در یادداشت قبلی درباره قصه بنزین، سهمیه، بنزین آزاد و صفهای طولانی نوشتم که مسئله فقط «بنزین» نیست؛ مسئله، نحوه مدیریت یک خدمت ضروری در شهری مانند مشهد است.
حالا خبر رسیده که ۱۵ جایگاه در مشهد، عرضه بنزین آزاد را بهصورت شبانهروزی انجام میدهند؛ تصمیمی که طبیعتاً میتواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد، اما آیا میتواند مسئله صفهای طولانی را حل کند؟ بعید است.
مشهد شهری معمولی نیست. شهری که سالانه میزبان میلیونها زائر است و در روزهای اوج سفر، حجم ورود خودرو به آن به شکل قابل توجهی افزایش پیدا میکند، باید برای تأمین نیازهای اساسی این جمعیت، تدبیر متفاوتی داشته باشد.
از یک سو، حدود ۱.۷ میلیون خودرو در مشهد پلاک شده و روزانه میلیونها تردد خودرویی در شهر انجام میشود و از سوی دیگر، کمتر از ۷۰ جایگاه سوخت وظیفه تأمین نیاز این حجم از تردد را برعهده دارند.
نتیجه چنین فشاری را مردم هر روز با چشم خود میبینند؛ صفهای طولانی بنزین، ساعتها انتظار و گاهی صفهایی که حتی در ساعات ابتدایی صبح هم تمام نمیشوند.
این یعنی اتلاف وقت، افزایش مصرف سوخت، خستگی، عصبانیت و در نهایت نارضایتی شهروندان و زائران.
اما سؤال مهمتر اینجاست؛ چرا باید شرایط مشهد تا این اندازه متفاوت باشد؟
در روزهایی که شهرهای مختلف کشور نیز با افزایش سفر مواجهاند، این پرسش جدیتر میشود که آیا برای مشهد، بهعنوان یکی از مهمترین مقاصد سفر کشور، نباید نسخهای متناسب با شرایط خاص این شهر وجود داشته باشد؟
اختصاص ۱۵ جایگاه برای عرضه شبانهروزی بنزین آزاد، بیشتر شبیه مُسکن است تا درمان.
مشهد با حجم خودرو، میزان تردد و ورود میلیونها زائر، نیازمند یک برنامه مشخص برای روزهای عادی و بهویژه ایام اوج سفر است؛ برنامهای که از چند روز یا چند هفته قبل پیشبینی شود، نه اینکه بعد از شکلگیری صفها، به دنبال راهحلهای موقت باشیم.
مسئله فقط این نیست که بنزین به مردم برسد؛ مسئله این است که این بنزین چگونه و با چه میزان اتلاف وقت و انرژی به مردم میرسد.
وقتی یک زائر پس از ساعتها رانندگی وارد مشهد میشود و به جای رسیدن به مقصد و زیارت، ناچار است ساعتها در صف بنزین بایستد، دیگر نمیتوان موضوع را صرفاً یک مشکل سوختی دانست.
این بخشی از کیفیت میزبانی مشهد از زائر است.
{$sepehr_key_245540}
زائر از لحظه ورود، شهر را قضاوت میکند؛ از وضعیت ترافیک و حملونقل گرفته تا خدمات شهری و حتی مدت زمانی که برای سوختگیری منتظر میماند؛ بنابراین انتظار میرود مسئولان، مسئله سوخت مشهد را از یک بحران روزانه و مقطعی، به یک مسئله زیرساختی و مدیریتی تبدیل کنند و برای آن راهکار دائمی داشته باشند؛ از افزایش ظرفیت عرضه در ایام پیک و مدیریت توزیع سوخت گرفته تا پیشبینی جایگاههای پشتیبان و سازوکار ویژه برای روزهای پرتردد.
برای مشهدِ میلیونها زائر، صف بنزین نباید یک اتفاق غافلگیرکننده باشد.
۱۵ جایگاه شبانهروزی شاید صف را کوتاهتر کند؛ اما اگر قرار است هر بار با آغاز موج سفر، دوباره همین قصه تکرار شود، باید پذیرفت که هنوز مسئله اصلی حل نشده است.
مشهد به جای «مدیریت صف»، به مدیریت مسئله و حل آن نیاز دارد.