سعیده ساجدی‌نیا - با وجود گذشت چند روز از آغاز به کار مدارس، چرخ سرویس دانش آموزان در مدارس همچنان در برخی نواحی و مدارس مشهد به خوبی نمی چرخد. از یک سو اولیا از ارقام اعلامی و نحوه محاسبه این ارقام گله می کنند و از سوی دیگر رانندگان سرویس مدارس ارقام را متناسب نمی دانند و از پایین بودن قیمت‌ها ناراضی اند تا آنجا که تعدادی از والدین دانش‌آموزان از سرویس ندادن برخی رانندگان طی روزهای اخیر خبر می‌دهند و نسبت به ادامه این بی‌نظمی‌ ابراز نگرانی می‌کنند.
در همین رابطه مادر یکی از دانش‌‌آموزان دختر با اشاره به برخی حوادث در سال‌های اخیر، می‌گوید: تنها خواسته ما از مدرسه و آموزش و پرورش، تأمین امنیت رفت و آمد و حمل و نقل ایمن برای فرزندانمان است.
او اضافه می‌کند: این روزها، خانواده‌های زیادی هستند که پدر و مادر هر دو شاغلند و در چنین شرایطی غیر از سرویس مدارس مطمئن به راننده و وسیله دیگری برای انتقال فرزندان نمی‌توان اعتماد کرد؛ این مسئله دختر و پسر هم ندارد!
ولی دانش‌آموز دیگری نیز با بیان این که «اعتصاب تعدادی از رانندگان سرویس مدارس مشکلاتی برای خانواده‌ها ایجاد کرده است»، می‌گوید: مسئولان باید پیش از آغاز سال تحصیلی، برنامه‌ریزی‌های لازم را برای موضوع به این مهمی و حساسی انجام دهند و به گونه‌ای تدبیر کنند که چنین مشکلاتی ایجاد نشود. قیمت‌گذاری‌ها در واقع دو روی یک سکه هست که یک سوی آن والدین و طرف دیگر راننده‌ها و شرکت‌های پیمانکار هستند.
چند ماه قبل بود که محمدرضا حیدری، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد، در صحن علنی شورا موضوع گله برخی شهروندان از نحوه محاسبه قیمت مسیر و مسافت سرویس مدارس را مطرح کرد. در آن جلسه علوی مقدم، مدیرعامل وقت سازمان تاکسی رانی شهرداری مشهد، اعلام کرد که نظارت برمحاسبه قیمت سرویس مدارس برعهده خود آموزش و پرورش و مدرسه است.

مشکلات پنهان سرویس مدارس
قرار بود نظارت بر فعالیت سرویس مدارس با ایجاد سامانه الکترونیکی «سپند»دقیق‌تر می‌شود. سامانه‌ای که از سال گذشته، فعالیت خود را در مشهد آغاز کرده و در سال جاری در تمام کشور اجرایی شده است و به گفته محمدرضا ولی‌زاده، رئیس اداره توسعه انجمن‌های اولیا و مربیان مدارس، دهم شهریور تا پایان شهریور اولیا فرصت ثبت‌نام در این سامانه را داشته‌اند. بر این اساس از طریق سامانه سپند و اپلیکیشن وابسته به سامانه، والدین می‌توانند با استفاده از گوشی همراه، رفت و آمد فرزند خود را رصد کنند و همچنین نسبت به رفتار راننده نظر دهند.
با استقرار سامانه الکترونیک پایش ناوگان دانش‌آموزی (سپند)، تمام رانندگان باید وارد سامانه شوند و اطلاعات مورد نظر را ثبت کنند.شاید در ظاهر ثبت نام کردن در این سامانه کار پیچیده ای نباشد یا نتوان برای نحوه ثبت نام و سرعت پذیرش و تکمیل ثبت نام، به این سامانه ایرادی وارد کرد اما اشکالی که برخی اولیا به این سامانه وارد می کنند در جای خود شایان تأمل است. در همین زمینه یکی از اولیا به خبرنگار ما می گوید: واقعا چند درصد از مدارس هنگام ثبت نام سرویس مدارس وجود این سامانه را به اولیا و خانواده ها اطلاع رسانی کرده اند و آیا با این سامانه، به معنای واقعی کلمه، مافیای سرویس مدارس و قیمت های دور از واقع آن ها از بین می رود؟
پدر یک دانش آموز دیگر نیز بیان می کند: بر فرض اینکه مدارس اطلاع رسانی هم کرده باشند چند درصد از اولیا به ضرورت ثبت نام در این سامانه واقف اند؟
او ادامه می دهد: با در نظر گرفتن بهترین حالت برای این مهم -یعنی اطلاع رسانی مدرسه و ثبت نام اولیا- این سؤال مطرح است که چقدر بر نحوه دریافت کرایه و هزینه جابه جایی دانش آموز از سوی آموزش و پروش نظارت صورت می گیرد؟
وی بیان می کند: موضوع محاسبه هزینه سرویس مدارس بدون قاعده مشخص و بر اساس منطقه محل سکونت دانش آموز، موضوع مهمی است. این مقوله هنوز شیوه رایج محاسبه نرخ جابه جایی است، درحالی که این رقم باید بر اساس کیلومتر جابه جایی فرد محاسبه شود؛ بدین معنا که باید کرایه دانش آموزی با 5‌کیلومتر جابه جایی در یک محله از شهر با کرایه دانش آموز دیگر با 7 کیلومتر جابه جایی در همان محله متفاوت باشد، نه اینکه هر دانش آموز یک کرایه را به شرکت خدمات دهنده ارائه کند.

انتظاری که برآورده نشد
در رابطه با مشکلات به وجود آمده، رئیس انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی توضیحاتش را با عذرخواهی از والدین آغاز می کند و می گوید: سامانه «سپند» راه اندازی شد تا وضعیت سرویس مدارس اصولی تر ساماندهی و نظارت شود اما انگار انتظاری که می رفت، هنوز محقق نشده است.
محمود قراول در گفت وگو با خبرنگار ما با اشاره به برخی مشکلات به وجود آمده در روزهای اخیر و ابراز نارضایتی پدر و مادر دانش آموزان از یک سو و گله رانندگان از ارقام سرویس های مدرسه، اظهار می کند: برای پیگیری مسئله، قرار است از طریق تاکسی رانی اختلال در این سیستم حمل و نقل برطرف شود.او ادامه می دهد: شرکت هایی که از سوی سازمان تاکسی رانی معرفی می شوند، حکم پیمانکار را دارند و وقتی وارد این فرایند می شوند، یعنی اینکه بالقوه توانایی تأمین راننده و خودرو به تعداد مورد نیاز برای سرویس های دانش آموزی را دارند. اما این شرکت ها پس از تأیید و معرفی به آموزش و پرورش و مدارس، با بهانه هایی همچون «خودرو نداریم!» یا «رانندگان اعتصاب کرده اند!» و... از زیر بار مسئولیت شانه خالی می کنند.

وعده حل مشکل تا شنبه
رئیس انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی با اعلام اینکه آموزش و پرورش دست کم 2‍‌شرکت معرفی شده را به دلیل اهمال در سرویس دهی و بی توجهی به تذکرات از فهرست مذکور حذف کرده است، می گوید: شرکت های جایگزین به زودی معرفی می شوند و شروع به کار می کنند. تمام تلاشمان را برای حل مسئله تا روز شنبه خواهیم کرد.قراول در عین حال بیان می کند: در بسیاری از نواحی آموزش و پرورش مشکلی در زمینه سرویس دهی مدارس گزارش نشده است اما با توجه به گزارش کارشناسان، در دو سه ناحیه این مسئله پررنگ بوده و تعداد بیشتری از مدارس و پدر و مادرها را درگیر کرده است؛ به همین دلیل جلسه ای را امروز (پنج‌شنبه) با نواحی آموزش و پرورش برگزار می کنیم تا گزارش دقیق تری از این اختلال تهیه تدوین شود و سریع به این موضوع رسیدگی کنیم.

رانندگان، باز هم ناراضی
رئیس انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی همچنین درباره اعتراض برخی راننده ها به میزان دستمزدها می گوید: زمانی که افزایش نوزده درصدی را پیشنهاد کردیم، برخی متولیان معترض بودند که عدد بالایی است و در پاسخ اعلام کردیم با توجه به تورم موجود شاید رانندگان انگیزه لازم را نداشته باشند و در نهایت شورای شهر همین افزایش را تصویب و ابلاغ کرد و آن طور که برخی راننده های منتقد بیان می کنند همچنان این رقم رضایت بخش نیست و آن ها حتی اظهار می کنند کرایه تاکسی های اینترنتی بیشتر و به صرفه تر از سرویس مدارس است.
او با اعلام اینکه «از مدیران مدارس خواسته شده است نرخ نامه سرویس مدارس را در معرض دید پدر و مادرها قرار دهند»، تصریح می کند: چنانچه وجهی بیشتر از نرخ تعیین شده دریافت شود، مصداق تخلف است و در صورت گزارش، برخورد لازم صورت می گیرد.

تعیین قیمت در کارگروه ماده 18
از سوی دیگر احمد محبی، مدیرعامل سازمان تاکسی رانی مشهد، درباره گله برخی رانندگان از حق الزحمه دریافتی می گوید: ما فقط مجری قانون و دستگاه نظارتی هستیم و قیمت گذاری ها در کارگروه ماده 18 تعیین شده است. در این کارگروه، نمایندگان پدر و مادرها، آموزش و پرورش و شهرداری حضور دارند و نرخ ارائه شده از سوی کارشناسان مورد بررسی قرار می گیرد. در این نرخ گذاری مسائلی همچون تورم و افزایش قیمت ها به ویژه در بخش لوازم یدکی خودرو نقش داشته است و به این جمع بندی رسیده اند که نرخ سرویس مدارس، 19 درصد نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کند. این نرخ در نهایت برای تصویب در اختیار شورای شهر قرار گرفت و در جریان بررسی ها، با آن موافقت و نرخ تصویب شد.

افزایش کرایه، فقط 19 درصد
او ادامه می دهد: بر این اساس سازمان تاکسی رانی و آموزش و پرورش، شرکت های منتخب خود را مشخص و به آن ها اعلام کرده است که اطلاعات خود را در سامانه جامع اطلاع رسانی و سپند درج کنند تا وضعیت موجود برای همه به ویژه پدر و مادرها روشن باشد. حالا از یک سو پدر و مادرها گله دارند و می گویند که هزینه سرویس مدرسه دو سه فرزند را چگونه تأمین کنیم، از سوی دیگر رانندگان نیز این میزان افزایش را کم می دانند. پدر و مادرها باید دقت داشته باشند که در مواردی ممکن است تخلفاتی صورت بگیرد و مدارس هزینه اضافی از آن ها دریافت کنند، درحالی که افزایش مبلغ نسبت به سال گذشته فقط باید 19 درصد باشد.مدیرعامل سازمان تاکسی رانی مشهد خطاب به رانندگان نیز تأکید می کند: شرایط همین است که تصویب و اعلام شده است و با آگاهی از آن، شرکت های حمل و نقل و رانندگان اقدام به همکاری کرده اند، بنابراین هیچ توجیهی پذیرفتنی نیست و اگر درخواستی مبنی بر افزایش بیشتر وجود دارد، باید در کارگروه ماده 18 مطرح و بررسی شود و در ادامه مصوبه شورای شهر نیز ضمیمه آن باشد که فرایند زمان بری است.
او با بیان اینکه تاکسی رانی تنها ناظر بر عملکرد شرکت ها و رانندگان است می گوید: طبق قانون، هر شرکتی که بخواهد حمل و نقل مسافر را انجام دهد، باید از تاکسی رانی مجوز دریافت کند. بنا به درخواست آموزش و پرورش برای حمل و نقل دانش آموزان نیز فراخوان منتشر کرده ایم و بیش از 80 شرکت در این فراخوان شرکت کرده اند که از این میان با در نظر گرفتن برخی موارد، گزینش را انجام دادیم. این در حالی است که تعداد زیادی از این شرکت ها مورد تأیید آموزش و پرورش اند و پیش از این در زمینه سرویس دهی، با مدارس همکاری داشته و خدمات داده اند. در نهایت با امتیازهای ارائه شده، 62 شرکت انتخاب و به آموزش و پرورش معرفی شدند.

قرارداد متخلفان لغو می شود
محبی با اعلام اینکه برخی شرکت های منتخب یا تعداد کمی راننده جذب کرده اند یا رانندگانشان از همکاری انصراف داده اند، تصریح می کند: بر این اساس با این شرکت ها مکاتبه و تأکید کرده ایم هر چه سریع تر تعهدات خود را عملی کنند و در غیر این صورت قراردادشان لغو خواهد شد. طرف قرارداد این شرکت ها، آموزش و پرورش است و این شرکت ها درباره تأمین راننده تعهد داده اند.

تنها 2500 راننده ثبت نام کرده اند
به گفته این مسئول، تا این لحظه 2000 تا 2500 راننده در سامانه سپند ثبت نام کرده اند، در حالی که پیش بینی می شود حدود 7000 راننده در حال ارائه خدمات به دانش آموزان هستند و در این باره آموزش و پرورش باید پیگیر بررسی این مسئله باشد، زیرا در غیر این صورت مجوز تردد نخواهیم داد.آن طور که مدیرعامل سازمان تاکسی رانی مشهد اظهار می کند، با شرکت های متخلف و سهل انگار برخورد قانونی و در ارزیابی های سال آینده، موارد تخلف اعمال می شود و در مواردی نام این شرکت ها به لیست سیاه می رود. در شرایط فعلی نیز به محض درخواست آموزش و پرورش، برای جایگزینی شرکت های جدید اقدام می شود.