به گزارش شهرآرانیوز؛ آزادراه مشهد-باغچه (ملکآباد) یکی از مسیرهای پرتردد ورودی و خروجی مشهد است که هر روز شمار زیادی از شهروندان، مسافران و رانندگان برای تردد بین مشهد و مناطق جنوبی و غربی استان، از آن استفاده میکنند. برای بخشی از شهروندان که بهصورت روزانه یا هفتگی در این مسیر رفتوآمد میکنند، پرداخت عوارض آزادراهی نیز به یکی از هزینههای ثابت سفر تبدیل شده است؛ موضوعی که طبیعی است پرسشهایی را درباره نحوه تعیین مبلغ عوارض، چگونگی محاسبه آن و مدت زمان ادامه دریافت عوارض مطرح کند.
عوارض آزادراه مشهد-باغچه تا چه زمانی ادامه دارد؟
یکی از مخاطبان «شهرآرا» با طرح همین موضوع در پیام خود به صفحه «صدای مردم»، خواستار پیگیری وضعیت دریافت عوارض آزادراه مشهد-باغچه شده است. پرسش اصلی او این است که با توجه به گذشت سالها از بهرهبرداری این آزادراه، دریافت عوارض تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. همچنین افزایش سالانه مبلغ عوارض برای آزادراه، چگونه و بر چه اساسی انجام میشود.
این شهروند در پیام خود مینویسد: «از روزنامه شهرآرا تقاضا دارم در مورد آزادراه مشهد-باغچه (ملکآباد) گزارشی تهیه کند. واقعا تا چه زمانی قرار است از این بزرگراه از مردم پول بگیرند؟ هرسال مبلغ آن را زیاد میکنند.»
او در ادامه، با اشاره به خبرهایی که درباره نحوه ساخت و تأمین مالی این آزادراه شنیده است، میافزاید: «شنیده بودم این بزرگراه با همت بانک ملی ساخته شده است و بانک باید تا چهارده سال، عوارض آن را دریافت کند. اکنون چهارده سال از افتتاح این بزرگراه گذشته است و طرح باید آزاد شود، نه اینکه هرسال به مبلغ آن اضافه شود.»
شفافیت دریافت عوارض آزادراه مشهد-باغچه
این شهروند همچنین خواستار شفافشدن مبنای دریافت عوارض است و میگوید: «برای استفادهکنندگان از این مسیر، مهم است که بدانند عوارضی که پرداخت میکنند، صرف چه کارهایی میشود و آیا پس از گذشت مدتی مشخص، دریافت آن متوقف خواهد شد یا خیر.»
به گفته وی، بسیاری از رانندگان بهدلیل استفاده مستمر از این مسیر، افزایش یا تغییر مبلغ عوارض را بهطور مستقیم در هزینههای رفتوآمد خود احساس میکنند و به همین دلیل، اطلاعرسانی دقیق درباره موضوع، میتواند برای شهروندان راهگشا باشد. پرسش این شهروند، فرصتی شد تا درباره سازوکار احداث و بهرهبرداری از آزادراههای مشارکتی و همچنین نحوه تعیین و دریافت عوارض در آزادراه مشهد-باغچه، از مسئول مربوط توضیح بخواهیم.
بهرهبرداری تا زمان استهلاک سرمایه
حسین شکرانی، مدیرعامل شرکت آزادراه مشهد-باغچه است. او در پاسخ به این پرسش که آیا مدت دریافت عوارض صرفا براساس تعداد سالهای گذشته از زمان افتتاح آزادراه تعیین میشود، به قانون احداث پروژههای عمرانی بخش راهوترابری از طریق مشارکت بانکها و سایر منابع پولی و مالی کشور، مصوب سال۱۳۶۶، اشاره میکند.
به گفته مدیرعامل شرکت آزادراه مشهد-باغچه، بخشی از آزادراهها از طریق مشارکت دولت و سرمایهگذاران احداث میشود و در این نوع پروژهها، قرارداد مشخصی میان وزارت راهوشهرسازی و سرمایهگذاران منعقد میشود. براساس این قرارداد، بهرهبرداری از آزادراه تا زمانی ادامه دارد که اصل سرمایهگذاری انجامشده و سود پیشبینیشده در چارچوب قرارداد، مستهلک شود.
شکرانی تأکید میکند: بنابراین نمیتوان صرفا با استناد به گذشت یک عدد مشخص از سالهای زمان افتتاح، نتیجه گرفت که دوره بهرهبرداری و دریافت عوارض به پایان رسیده است. درواقع، ملاک، مفاد قرارداد مشارکت و میزان استهلاک اصل و سود سرمایهگذاری است.
مدیرعامل شرکت آزادراه مشهد-باغچه درباره نظارت بر این فرایند نیز توضیح میدهد: در قراردادهای مربوطبه آزادراههای مشارکتی، سرمایهگذاری و نحوه بهرهبرداری از پروژه، زیر نظارت مراجع مربوط انجام میشود. حسابرس منتخب وزارت امور اقتصادیودارایی، سازمان حسابرسی کل کشور بهعنوان بازرس قانونی و حسابرس شرکتهای بهرهبردار تعیین شدهاند و فرایندهای مالی شرکتها را بررسی میکنند.
او با این توضیحات، درباره این تصور که «پس از چهارده سال، دریافت عوارض باید متوقف شود»، میگوید: مدت بهرهبرداری از پروژههای آزادراهی مشارکتی، یکسان و صرفا مبتنیبر تعداد سالهای سپریشده نیست و باید شرایط قرارداد، میزان سرمایهگذاری و استهلاک اصل و سود سرمایه درنظر گرفته شود.
عوارض، چگونه دریافت میشود؟
بخش دیگری از پرسش شهروندان به شیوه دریافت عوارض مربوط میشود. شکرانی در اینباره به اجرای سامانه جامع دریافت الکترونیکی عوارض (ETC) اشاره میکند و میگوید: براساس قانون بودجه سال۱۴۰۱، تمام آزادراههای کشور باید زیرپوشش سامانه جامع اخذ الکترونیکی عوارض قرار گیرند.
به گفته او، این سامانه از سال۱۴۰۱ در آزادراه باغچه-مشهد نیز اجرایی شده است. سامانه اخذ الکترونیکی عوارض با عاملیت سامانه پرداختهای نوین در آزادراههای کشور (سپندار) را وزارت راهوشهرسازی ایجاد کرده است و مدیریت میکند و وصول عوارض را نیز همین مرجع برعهده دارد.
مدیرعامل شرکت آزادراه مشهد-باغچه میافزاید: اجرای سیستم الکترونیکی، سبب شده است فرایند ثبت تردد و پرداخت عوارض، بدون نیاز به توقف خودرو، در محل عوارضی انجام شود. به اینترتیب، اطلاعات مربوطبه عبور خودرو، ثبت و مبلغ عوارض براساس ضوابط مربوط برای آن درنظر گرفته میشود.
{$sepehr_key_249049}
نرخ عوارض را چه نهادی تعیین میکند؟
اما شاید مهمترین بخش پرسش شهروندان، درباره افزایش مبلغ عوارض باشد؛ موضوعی که بهویژه برای رانندگانی که بهطور پیوسته از آزادراه استفاده میکنند، اهمیت بیشتری دارد.
مدیرعامل شرکت آزادراه مشهد-باغچه در پاسخ به این بخش، توضیح میدهد: تعیین نرخ عوارض دراختیار شرکت آزادراهی نیست.
بهگفته او، نرخ عوارض آزادراهها باید هر سال بهروزرسانی شود و نرخ جدید را وزارت راهوشهرسازی اعلام و ابلاغ کند. او تأکید میکند: شرکتهای آزادراهی در تعیین نرخ عوارض، نقشی ندارند و مبلغی که از کاربران آزادراه دریافت میشود، براساس نرخ ابلاغی وزارت راهوشهرسازی است، بنابراین هرگونه تغییر در نرخ عوارض، پس از طی فرایند مربوط در وزارت راهوشهرسازی و ابلاغ رسمی آن، در آزادراهها اجرا میشود.
شکرانی همچنین درباره وضعیت امسال میگوید: با وجود افزایش نرخ تورم و هزینههای جاری، برای سال ۱۴۰۵ وزارت راهوشهرسازی تاکنون، نرخ جدید عوارض را ابلاغ نکرده است. بر این اساس، درحالحاضر ملاک دریافت عوارض، همان نرخ ابلاغی قبلی است و اعمال نرخ جدید برای آزادراه باغچه-مشهد نیز منوطبه اعلام و ابلاغ وزارت راهوشهرسازی خواهد بود.