توجه به ایمنی و امنیت عبورومرور دانش‌آموزان در آستانه بازگشایی مدارس | ایمنی راه مدرسه

به گزارش شهرآرانیوز؛ کمتر از یک هفته به شروع سال تحصیلی جدید باقی‌مانده است. بی‌تردید برای خانواده‌هایی که فرزندان محصل دارند، این یک هفته باقی‌مانده تا مهرماه، روز‌های طلایی برای آماده‌کردن مقدمات مدرسه‌رفتن هر چه بهتر دانش‌آموزان است. 

در کنار تهیه نوشت‌افزار، خرید لباس فرم، تغییر سبک زندگی برای آمادگی بیشتر و حضور بهتر آنها در مدرسه، یک موضوع مهم در میان است که بی‌توجهی به آن ممکن است خسارت‌های جبران‌ناپذیری را به بار بیاورد.

مسئله عبورومرور ایمن دانش‌آموزان از خانه به مدرسه و برعکس، نکته بسیار مهمی است که هر ساله کارشناسان ترافیکی و امنیتی، هشدار‌های زیادی در این باره داده‌اند. بروز حوادث متعدد و افزایش تصادفات خسارتی در این حوزه گواهی بر این ادعاست. با این توصیف اگر دغدغه مسیر برای فرزند دانش‌آموزتان را دارید، در این مطلب همراه ما باشید.

مثلث ایمنی و امنیت

ایمنی عبورومرور یک دانش‌آموز بستگی به سه عامل دارد؛ یک ضلع آن خانواده، یکی مدرسه و دیگری جامعه است.

خانواده

با نظارت و تصمیمات درست، حافظ جان فرزند محصل خود است.

جامعه

با فراهم‌کردن زیرساخت‌ها می‌تواند بهترین همراه دانش‌آموزان باشد.

مدرسه

با آموزش‌های صحیح می‌تواند دانش‌آموز را درباره موضوعات آگاه کند.

اول: خانواده

یک وقت‌هایی برای آنکه راحت‌تر بتوانیم فرزند دانش‌آموزانمان را برای انجام کاری مجاب کنیم، لازم است سناریوی ساختگی در خانه بچینیم. این‌کار همکاری پدر و مادر با یکدیگر را می‌طلبد. برای عبور و‌مرور او در حالت‌های متعدد مثل پیاده‌روی، استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی یا دوچرخه و سرویس مدرسه، روایت‌هایی را بازگو کنیم و نکاتی را به او گوشزد کنیم به‌عنوان نمونه:

آموزش «نه» گفتن به او بدهیم تا در طول مسیر به‌ویژه در برخورد با غریبه‌ها دچار مشکل نشود.

آموزش‌های عملی به آنها بدهیم تا در مواقع حساس بهترین تصمیم را بگیرند، مثل مواجه‌شدن با افراد مزاحم. به‌عنوان نمونه از هیچ فردی خوراکی نگیرند، سوار خودرو شخصی هیچ‌کس نشوند و...

برای همراه‌داشتن تلفن‌همراه و دیگر وسایل ارتباطی مشابه، محدودیت بگذاریم، زیرا باعث حواس‌پرتی آنها در طول راه می‌شود.

اگر تصمیم به گرفتن سرویس مدرسه نداریم، قبل از شروع مدرسه چندین‌بار در ساعت‌های متعدد مسیر خانه تا مدرسه را با او بپیماییم؛ پیاده، با دوچرخه یا وسایل حمل‌ونقل عمومی.

در طول مسیر، آنها را با علائم راهنمایی و رانندگی و قوانین آشنا کنیم. به عنوان نمونه عبور ایمن از گذرگاه عابرپیاده، پل‌های هوایی، عبور عرضی از روی محل‌های خط‌کشی شده و...

نکاتی مانند عبور و مرور از محل‌هایی که روشنایی کامل دارند، انتخاب کوتاه‌ترین مسیر، پیاده‌رو‌های هموار، شناسایی مسیر‌های دوچرخه، ایستگاه‌های اتوبوس و قطار شهری، شلوغی معبر (وجود مغازه و منازل مسکونی) را به او متذکر شویم.

برای زمان‌هایی که هوا رو به تاریکی است یا تاریک می‌شود (شیفت بعدازظهر مدارس) به فرزندمان یادآور شویم که لباس‌های روشن بپوشد و حتما روی کوله یا دوچرخه خود شبرنگ نصب کند.

حتی در قالب روایت‌گویی از حوادث تلخ و ناگوار جراید می‌توان نکاتی را در ذهن آنها نهادینه کرد مثل: شوخی با هم‌سن‌وسال‌ها در ایستگاه‌های وسایل حمل‌ونقل عمومی یا عبور از عرض خیابان با حواس‌پرتی.

به فرزندان آموزش حریم خصوصی بدهیم. اینکه در موقعیت‌های دلهره‌آور از خود چگونه مراقبت کنند و در صورت مشاهده رفتار غیرعادی، والدین را مطلع کنند.

اعتمادبه‌نفس را در آنها تقویت کنیم که در سایه دوستی و نزدیکی هر چه بیشتر، شرایط طوری باشد که دانش‌آموز به دور از ترس، وقایع اتفاق‌افتاده در طول مسیر را برای پدر و مادر خود بازگو کند.

{$sepehr_key_249056}

دوم: جامعه

دومین ضلع از مثلث ایمنی و امنیت دانش‌آموزان جامعه است و نقش آن در تأمین امنیت و ایمنی دانش‌آموزان در مسیر مدرسه، حتی فراتر از وظایف نظارتی دولتی است. در واقع پیوندی میان مسئولیت‌پذیری مدنی و مراقبت جمعی محسوب می‌شود. جامعه به عنوان محیطی که خانه و مدرسه را به هم متصل می‌کند، نقشی حیاتی در کاهش مخاطرات محیطی و انسانی ایفا می‌کند.

یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این نقش، نظارت همگانی و هوشیاری شهروندی است. کسبه محلی، همسایگان و عابران با حضور فعال و آگاهانه خود در ساعات رفت‌وآمد دانش‌آموزان، نوعی حصار امنیتی نادیده ایجاد می‌کنند. این «چشم‌های ناظر» در محله می‌توانند مانع از بروز مزاحمت‌های خیابانی یا آسیب‌های اجتماعی شوند. هر شهروند با احساس مسئولیت در قبال امنیت فرزندِ دیگری، در واقع امنیت کل محله را تضمین می‌کند.

در بخش ایمنی ترافیکی، نقش رانندگان و ساکنان محله تعیین‌کننده است. رعایت دقیق قوانین راهنمایی و رانندگی در محدوده‌های آموزشی، کاهش سرعت و اولویت‌دادن به عبور کودکان، از جمله‌رفتار‌های فرهنگی است که مستقیم بر سلامت جسمی دانش‌آموزان اثر می‌گذارد. علاوه‌بر‌این، شناسایی و گزارش نقاط حادثه‌خیز یا فاقد روشنایی توسط شورا‌های اجتماعی محلات به شهرداری‌ها، نمونه‌ای از کنشگری مثبت جامعه درراستای بهبود زیرساخت‌های ایمنی است.

همچنین، آموزش و فرهنگ‌سازی درون خانواده‌ها و محله‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. وقتی جامعه ارزش «احترام به حریم کودک» را نهادینه کند، مسیر مدرسه به فضایی برای تمرین استقلال و رشد اجتماعی دانش‌آموز تبدیل می‌شود. در‌نهایت، همبستگی میان نهاد‌های غیررسمی (مانند شورا‌های اجتماعی محله) و مدرسه، شبکه‌ای حمایتی ایجاد می‌کند که اجازه نمی‌دهد دانش‌آموز در مسیر‌های خلوت یا ناآشنا احساس بی پناهی کند. امنیت پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که هر فرد جامعه خود را در قبال سلامت روانی و جسمی کوچک‌ترین اعضای آن مسئول بداند.

سوم: مدرسه

با آنکه آموزش و پرورش نقش مهمی در ارتقای فرهنگ ایمنی عبورومرور دانش‌آموزان دارد، اما کمتر به این حوزه ورود کرده است. شاید یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باید در این سال‌ها به‌طور مستمر انجام می‌شد، این بود که به رانندگان سرویس مدارس، خانواده‌ها و دانش‌آموزان، آموزش عبور و مرور ایمن بدهند.

این‌کار می‌تواند در قالب تشکیل کلاس‌های فوق‌برنامه برای دانش‌آموزان، جلسات توجیهی برای والدین و دوره‌های آموزشی برای رانندگان سرویس مدارس با همکاری پلیس راهور انجام شود. همچنین می‌توانند از مأموران پلیس راهور بخواهند در ساعت‌های ورود و خروج دانش‌آموزان، حضور فیزیکی جلوی مدرسه داشته باشند.

با برخی سازمان‌ها از جمله حوزه مدیریت شهری رایزنی کنند تا طرح‌های تشویقی مثل خدمات رایگان رفت‌وآمدی دانش‌آموزان (بلیت) فعال شود یا طرح‌های ترافیکی هم‌زمان با شروع سال تحصیلی اجرا شوند.

نقش رانندگان در ایمنی و امنیت

رانندگان سرویس مدارس، تاکسی‌های اینترنتی و حتی رانندگان وسایل حمل‌ونقل عمومی باید نسبت به ایمنی جان دانش‌آموزان احساس مسئولیت کنند. در این بین رانندگان سرویس مدارس که به‌طور اختصاصی دانش‌آموزان را جابه‌جا می‌کنند از رعایت موارد زیر غافل نشوند:

  • در طول مسیر از خوردن و نوشیدن و مصرف دخانیات خودداری کنند.
  • در حد امکان موسیقی پخش نکنند. اگر ضبط پخش را روشن کردند، صدا بلند نباشد و آهنگ‌های غیرمجاز و نامناسب پخش نکنند.
  • در طول زمانی که پشت فرمان هستند، در حضور دانش‌آموزان از الفاظ نامناسب استفاده نکنند.
  • از سرگرم‌شدن با تلفن همراه پرهیز کنند.
  • برابر قوانین رانندگی کنند.
  • خارج از ظرفیت سوار نکنند، کودک زیر دوازده سال را در صندلی جلو ننشانند و برای بستن کمربند به دیگر سرنشینان تذکر بدهند.
  • مانع بازکردن ناگهانی در از سمت چپ، بیرون‌بردن سر و بدن دانش‌آموزان از پنجره شوند.
  • با شتاب و عجله رانندگی نکنند و وقت‌شناس باشند.
  • به مسیر تسلط داشته باشند.
  • به بررسی دوره‌ای خودرو اهمیت بدهند.
  • دارای مدارک اصلی مثل گواهی‌نامه، بیمه‌نامه، معاینه فنی و همچنین مجوز رسمی باشند.
  • حتی برای لحظه‌ای کوتاه، خودرو و سرنشینان را ترک نکنند.
  • دانش‌آموز را از جلوی خانه سوار و در جلوی مدرسه پیاده کنند. طوری که نیاز نباشد مسیری را پیاده به‌طور عرضی طی کند یا از جلوی خودرو رد شود و...

نکته!
بهتر است توجه به رعایت موارد فوق علاوه‌بر رانندگان، مدنظر خانواده‌ها نیز قرار بگیرد. والدین باید برای رعایت برخی مسئولیت‌ها از سوی راننده، حساسیت بیشتری به خرج بدهند و در صورت تعلل و تخطی از قوانین با او برخورد کنند.

{$sepehr_key_249055}

نقش دانش‌آموزان در ایمنی و امنیت

اگرچه در سطور بالا به بررسی عوامل موثر در سه ضلع ایمنی و امنیت دانش‌آموزان پرداخته‌ایم، اما نقش دانش‌آموزان هم موضوعی است که در کنار اضلاع نام‌برده شده نقش مکمل دارد و بخش مهمی از ایمنی و امنیت دانش‌آموزان در راه مدرسه به رفتار‌های ترافیکی خودشان باز می‌گردد:

زمانی که سوار سرویس مدرسه هستند

  • وقت‌شناس باشند؛ چه موقع سوارشدن از جلوی در خانه و چه در زمان تمام‌شدن مدرسه.
  • پرت‌نکردن حواس راننده در زمان رانندگی مثل: زیادی سؤال نکردن، سروصدا نکردن با دیگر هم‌سرویسی‌ها و...
  • بیرون‌نبردن سر از خودرو
  • بازنکردن ناگهانی در‌ها
  • با عجله سوار و پیاده نشدن
  • رعایت ادب و احترام با راننده و دیگر هم‌سرویسی‌ها
  • رعایت نظافت سرویس مدرسه

زمانی که پیاده هستند

  • عبور از گذرگاه‌های مخصوص عابران پیاده
  • بی‌توجه به مسائل پیش آمده در راه
  • عبور از محل‌های روشن و پررفت و‌آمد
  • بی‌توجه به رفتار افراد ناشناس

زمانی که سوار وسایل حمل‌ونقل عمومی هستند

  • انتظار در ایستگاه‌های اتوبوس و توجه به حریم خیابان
  • توجه به خط زرد قطارشهری
  • پرهیز از هرگونه شیطنت و بازی با هم‌نوعان خود
  • بدون عجله و شتاب‌زدگی سوار و پیاده شدن

زمانی که با دوچرخه هستند

  • به سر داشتن کلاه مناسب
  • نصب چراغ جلو و عقب
  • پوشیدن کفش مناسب
  • چک کردن باد تایر‌ها
  • بررسی سلامت زنجیر و دنده‌ها
  • آشنایی با مسیر و نقشه راه
  • بررسی وضعیت آب و هوایی
  • همراه‌داشتن قفل مناسب
  • همراه‌داشتن فهرست تماس‌های اضطراری
  • رفت و آمد در مسیر‌های دوچرخه
  • تمرین نشان‌دادن تغییر جهت مسیر با حرکت دست به دیگر کاربران ترافیکی