به گزارش شهرآرانیوز، مستند ۸۸ دقیقهای «در جاده با کیارستمی» ساخته سیفالله صمدیان در بخش مسابقه مستندهای سیویکمین جشنواره بینالمللی فیلم بوسان حضور دارد و نخستین نمایش جهانی خود را در این رویداد تجربه خواهد کرد. جشنواره بوسان از ۶ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۴ تا ۲۳ مهر ۱۴۰۵ در کره جنوبی برگزار میشود. سایت رسمی جشنواره عنوان انگلیسی فیلم را «On the Road with Abbas Kiarostami» ثبت کرده است.
این فیلم همزمان با دهمین سالگرد درگذشت عباس کیارستمی ساخته شده و حاصل سالها ثبت تصویری صمدیان از سفرهای مشترک با این فیلمساز است. در واقع، دوربین صمدیان در این مستند تنها به دنبال بازسازی خاطرات یک چهره سرشناس سینمای ایران نیست، بلکه تلاش میکند رابطه کیارستمی با جاده، طبیعت و سفر را از زاویهای نزدیکتر روایت کند؛ عناصری که در بخش مهمی از سینمای او نیز حضوری تعیینکننده داشتند.
روایت یک دوستی سهدههای
«در جاده با کیارستمی» دومین مستند بلند صمدیان درباره عباس کیارستمی پس از «۷۶ دقیقه و ۱۶ ثانیه با عباس کیارستمی» است. فیلم قبلی نیز بر پایه تصاویر و خاطرات سه دهه دوستی و همکاری این دو شکل گرفته بود و نخستین نمایش جهانی خود را در جشنواره ونیز تجربه کرد و پس از آن در بیش از یکصد نمایش بینالمللی به نمایش درآمد.
مستند تازه اما از نظر ساختار و گستره زمانی، یک قدم فراتر میرود. گزارشهای منتشرشده درباره فیلم از ساختار اپیزودیک آن در ۱۰ بخش خبر میدهند که هر بخش به سفری خاص و همراهانی متفاوت اختصاص دارد.
در این مسیر، چهرههایی چون جعفر پناهی، با حضور ویژه از سال ۱۳۸۰، طاهره لادانیان و شهره گلپریان حضور دارند و هنرمندانی از ژاپن، از جمله تریو نوگامی و کیمیکو اونیشی، نیز در فیلم دیده میشوند.
این مستند به یاد و خاطره حمیده رضوی، کنزو هوروکوشی، محمدعلی کشاورز، حسین رضایی، ماهبانو دارابی و احمد احمدپور تقدیم شده است.
صمدیان و کیارستمی؛ وقتی رفاقت تبدیل به تصویر میشود
اهمیت «در جاده با کیارستمی» فقط به موضوع آن بازنمیگردد. سیفالله صمدیان سالها به عنوان عکاس، تصویربردار و فیلمساز در کنار کیارستمی حضور داشته و همین نزدیکی باعث شده تصاویر او از این فیلمساز با بسیاری از مستندهای مرسوم درباره چهرههای سینمایی تفاوت داشته باشد.
در اینجا با یک زندگینامه تصویری کلاسیک روبهرو نیستیم که بخواهد مسیر حرفهای کیارستمی را از کودکی تا مرگ مرور کند. نقطه عزیمت فیلم، «همراهی» است؛ دوربینی که در کنار کیارستمی حرکت میکند و او را در لحظات سفر، گفتوگو، سکوت و مواجهه با طبیعت دنبال میکند.
این انتخاب میتواند مهمترین نقطه قوت فیلم باشد. چون کیارستمی خود از فیلمسازانی بود که بخش مهمی از معنای آثارش را به جاده، حرکت، منظره و رابطه انسان با طبیعت گره زد. بنابراین جاده در این مستند صرفاً یک لوکیشن نیست و میتواند به ابزاری برای شناخت دوباره جهان ذهنی او تبدیل شود.
از این منظر، «در جاده با کیارستمی» را میتوان ادامه همان نگاه مشاهدهگرانهای دانست که صمدیان در مستند قبلی درباره کیارستمی تجربه کرده بود؛ با این تفاوت که این بار جاده و سفر به محور اصلی روایت تبدیل شدهاند.
یک انتخاب مهم در بوسان
حضور فیلم در بخش مستند جشنواره بوسان نیز تنها یک نمایش معمولی نیست. «در جاده با کیارستمی» در بخش Wide Angle جشنواره قرار گرفته و در برنامه رسمی بوسان نیز نام صمدیان در کنار فیلم آمده است.
جالبتر اینکه جشنواره بوسان امسال برای صمدیان یک جلسه مستقل در قالب Cine Class نیز تدارک دیده است. این برنامه با عنوان «۳۰ سال با عباس کیارستمی به عنوان فیلمبردار و دوست او» در ۱۰ اکتبر برگزار میشود و قرار است صمدیان درباره رابطه هنری و دوستانه خود با کیارستمی صحبت کند.
حتی معرفی رسمی جشنواره از فیلم نیز بر همین رابطه تأکید دارد و «در جاده با کیارستمی» را فیلمی جادهای درباره یک سفر ۲۵ ساله در کنار عباس کیارستمی توصیف کرده است.
کیارستمی از نگاه یک دوست نزدیک
یکی از جذابترین ویژگیهای بالقوه این مستند، تفاوت زاویه دید آن با آثاری است که پس از مرگ کیارستمی درباره او ساخته شدهاند. صمدیان برخلاف یک مستندساز بیرونی، سالها در کنار این فیلمساز زندگی حرفهای و دوستانه داشته و بخش قابل توجهی از لحظاتی را که اکنون در فیلم دیده میشود، خودش ثبت کرده است.
به همین دلیل، ارزش «در جاده با کیارستمی» را نمیتوان فقط در اطلاعات تازه درباره زندگی کیارستمی جستوجو کرد. اهمیت اصلی فیلم احتمالاً در جزئیات است؛ در نگاهها، سکوتها، مسیرها، گفتگوها و لحظاتی که در روایتهای رسمی از یک فیلمساز بزرگ معمولاً جایی ندارند.
از سوی دیگر، همین نزدیکی میتواند بزرگترین چالش فیلم نیز باشد. مستندی که از دل یک دوستی طولانی شکل گرفته، ممکن است بیش از اندازه به خاطره و ستایش نزدیک شود. بنابراین پرسش مهم درباره فیلم این است که آیا صمدیان توانسته میان ادای احترام به دوست قدیمی و نگاه انتقادی و مستقل مستند تعادل برقرار کند یا نه.
{$sepehr_key_248411}
«در جاده با کیارستمی» در سه نوبت در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ مهرماه در بخش مسابقه آثار مستند جشنواره بوسان به نمایش درمیآید. سیویکمین جشنواره بینالمللی فیلم بوسان نیز از ۶ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۴ تا ۲۳ مهر ۱۴۰۵ در کره جنوبی برگزار خواهد شد.
در نهایت، شاید جذابترین پرسش درباره این فیلم این باشد که صمدیان پس از سالها ثبت تصویر از عباس کیارستمی، این بار چه چهرهای از او را به مخاطب نشان خواهد داد؛ کیارستمیِ فیلمساز مشهور یا انسانی که پشت شهرت جهانیاش، در جادهها، طبیعت و سفرهای مشترک با دوستانش زندگی میکرد.