به گزارش شهرآرانیوز، در دو دهه حضور نظامی آمریکا و متحدانش در افغانستان، یکی از مناقشهبرانگیزترین ابعاد عملیات هوایی، کشتهشدن غیرنظامیان در حملات هوایی بود. در میان این حوادث، مواردی وجود دارد که قربانیان در زمان حمله در مراسم عروسی، در مسیر مراسم یا در خانهای که میزبان جشن عروسی بودهاند، حضور داشتهاند.
در ادامه به چند مورد از حملات نیروهای آمریکایی به مراسم عروسی مردم افغانستان پرداختهایم:
ارزگان ۲۰۰۲
یکی از مشهورترین حوادث در نخستین سالهای جنگ افغانستان در اول ژوئیه ۲۰۰۲ در روستای کاکرک در ولایت ارزگان رخ داد.
نیروهای آمریکایی در جستوجوی نیروهای طالبان و القاعده در منطقه بودند. یک هواپیمای AC-130 و دیگر هواگردهای آمریکایی وارد عملیات شدند. روایت آمریکایی این بود که از منطقه به سمت بالگردهای آمریکایی آتش ضدهوایی صورت گرفته و در واکنش، مواضع شلیککننده هدف قرار گرفتهاند.
اما روایت ساکنان کاملاً متفاوت بود: آنها میگفتند افراد حاضر در یک مراسم عروسی برای جشن تیراندازی هوایی کرده بودند و این تیراندازی با آتش دشمن اشتباه گرفته شد.
مقامهای افغان در آن زمان از حدود ۴۰ کشته و حدود ۱۰۰ زخمی سخن گفتند، اگرچه آمار دقیق قربانیان مورد اختلاف باقی ماند.
ننگرهار؛ مراسم عروسی که به «هدفی فرصتطلبانه» تبدیل شد
یکی از مستندترین موارد در ۶ ژوئیه ۲۰۰۸ در شهرستان دهبالا در ولایت ننگرهار رخ داد.
یک کاروان عروسی در حال حرکت به سمت خانه داماد بود. حمله هوایی نیروهای تحت عملیات آزادی پایدار (OEF) به این کاروان اصابت کرد.
در ساعات اولیه، ارتش آمریکا کشتهشدن غیرنظامیان را رد کرد و گفت هدف حمله نیروهای شورشی بودهاند. اما تحقیقات بعدی دولت افغانستان، که با بررسیهای نهادهای حقوقبشری نیز همخوانی داشت، ۴۷ نفر از اعضای کاروان عروسی را کشتهشده اعلام کرد؛ از میان آنها ۳۹ نفر زن و کودک بودند و عروس نیز در میان قربانیان قرار داشت.
سازمانهای حامی حقوق بشر این حمله را نمونهای از مشکل گستردهتر حملات هوایی عنوان کرد که در واکنش سریع به تحولات میدان نبرد انجام میشدند و به دلیل اطلاعات ناقص و شرایط متغیر، خطر تلفات غیرنظامی بالاتری داشتند.
این حادثه از نظر سیاسی نیز اهمیت زیادی پیدا کرد، زیرا روایت اولیه آمریکا با تحقیقات دولت افغانستان تفاوت چشمگیری داشت.
قندهار؛ حملهای دیگر در نزدیکی مراسم عروسی
در نوامبر ۲۰۰۸ حمله هوایی نیروهای ائتلاف در منطقه وِچبَغتو در قندهار نیز با کشتهشدن شمار زیادی از غیرنظامیان همراه شد.
بر اساس گزارشهای آن زمان، حمله در چارچوب درگیری با نیروهای طالبان انجام شد، اما غیرنظامیان حاضر در محل، از جمله زنان و کودکان مرتبط با یک مراسم عروسی، قربانی شدند.
گزارشهای منتشرشده از کشتهشدن حدود 37غیرنظامی حکایت داشتند.
این حادثه نیز همان الگوی تکرارشونده را نشان میدهد؛ هدف نظامی ادعایی در کنار جمعیت غیرنظامی قرار داشت و استفاده از قدرت هوایی پیامدهایی بسیار فراتر از هدف اولیه ایجاد کرد.
لوگر؛ ۲۰۱۲ و مرگ خانوادهای که برای عروسی جمع شده بودند
یکی از مهمترین نمونههای بعدی در ۶ ژوئن ۲۰۱۲ در شهرستان برکیبرک ولایت لوگر اتفاق افتاد.
در این عملیات، نیروهای آمریکایی، ائتلاف علیه تجمع نیروهای طالبان اقدام کردند. پس از درگیری زمینی، حمله هوایی درخواست شد.
اما در خانه مجاور، خانوادهای برای برگزاری مراسم عروسی گرد آمده بودند.
بر اساس گزارش رسمی سازمان ملل ۱۸ غیرنظامی در این حمله کشته شدند؛ شامل ۷ زن و ۹ کودک و دو زن نیز زخمی شدند. در میان قربانیان یک نوزاد ۱۰ ماهه و چند کودک خردسال بودند.
گزارشهای دیگر نیز تأیید میکنند که خانهای که مراسم در آن برگزار میشد، در مجاورت خانهای قرار داشت که نیروهای طالبان در آن مستقر بودند و حمله هوایی به هر دو ساختمان آسیب زد.
این حادثه از منظر حقوق بشردوستانه اهمیت ویژهای دارد، زیرا مسئله فقط «اشتباه در شناسایی یک فرد» نبود؛ بلکه تصمیم به استفاده از حمله هوایی در یک محیط مسکونی مطرح بود.
سابقه جنگ افغانستان نشان میدهد که حملات نیروهای آمریکایی و ائتلاف به تجمعهای مرتبط با مراسم عروسی واقعاً رخ داده است و در برخی از این حوادث دهها غیرنظامی، عمدتاً زنان و کودکان، کشته شدهاند.
از حمله ارزگان در سال ۲۰۰۲ تا حمله ننگرهار در سال ۲۰۰۸ و حادثه لوگر در سال ۲۰۱۲، یک مسئله مشترک مشاهده میشود: فاصله میان هدف نظامی اعلامشده و نتیجه واقعی عملیات در میان غیرنظامیان.