محمد کاملان
روزنامه نگار
براساس آمارهای شهرداری مشهد، روزانه بیش از ۲هزار تن زباله خانگی در این شهر تولید می شود که فقط نزدیک به ۲۰درصد آن زباله خشک قابل بازیافت است. مدیریت شهری با انواع و اقسام فرهنگ سازی ها و ایجاد سامانه های آنلاین دریافت و جمع آوری توانسته ۲۵۰ تن از این زباله ها را وارد چرخه بازیافت کند. اما ۱۵۰ تن باقی مانده یا لابه لای سایر زباله ها دفن می شود یا سهم زباله گردها شده و در فرایندی غیربهداشتی و غیرقانونی به مواد بازیافتی تبدیل می شود. مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری مشهد، آخرین وضعیت تفکیک از مبدا و بازیافت پسماندهای خشک و ماجرای زباله گردی در مشهد و تعداد مشترکان رو به افزایش نرم افزارهای بازیافت آنلاین را تشریح کرد.
مسعود رضوی در گفت وگو با شهرآرا در پاسخ به این سؤال که روزانه چه میزان زباله در مشهد تولید و جمع آوری می شود، گفت: «در کلان شهر مشهد ۲ هزار تن زباله خانگی تولید می شود که البته این عدد در روزها و مناسبت های خاص مثل دهه آخر صفر و عید نوروز افزایش می یابد. تقریبا ۷۰ درصد از حجم زباله های جمع آوری شده پسماند تر و مواد آلی است، نزدیک به ۲۰ درصد پسماند خشک است و ۱۰ درصد هم پسماندهای بازیافت نشدنی است.
بازیافت 400 تن زباله در شهر
وی با بیان اینکه از 2هزار تن زباله ای که در سطح شهر جمع آوری می شود، ۴۰۰ تن آن زباله خشک و قابل بازیافت است، ادامه داد: «از این میزان تولید زباله، ۱۸درصد آن یعنی ۴۰۰ تن، پسماند خشک است که سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد با فرهنگ سازی و اقداماتی که تاکنون انجام داده است، ۲۵۰ تن از این نوع پسماند بازیافتی را از مبدا و به روش های مختلف جمع آوری و به مجتمع بازیافت منتقل می کند. متأسفانه بخش دیگری از این مقدار زباله به دلیل تفکیک نشدن زباله یا با سایر پسماندها دفن می شود یا اینکه سهم زباله گردها می شود.»
یک چرخه غیربهداشتی
رضوی مهمترین راه برای حذف زباله گردی در کلان شهری مثل مشهد را مشارکت فعال شهروندان دانست و تصریح کرد: «پسماندهای خشکی که توسط زباله گردها جمع آوری می شود وارد چرخه غیراصولی بازیافت شده و توسط مافیای زباله در انبارهای زیرزمینی به شکل غیربهداشتی و غیراصولی بازیافت می شود و محصولات غیربهداشتی تولید می شود. تا زمانی که زباله خشک تفکیک نشود و بیرون از منزل قرار بگیرد، زباله گردی هم خواهد بود. در قدم اول، مردم باید به شکل صحیح در مبدا پسماندهای خشک قابل بازیافت مثل پلاستیک، پت، کاغذ و کارتن، شیشه و فلزات را جدا کنند و به مراکز مجاز بازیافت تحویل دهند. پیشنهاد ما در شهرداری، بازیافت آنلاین است. وی ادامه داد: متأسفانه بسیاری از شهروندان نسبت به زباله گردها حس ترحم و دلجویی دارند که کاملا اشتباه است، چون این افراد به دلیل پاره کردن کیسه های زباله و رهاسازی پسماندها در معابر، در وهله اول باعث تهدید بهداشت عمومی هستند. علاوه بر این، در پوشش زباله گردی شاهد افزایش زمینه های سرقت و ناامنی در معابر هستیم. همچنین افزایش استفاده از مواد مخدر را هم در بین این افراد مشاهده می کنیم. امروز بیشتر افراد زباله گرد اعتیاد دارند و هزینه تهیه مواد را از این راه به دست می آورند.
راهکار سازمان پسماند برای حذف زباله گردی
مدیرعامل سازمان در ادامه صحبت هایش از راهکار این سازمان برای حذف و کاهش زباله گردی گفت و توضیح داد: «آمادگی کامل داریم برای به کارگیری افراد زباله گرد در واحدهای پذیرش زباله در کارخانه کمپوست واقع در سایت بازیافت شهرداری با حقوق و بیمه قانون کار اقدام کنیم. این افراد از این راه می توانند وارد بازار کار شوند. همچنین افرادی که دارای خودروی وانت یا نیسان هستند و به همکاری تمایل دارند، شرکت های بازیافت آنلاین با جدیت آماده جذب این افراد هستند.»
6 نرمافزار بازیافت آنلاین
مشهد اولین شهر کشور بود که نرم افزارهای بازیافت آنلاین در آن شروع به کار کردند؛ نرم افزارهایی که از همان ابتدا با استقبال مردم مواجه شدند و به دلیل همین استقبال و جذابیتی که جمع آوری پسماند خشک به این سبک و سیاق داشت، تعداد این نرم افزارها به شش عدد رسید و کاربران آن هم روز به روز در حال افزایش است.
مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری مشهد با اشاره به کمک زیادی که این نرم افزارها به بهبود و بهداشت محیط زیست شهری کرده اند توضیح داد: «با نرم افزارهای بازیافت آنلاین، زباله های خشک شهروندان در واحدهای مسکونی و واحدهای صنفی از طریق نصب نرم افزار بر روی گوشی های هوشمند جمع آوری می شود و پسماند خشک از مقابل در منازل برداشته می شود.»
رضوی ادامه داد: «سهولت و امکان ارائه درخواست زمان جمع آوری توسط شهروندان در سامانه و خرید پسماندهای خشک با قیمت بالاتر و واریز پول فروش این ضایعات به کیف پول الکترونیکی شهروندان، از مهم ترین مزایای این طرح است که با استقبال خوب مردم مواجه شده است.» وی با بیان اینکه تعداد کاربران این نرم افزارها از مرز ۳۰۰ هزار نفر گذشته است، تصریح کرد: «این نرم افزارها امروز ۳۹۶ هزار مشترک دارند و هدف ما این است که با ایجاد طرح های تشویقی در این سامانه، حضور شهروندان را در طرح بازیافت آنلاین افزایش دهیم.»