که شاید هنوز راه فهمیدن، بیان کردن یا عبور از آن را پیدا نکرده است. همین نگاه میتواند برای نوجوانی که احساسات خود را عجیب یا شرمآور میداند، آرامشبخش باشد.
{$sepehr_key_241753}
صمیمیت؛ نقطه قوت و ضعف کتاب
لحن صمیمی و شوخطبعانه کتاب، یکی از مهمترین ویژگیهای آن است، اما همین ویژگی میتواند برای برخی مخاطبان نقطه ضعف باشد. تلاش برای صحبت کردن با زبان نوجوان همیشه موفق نیست و در بعضی بخشها ممکن است متن بیش از حد خودمانی یا حتی کمی نصیحتگر به نظر برسد.
از سوی دیگر، چون «ذهن همیشه مشغول» یک کتاب پژوهشی نیست، نباید از آن انتظار تحلیل عمیق و تخصصی درباره بحرانهای روانی، ساختار مدرسه، تأثیر شبکههای اجتماعی یا پیچیدگیهای شکلگیری هویت نوجوان داشت. کارکرد اصلی کتاب بیشتر همراهی با نوجوان، نامگذاری احساسات و کاهش حس تنهایی است.
خواندن این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
ارزش اصلی «ذهن همیشه مشغول» در این است که ذهن شلوغ نوجوان را یک مشکل خراب یا چیزی که باید کاملاً از آن خلاص شد، نمیبیند. اوتس تلاش میکند نشان دهد میتوان در میان انبوه فکرها، ترسها و رویاها، راهی برای شناخت و ایجاد نظم عاطفی پیدا کرد.
این کتاب میتواند انتخاب مناسبی برای نوجوانان حدود ۱۳ تا ۱۸ سال باشد؛ همچنین والدین و معلمانی که میخواهند دنیای ذهنی نوجوانان را بهتر درک کنند، میتوانند از آن بهره ببرند.
اگر به دنبال هدیهای برای یک نوجوان هستید، «ذهن همیشه مشغول» میتواند انتخابی باشد که در کنار ایجاد حس همراهی و همدلی، به او یادآوری کند لازم نیست جواب همهچیز را بداند یا همیشه شبیه دیگران باشد؛ گاهی کافی است مسیر شناخت خودش را با آرامش بیشتری طی کند.
کتاب «ذهن همیشه مشغول» اثر گوین اوتس با ترجمه پوراندخت رمدانی را انتشارات میلکان در ۳۲۳ صفحه منتشر کرده است.
{$sepehr_key_241754}