یادداشتی بر اجرای نمایش «سنگ بست» اثر محمدمهدی خاتمی 

روزنه های نور در دل تاریکی

مهرداد کوروش نیا| طبق باور اگزیستانسیالیست ها زندگی بی معناست، مگر اینکه خود شخص به آن معنا دهد. این بدین معناست که ما خود را در زندگی می یابیم. آن گاه تصمیم می گیریم که به آن معنا یا ماهیت دهیم. همان طور که سارتر بیان می کند: ما محکومیم به آزادی؛ یعنی انتخابی نداریم جز اینکه انتخاب کنیم و این آزادی در انتخاب، ما را دچار دلهره و اضطراب می کند. یعنی اندیشه و احساس ما در برابر آنچه برگزیده ایم ما را راحت و آسوده نمی گذارد و از این رو انسان مسئول آن کسی است که هست. منظور این نیست که انسان مسئول فردیت خاص خود است، بلکه مسئول تمامی انسان ها و وضعیت پیرامون خود است. سارتر می گوید که هر شخص باید بتواند درباره گزینش های خود به دیگران توضیح بدهد و پاسخ گوی آن ها باشد. به عبارتی هریک از ما مسئول شکل گیری آن کسی هستیم که شده ایم و مسئول جهانی هستیم که آن را می سازیم. نمایش «سنگ بست» به نویسندگی و کارگردانی محمدمهدی خاتمی از این جنس است. آدم های نمایش مرتب در وضعیت های انتخاب قرار می گیرند، «آهو» بین تعهد به همسر و شرافت شخصی اش و تن دادن به «بشیری» صاحبخانه حریص و فرصت طلب، بین راحت زیستن و رنجِ شرافت یکی را برگزیند. «سرهنگ ترکمندی» نیز برای تأمین خواسته همسر برای ارتقای رفاه زندگی و برطرف شدن نیاز خانواده ای مستحق، یکی را برگزیند. حتی «نایب» در زندان هم بین دل بستگی و رفاه همسرش مجبور به انتخاب و تحمل این دلهره و اضطراب است.این نمایش گویی یادآور انسان اگزیستانسیالیستی ایرانی است با همه رنج ها و دردهای انتخاب و مسئولیت پذیری، اما در انتهای این قصه اگزیستانسیالیستی شخصیتش را به فضای باورمند و ایمانی هدایت می کند و قصه «آهو » و «ترکمندی» را به فضایی گره می زند که در آن می توان بخشید و دریافت کرد. امری باورمند که هزاران سال در انتهای نومیدی و سرخوردگی راهی به سوی امیدواری می گشاید. قصه «سنگ بست» قصه روزنه های نور در دل تاریکی است. خاتمی با این نمایش به ما یادآوری می کند می توان رنج و مرارت شرافت را پذیرفت، اما روزنه های امید را نبست. مهم نیست این امید، پنجره فولاد امامی معصوم باشد یا آتشکده ای زرتشتی یا معبد آناهیتا در جنگلی کوهستانی یا کنیسه ای در شهری دور افتاده یا هر مظهری برای توسل و امیدواری در جهانی شکننده و رنج آور.در قصه خاتمی، مهم امر ایمانی است که به ما در تاریکی ها و سختی ها، امیدی برای ادامه و تحملی برای زیستن می دهد. نمایش «سنگ بست» مانند قصه ایمانی اش روایتی سیال و ذهنی با فضاسازی غیر واقعی دارد، گویی باور متافیزیکی متن در جهان اجرا و طراحی صحنه و میزانسن ها هم خود را بروز می‌دهد و تکه های از هم گسسته و سیالی را به تماشا می گذارد که جهان متن را با فضای اجرا همگون می سازد. از این رو نمایش «سنگ بست» نمایش درخورتأملی است. نمایشی دیدنی با بازی های در خور توجه و بازیگرانی بی ادعا.

پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
Start Google Analytics Code <-- End Google Analytics Code -->