به گزارش شهرآرانیوز؛ فصل گاوبانگی مرالها نزدیک است و همزمان با آن، تبلیغ تورهای طبیعتگردی با عنوان «تور گاوبانگی» در فضای مجازی بیشتر دیده میشود. در روزهای اخیر صفحات مختلف در اینستاگرام و دیگر شبکههای اجتماعی، از برگزاری تورهای چندروزه برای تماشای مرالها خبر میدهند. تورهایی که قرار است در اوج فصل جفتگیری این گوزنهای جنگلی، گردشگران را به زیستگاه آنها ببرند.
از سویی دیگر حمیدرضا ظهرابی، امروز معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست امروز با تأکید بر ممنوعیت برگزاری تورهای گاوبانگی اعلام کرد که فصل گاوبانگی یکی از حساسترین دورههای زیستی مرال است و هرگونه فعالیت انسانی که موجب اخلال در رفتار طبیعی و فرآیند تولیدمثل این گونه شود، ممنوع خواهد بود.
{$sepehr_key_244947}
همچنین معصومه صفایی معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیاتوحش سازمان محیطزیست میگوید که استفاده از کلمه تور درباره گاوبانگی، ادبیات اشتباهی است که رایج شده و نباید آن را به کار برد. زیرا فعالیتی که انجام میشود، یک فعالیت اکوتوریسم حفاظتی است و رویکرد اصلی آن مبتنی بر حفاظت است، اما متاسفانه در سالهای اخیر، مقداری از رسالت خود خارج شده است.
اما چرا چند هفته از سال برای مرالها تا این اندازه اهمیت دارد؟
مرال که بزرگترین گوزن ایران محسوب میشود، در مناطق جنگلی زندگی میکند و با آغاز فصل جفتگیری، رفتار متفاوتی از خود نشان میدهد.
«گاوبانگی» به دورهای گفته میشود که گوزنهای نر همزمان با فصل جفتگیری، با صداهای بلند برای تعیین قلمرو و جذب مادهها با یکدیگر رقابت میکنند. صدای آنها شبیه صدای گاو اهلی است و همین ویژگی باعث شده این دوره در میان مردم و محیطبانان با نام گاوبانگی شناخته شود.
در این فصل، گوزن نر برای حفظ قلمرو خود آماده درگیری با رقیبان است. اگر صدای گوزن نر دیگری را در محدوده خود بشنود، به سمت صدا حرکت میکند تا گوزن مهاجم را از قلمرو بیرون براند. همین رفتار طبیعی، در کنار کاهش هوشیاری حیوان، مرال را به هدفی آسانتر برای شکارچیان تبدیل میکند.
شکارچیان در گذشته و در برخی موارد با استفاده از ابزارهایی مانند شاخ قوچ یا کدو، صدای گوزن را تقلید میکردند. گوزن نری که صدای رقیب را در قلمرو خود میشنود، به سمت آن حرکت میکند و ممکن است درست در نقطهای ظاهر شود که شکارچی در کمین او نشسته است. به این ترتیب، رفتاری که بخشی از چرخه طبیعی تولیدمثل مرال است، میتواند به فرصتی برای شکار تبدیل شود.
خطر فقط متوجه گوزنهای نر بزرگسال نیست. گوزنهای نر جوانی که توانایی تصاحب قلمرو را ندارند، معمولاً از قلمرو نرهای مسلط رانده میشوند و به حاشیه مناطق جنگلی پناه میبرند. همین موضوع باعث میشود این گروه در طول فصل گاوبانگی آسیبپذیرتر باشند.
با این حال، حالا یک تهدید دیگر هم در کنار شکار مطرح شده است. تبلیغ تورهای گاوبانگی در فضای مجازی میتواند گروههایی از گردشگران را در حساسترین روزهای زندگی مرال به عمق زیستگاه بکشاند. حتی اگر هدف این افراد شکار نباشد، حضور چندین نفر در منطقه، سر و صدا، نور چراغ، نزدیک شدن به حیوان و تلاش برای ثبت تصویر میتواند رفتار طبیعی گوزنها را مختل کند.
افشین علیزاده، کارشناس محیط زیست و حیات وحش، معتقد است وقتی یک حیوان در حساسترین مرحله تولیدمثل خود قرار دارد، طبیعت به آرامش نیاز دارد و نه حضور گروههای متعدد انسانی که برای شنیدن صدای گوزن یا ثبت یک تصویر وارد زیستگاه میشوند.
وی تأکید دارد که اگر قرار باشد حیات وحش به یک جاذبه گردشگری تبدیل شود، این کار باید با قواعد حفاظت از گونه انجام شود، نه اینکه حیوان را با حضور انسان وادار به تغییر رفتار کنیم. از نگاه این کارشناس، مرال در فصل گاوبانگی خودش به اندازه کافی در معرض خطر قرار دارد و اضافه شدن تورهای گردشگری به این فشار، میتواند آرامش زیستگاه را بر هم بزند.
منبع: فارس
{$sepehr_key_244945}