زهرا اسکندریان| با اینکه پیش از این ساسان نورینمقدم، مدیرکل دفتر مطالعات شهری شهرداری مشهد، از آماده شدن طرح تفصیلی جنوبغرب خبر داده بود، اما حالا رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر اعلام کرده که بر اساس آنچه دیده شده است، هنوز هماهنگیهای لازم میان ارکان مختلف شهرداری با مشاوران طرح وجود ندارد و این طرح آنطور که به نظر میرسد، پخته نیست.
پنجشنبه گذشته نورینمقدم، مدیرکل دفتر مطالعات شهری شهرداری مشهد، به شهرآرا گفته بود که بعد از برگزار شدن جلسه نهایی با شهردار مشهد، طرح تفصیلی جنوبغرب مشهد به شورای شهر ارسال شده است و هر ماه یک طرح تفصیلی از طرحهای تفصیلی هفتگانه شهری برای تصویب به پارلمان شهری ارسال میشود. با این حال محمدهادی مهدینیا، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر مشهد، در این رابطه گفته است که هنوز هیچ درخواستی مبنی بر بررسی این طرح در شورا یا کمیسیون مربوطه واصل نشده و از سویی دیگر در جلسهای غیرعلنی در کارگروه تخصصی کمیسیون، مشخص شد که هنوز طرح تفصیلی جنوبغرب مشهد از نظر محتوایی جای کار دارد.
او با بیان اینکه طرح تفصیلی هنوز در کشوی میز شهرداری است، گفت: کارگروه تخصصی در هفته گذشته جلسهای غیررسمی برگزار کرد و 4مشاور طرح تفصیلی به این کارگروه دعوت شدند که به نظر آمد مسائلی که مبتلابه شهرداری مناطق است، در این طرحها دیده نشده است.
مهدینیا همچنین درباره جلسه جمعبندی پنجشنبه گذشته که با حضور شهردار مشهد برگزار شد، اظهار کرد: در این جلسه من هم به عنوان ناظر حضور داشتم و آنچه برداشت میشد، این بود که بیشتر بخشهای مختلف شهرداری مانند معاونان و شهرداران مناطق، ارتباط منسجمی با مشاوران طرحها نداشتند و اطلاعاتشان بهروز نیست؛ به همین دلیل نمیتوانند قضاوت کنند.
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر مشهد ادامه داد: مدیرکل اداره امور شهرسازی شهرداری اعلام کرد که هنوز از محتوای دفترچه ضوابط طرح تفصیلی که از اسناد مهم این طرح است، خبر ندارد. رضا خواجهنائینی، معاون مالی و پشتیبانی شهردار هم اظهار کرد که هنوز از تراز مالی فیزیکی طرح که از مهمترین اسناد مالی این طرح است، اطلاعی ندارد. همچنین مدیران حملونقلی نیز اعلام کردند که در موضوع افتراقات طرح تفصیلی با طرح جامع حملونقل اطلاعاتی داده نشده است.
او بیان کرد: من هم اعلام کردم که اگر شهرداری طرح را به کمیسیون ارسال کند، با امضای شهردار ارسال شده است و نشان میدهد که تمام ارکان شهرداری به اجماع رسیدهاند و به همین دلیل دیگر پذیرفته نیست که در زمان بررسی این طرح در شورا یا کمیسیون، صداهای مختلفی از مدیریتشهری بشنویم.
مهدینیا با بیان اینکه در جمعبندی شهردار در این جلسه نیز به نظر میرسد هنوز باید هماهنگی زیادی بین ارکان شهرداری و مشاوران طرح تفصیلی اتفاق بیفتد، افزود: شورای شهر بر اساس قانون موظف است تا هر طرحی به شورا آمد، بررسی و بعد به کمیسیون ماده5 ارسال کند. ما آمادگی داریم تا وارد محتوای طرح شویم. با این حال هنوز هیچ طرحی از سوی شهرداری به شورا واصل نشده است.
جمعیتپذیری در این طرح بهروز نشده است
«با وجود آنکه انتظار این بود تا مشاوران به ارائه خروجیهای طرح تفصیلی و بهطور ویژه نتایج این طرحها درباره جمعیتپذیری محدوده، ضوابط و مقررات طرح تفصیلی، ضوابط بلندمرتبهسازی، نواقص طرح جامع، کاربریها و سرانههای خدماتی بپردازند، صرفا به معرفی طرح پرداختند و نتایج و محصولات طرح به جلسه دیگری موکول شده است.» این را هم علی عابدزاده، عضو کارگروه تخصصی معماری و شهرسازی شورای شهر مشهد، درباره جلسه غیرعلنی کارگروه در روز پنجم شهریور گفت.
او با بیان اینکه با ابتکار مهدینیا، رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر مشهد، 4مشاور طرحهای تفصیلی به جلسه کارگروه تخصصی کمیسیون شهرسازی دعوت شدند، افزود: چنین به نظر رسید که این طرحها در چند حوزه دارای مسائل و مشکلاتی هستند و نقصهای خیلی جدی وجود دارد.
عابدزاده اضافه کرد: یکی از این ایرادات درباره جمعیتپذیری بود؛ در طرح تفصیلی جنوبغرب عدد جمعیتپذیری، همان چیزی که در طرح جامع ملاک عمل قرار گرفته است، تعیین شده بود؛ در صورتی که اکنون با روند افزایش جمعیت روبهرو هستیم و اگر بخواهیم این رشد جمعیتی را نادیده بگیریم، با مشکلات مختلف در حوزه تأمین سرانه کاربریهای خدماتی و به تبع آن افزایش تخلفات مواجه خواهیم بود.
غفلت از ضوابط بلندمرتبهسازی
درحالیکه نورینمقدم، مدیرکل دفتر مطالعات شهرداری، در مصاحبه خود با شهرآرا گفته بود ضوابط عام بلندمرتبهسازی در طرحهای تفصیلی پیاده شده است، عابدزاده، عضو کارگروه تخصصی معماری و شهرسازی شورای شهر مشهد، دیگر ایراد موجود در این طرح را دیده نشدن ضوابط بلندمرتبهسازی دانست و گفت: به ضوابط بلندمرتبهسازی که بهتازگی از سوی شورای عالی معماری و شهرسازی تصویب شده، پرداخته نشده یا دست کم در جلسه پنجم شهریور، از سوی مشاوران ارائه نشده است.
او با بیان اینکه اجماع نظری میان مشاوران و تحویلگیرنده طرح از یک سو و شهرداران مناطق و همکارانشان در حوزه شهرسازی از سوی دیگر وجود نداشت، ادامه داد: این در حالی است که شهرداران مناطق کسانی هستند که باید بهطور مستقیم با مردم در ارتباط باشند و به آنها پاسخ دهند؛ بنابراین باید تسلط بیشتری بر موضوعات محلی مرتبط با موضوع طرحها داشته باشند.
عابدزاده این را هم گفت که کارگروه تخصصی کمیسیون شهرسازی شورای شهر مشهد آمادگی دارد تا به محض دریافت درخواست رسمی، به سرعت، بررسی این طرحها را در دستورکار خود قرار دهد؛ اما همچنان درخواستی برای برگزاری این جلسه واصل نشده است.
ممکن است سند جامع اشکالاتی داشته باشد
«امروز با طرحی مواجهیم که مشاور در سالیان متمادی تهیه و ارائه کرده است؛ پس باید در تطبیق مسائل تمامی خواستههای اجتماعی و مانند آن را رعایت کنیم و طرحهای بالادست را نیز لحاظ کنیم؛ اما این امر باعث نمیشود پیشنهادهایی که برای بهبود ارائه میدهیم، محدود به طرحهای بالادست و عوامل معطوفکننده باشد.» این را هم شهردار مشهد درباره این طرحهای بحثبرانگیز در نشست بررسی طرح تفصیلی حوزه جنوبغرب با حضور معاونان و شهرداران مناطق شهرداری گفته است.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی شهرداری مشهد، محمدرضا کلائی در این جلسه بیان کرد: تنها چیزی که ما را محدود میکند، این است که مبنای تهیه طرح را تغییر ندهیم؛ اما ممکن است سند جامع مانند هر سند دیگری اشکالاتی داشته باشد.
وی افزود: شهرداران مناطق باید حلقه ارتباط مدیریتشهری با مردم باشند و انتظارات و گرایشهای مردم را درک کنند. بر این اساس اگر ابتدای مطالعه و بررسی طرح هستند، باید خواستههای مردم را در نظر بگیرند و آن را به مشاور انتقال دهند.
کلائی با بیان اینکه اگر شهرداران در انتهای بررسی طرح هستند، باید خواستههای مردمی را بر طرح تطبیق دهند و اعلام کنند چه بخشهایی از لحاظ اجتماعی تحتتأثیر قرار میگیرد، افزود: اختلافنظرها، چالشها و مطالبات در طرح بین حوزههای مختلف و حتی در درون مدیریتشهری وجود داشته و همچنان نیز به قوت خود باقی است. عمده این اختلافات برطرف شده ولی افراد با عینکهای قبلی به موضوع نگاه میکنند.
شهردار مشهد با اشاره به اینکه بخش زیادی از تحقق وظایف هر حوزه در گرو برنامههای اجرایی است که از طرح های تفصیلی منبعث میشود، گفت: مدیر منطقه باید پروژههایی که مدیریتشهری در برشهای برنامه میانمدت در نظر گرفته را تطبیق دهد و بر اساس آن الگوی کار را اجرایی کند.
به گفته او حوزه شهرسازی باید خواستهها را چه در طرحهای بالادستی و چه در برنامههای میانمدت کنترل و رصد کند.
وی با اشاره به نقش سایر حوزههای تخصصی در این رابطه گفت: حوزههای تخصصی نیز باید تحقق ابزارهای خود برای ایفای نقش در این طرح یا سایر برنامههای مدیریتشهری را درخواست، کنترل و نظارت
کنند.
کلائی با بیان اینکه شهر در 13سال گذشته دستخوش تغییراتی شده است، گفت: در نتیجه این تغییرات ممکن است مدیریتشهری به استنتاجاتی رسیده باشد. در عین حال بخشی از این تغییرات اقتضائات راهبردی است که مدیریتشهری بر اساس تجربه با آنها برخورد کرده است.
شهردار مشهد با تأکید بر اینکه به معنای واقعی به دنبال شفافیت، کاهش فساد و الکترونیکی کردن امور هستیم، اظهار کرد: برای تحقق این موضوع اقتضائاتی در طرح لازم است و در حد امکان شکل مداخلات باید شکل راهبردی ساختاری باشد.